7-sinf adabiyot 2022 (@elekton_darslikbot)

PDF 224 sahifa 42,2 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 224
adabiyot toshkent – 2022 7 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan @elektron_darslikbot dan yuklab olindi. uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(o‘zb)ya72 m 54 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. adabiyot 7 [matn]: 7-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: respub - lika ta’lim markazi, 2022. – 224 b. taqrizchilar: safo matchonov – toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika universiteti pro- fessori, pedagogika fanlari doktori. ravshanbek egamberdiyev – sirdaryo viloyati boyovut tumanidagi 22-maktab ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi. isbn 978-9943-8352-6-9 â© respublika ta’lim markazi, 2022 @elektron_darslikbot dan yuklab olindi. 3 kirish. badiiy tahlil asoslari amerikalik mashhur yozuvchilardan biri ernest heminguey: “ba- diiy asarning yozilgan qismidan …
2 / 224
jiqliklariga qaramay, qaytadan kurtak ochib meva beradi. daraxtning shu xususiyatlari- dan kelib chiqib, muallifl ar ko‘p holatlarda undan badiiy adabiyotda sabr-matonat, oila boshlig‘i, millat, jamiyatga oid g‘oyalar tas- o‘ylab ko‘ring-chi, badiiy asarning “yozilmagan qismi” degan- da nimani tushunasiz? nega heminguey uni yozilgan qismdan mu- himroq, demoqda? asar sarlavhasiga e’tibor bering. sizningcha, asar nima uchun “hovlidagi daraxt” deb nomlangan? unda nima haqida hikoya qili- nadi deb o‘ylaysiz? bu mavzuda biz: – badiiy matn tahliliga xos xususiyatlarni o‘rganamiz. shodiqul hamro hovlidagi daraxt k @elektron_darslikbot dan yuklab olindi. 4 virida foydalanadilar, ildizini ota-onaga, yashnab turgan yaproqlarini farzandlarga o‘xshatadilar. demak, badiiy asarda obraz sifatida ish- latilgan obyektning matndagi vazifasini tushunish uchun uning o‘ziga xos xususiyatlariga ham e’tibor berishimiz lozim. asarni o‘qiy boshlar ekanmiz, uning dastlabki satrlariga diqqa- timizni qaratamiz. asar turlicha boshlanishi mumkin: tabiat tasviri, joy tasviri, obraz tasviri, biror muammoli vaziyat bayoni va hokazo. ko‘p holatlarda asar voqealarining keyingi rivoji va muallif aytmoqchi …
3 / 224
dagi bu daraxt qishlog‘imiz- da yagona hisoblanardi. daraxtning bo‘yi uyimiz tomi bilan teng edi. u eniga uncha tarvaqaylab ketmagan, xuddi butalganday qaddi tik, tanasi va shoxlari esa rahmatli bobomning hassasiday sip-silliq edi. daraxtning kishini hayratga soladigan bir jihati bor edi. u yilda ikki marta – bahor bilan kuz boshlarida gullar, biroq meva tugmas edi. bahorda daraxtning bikarang g‘uj-g‘uj g‘unchalari hovlimizga o‘zgacha fayz baxsh etar, uning shoxidan qushlar arimas edi. kuzning boshlarida gullashi chindan ham hayratomuz edi, odam- lar bunday paytda uning atrofi da o‘ralashib: “nahotki, daraxt ham kuzda gullasa”, – deya ko‘zlariga ishonmay, qo‘llari bilan nafi s g‘un- chalarni ushlab-ushlab ko‘rishar edi. yana shunisi qiziqki, hech kim, hatto otam ham uning qanaqa daraxt ekanini bilmas edi. biz – bolalar uning ensiz kichik bargla- riga, tekis shoxlariga qarab gilosga o‘xshatardik va o‘zimizcha uni gilos deb atardik. aslida gilos emasligini bilardik... daraxt otamga bobomeros yodgorlik hisoblanar, shu sababli uni nihoyatda avaylar- di. …
4 / 224
asini ochishdagi o‘rni qanday? “uyda otam bilan men yolg‘iz qoldik”. asar birinchi shaxs – bola nomidan bayon qilinmoqda, ya’ni biz voqealarni uning “ko‘zi” bilan ko‘ramiz. demak, aynan shu ishtirokchining nuqtayi nazari, subyektiv fi kri, kechinmalari, voqealar va asar qahramonlariga bahosi o‘quvchi idrokiga o‘z ta’sirini ko‘rsatadi. misol uchun, daraxtning nega meva tugmasligi haqidagi savolga otaning bergan javobini bola tushunmadi – javobning ma’nosi o‘quvchi uchun ham mavhum bo‘lib qoldi. asarning davomini o‘qing. voqea qaysi shaxs tomonidan bayon qilinmoqda? yozning o‘rtalari edi. onam singlim va akamni ergashtirib qo‘shni qishloqda yashovchi bobomnikiga mehmonga ketishdi. uyda otam bilan men yolg‘iz qoldik. supada yonboshlab yotgan otam botayot- gan quyoshning alvon shafaqlarida tovlanib turgan daraxtimizga xayolga cho‘mgancha tikilib turardi. shunda men: – ota, nega daraxtimiz hech meva tugmaydi? – deb so‘radim. savolimdan otam ajablandilar, shekilli, ancha vaqt xuddi nimadir qidirganday yuzimga tikilib qoldilar, so‘ng dedilar: “mevami? tuga- di, o‘g‘lim. mana, men, sen, onang, singling va akang shu …
5 / 224
boshida bayon qilingan voqealardan keyin- mi yoki oldin? asarning davomini o‘qing. muhojir va ota o‘rtasidagi ziddiyatga e’tibor bering. bu ziddiyat asar g‘oyasini ochishda qanday ahamiyat- ga ega? bizning avloddan avlodga o‘tib kelayotgan yagona yodgorligi- miz, otamning aytishicha, hovlimizdagi mana shu yilda ikki mar- ta gullaydigan daraxt ekan. bobomning bobosimi, balkim uning ham bobosimi, xullas, kunlardan bir kuni shom mahali qo‘lidagi hassasini ariq labiga suqib, o‘zi tahorat olgani o‘tiribdi. tahoratni olib, hassaga qo‘l uzatmoqchi ekan, shu payt mo‘jiza yuz berga- nini ko‘rib, hayratdan yoqa ushlab qolibdi: ariq labiga suqilgan hassa nish otib ko‘karayotgan emish... shu zahotiyoq bobom: “ey jonivor, sening taningda namlik bor ekan-u, men shuncha vaqt gunohga botib seni sudrab yuribman... mayli, unib-o‘sgin”, – deya hassasini shu yerda qoldiribdi. shu-shu to dunyodan ko‘z yumgunicha hassaga ehtiyoj sezmabdi. o‘lim to‘shagida yotgan- da esa o‘g‘illariga: “mening hassamdan ko‘kargan ana u daraxt ko‘p xosiyatli. uni sizlarga qoldiraman, ko‘z qorachiqlaringday as- ranglar... quloqlaringda bo‘lsin: …
6 / 224
odatda asardagi voqealar ma’lum bir ziddiyatlar asosida rivojlana- di. bu parchada muhojir va ota o‘rtasidagi ziddiyat ularning daraxt ga bo‘lgan turli xil munosabatini, bu munosabat orqali esa muallifning badiiy-g‘oyaviy maqsadini oydinlashtirishga xizmat qilmoqda. ota uchun daraxt qadrli, ajdodlaridan qolgan yodgorlik. bu yodgorlikni ke yingi avlodlarga beshikast yetkazish vazifasi uning zimmasiga yuk- langan. muhojir uchun esa bunday qadriyatlarning ahamiyati yo‘q. u shunchaki “havasga” daraxt o‘stirish uchun unga tig‘ urmoqchi. shuning uchun ham ota “xushlamay”, “jahl bilan” gapirmoqda. mu- hojir esa “bilag‘onlik bilan” gapiradi, ko‘zlarini “ayyorona” qisadi. bu so‘zlar bizga bolaning muhojirga munosabatini ham tushunishga yordam beradi. ko‘p holatlarda badiiy asarda ismlar ham muallif aytmoqchi bo‘lgan fikrni, g‘oyani ochib berishga xizmat qiladi. masalan, “mu- hojir” so‘ziga e’tibor beraylik. asarda bu qishloqqa boshqa joydan kelgan, o‘z ismi va nasl-nasabi ham unutilgan kishini “muhojir” otam daraxtga bolta yo qaychi urishga sira-sira ruxsat bermas, buni u og‘ir gunoh, shafqatsizlik deb bilar edi. bizdan sal uzoqroqda …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 224 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"7-sinf adabiyot 2022 (@elekton_darslikbot)" haqida

adabiyot toshkent – 2022 7 yangi nashr umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 7-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan @elektron_darslikbot dan yuklab olindi. uo‘k 821.512.133(075.3) kbk 83.3(o‘zb)ya72 m 54 tuzuvchilar: zulxumor mirzayeva, komil jalilov mas’ul muharrir: shuhrat sirojiddinov – alisher navoiy nomidagi toshdo‘tau rektori, fi lologiya fanlari doktori, professor. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. original maket va dizayn konsepsiyasi respublika ta’lim markazi tomonidan ishlandi. adabiyot 7 [matn]: 7-sinf uchun darslik / z. i. mirzayeva, k. q. djalilov. – toshkent: respub - lika ta’lim markazi, 2022. – 224 b. taqrizchilar: safo matchonov – toshkent viloyati chi...

Bu fayl PDF formatida 224 sahifadan iborat (42,2 MB). "7-sinf adabiyot 2022 (@elekton_darslikbot)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: 7-sinf adabiyot 2022 (@elekton_… PDF 224 sahifa Bepul yuklash Telegram