lolazor

PDF 5 pages 149.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 149.0 KB

File type PDF

Pages 5

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

lolazor murod muhammad do‘stning “lolazor” romanida ikki xil odamning taqdiri (asl qismati emas, bergisi) badiiy tahlil qilinadi. bu yolg‘on taqdir egalaridan biri – nazar yaxshiboyev, ikkinchisi – oshno. aslida, saidqul mardon ta’biri bilan aytsak, oshno mavzusi – ochilmagan qo‘riq. asosiy gap – yaxshiboyev xususida. oshno boshqalar qatori shunchaki ilova, xolos! bulduruq qishlog‘ining dohiysi hotam sho‘ro edi. maqsadi – qishloqning dong‘ini olamga yoyish, buning uchun ilmli, sadoqatli kadrlarni ko‘paytirish. u o‘rtaqo‘rg‘on shahriga – dorilfununga o‘qishga yuborish uchun o‘nta o‘spirindan ikkitasini tanlab olmoqchi bo‘ladi. qur’a tashlaydi. o‘qishga yaxshiboy cho‘ponning o‘g‘li bilan kalonqul bo‘yoqchining bolasi boradigan bo‘ladi. nazar yaxshiboyev o‘qishga borib o‘tirmasa ham bo‘lardi. chunki uning kim bo‘lishi shundoq ham ma’lum edi. bir umr yetolmagan orzusi hotam sho‘roning martabayu darajasi bo‘ldi. bu orzuga yetish uchun o‘qishga borib ovora bo‘lish shartmidi? oshnoga kelsak, uning yo‘rig‘i boshqa. yo‘lda, o‘rtaqo‘g‘onga ketar haddida nazarning jonuzoq karvon bilan qilgan qisqa suhbatini eslaylik. yo‘lkira haqida gap ochiladi: «– karvonning …

2 / 5

k qilmaydi – karvonning yo‘lini to‘smaydi, yomonlarni talaydi-yu, yaxshilarga ziyon yetkazmaydi. uning o‘g‘riligidan yaxshilarga foyda yetsa yetadiki, zarar yetmaydi. roman voqealaridan yana bir haqiqat ayon bo‘ladiki, o‘g‘rilik va to‘g‘rilik deganlari aslida g‘oyat nisbiy gaplar ekan. sirasini aytganda, yozuvchilik yaxshiboyevning ishi emas edi. lekin u bundan hech hijolat tortib o‘tirmasdan, chorasini topadi – ijod sohasiga qaroqchilik ilmi, ba’zi jurnalistlarimiz iborasi bilan aytadigan bo‘lsak, amaliyotini joriy etadi. ikki do‘st (hozircha do‘st deb turamizda endi) suhbatlarining birida oshno yozishga hech qo‘li bormayotganidan noliydi. yaxshiboyev masalani xaspo‘shlab o‘tirmasdan, eslasang, biz u paytlarda non uchun yozardik, deb qo‘yaqoladi. bu gap oshnoning nafsoniyatiga tegadi. darrov vaziyatni yumshatishga o‘tadi, bekor gap, ko‘ngil uchun ham yozgan paytimiz bo‘lgan, deydi. yaxshiboyev yana, tap tortmasdan, dangal gapirib qo‘yaqoladi: “orifiy ham ko‘ngil uchun yozadi… ko‘ngil bir chaqaga arzimasligi ham mumkin”. oshno noiloj zohiran silliq, botinan qutqu so‘zlar bilan javob berishga majbur bo‘ladi: “qo‘y bu gaplarni, yarashmas ekan. ha, aytganday, bu gaplarni …

3 / 5

hribon ona, munis singillarni ham sotishga tayyor. uning uchun aziz narsaning o‘zi yo‘q. onasiyu singillarini o‘rtaga qo‘yib qasam ichgan odam ertaga yaxshiboyevdan ham voz kechib yubormasligiga kim kafolat bo‘la oladi? yaxshiboyev – oshnoning toleiga oshna, qismatiga sherik odam. bir so‘z bilan aytganda, oshnoning soyasi. modomiki shunday ekan, soyaga qaraylik-da asliyat, asosiy obyekt – oshno xususida fikr yuritaylik. shundagina oshno kimu yaxshiboyev kim – yanada ayon bo‘ladi. oshno bir qarashda sodda, mo‘min-qobil yigit. istagan odam uni qayirib olishi, domiga tushirishi mumkin. u tez qayriladi, lekin qayrilsagina ko‘kka sapchiydi. unda mustaqillik, jur’at kamroq, yo‘q darajada, desak ham bo‘ladi. shuning uchun unda shubha mo‘l, qo‘rquv zo‘r! u risoladagidek bo‘lish uchun intilishga, mohir ijrochi bo‘lishga moyil. albatta, buning hech bir yomon jihati yo‘q. lekin, gap shundaki, uning hayot haqidagi, risoladagidek odobli bola bo‘lish xususidagi fikr va qarashlari o‘ta jon, primitiv. moyira voqeasini olaylik. moyira kim? ko‘chada yurgan ermaktalab qiz. oshno shunga uylanmoqchi. yaxshiboyev qo‘yib …

4 / 5

ib, keyin sotadi. oshno hammaga birday yaxshilik qilish mumkin, deb o‘ylaydi. bilmaydiki, bir xilda yaxshilik odamlarni asta- sekin g‘ururidan ayiradi, yaltoqi qilib qo‘yadi. yaxshilik odamlar ustidan hukm yurgizadigan, ularni kamsitadigan kuchga aylanadi. yaxshiboyev esa odamiga qarab yaxshilik qilgisi keladi. toki yaxshilikning mevasi yomonlik bo‘lib chiqmasin. yuzaki qaraganda, oshno yaxshiboyevni o‘g‘rilik yo‘lidan qaytarib, to‘g‘ri o‘zanga boshqarib qo‘ygandek ko‘rinadi. aslida, oshno tanlagan yo‘l ham o‘g‘rilik edi. bu yshlda insonning ma’naviyati, erkinligi, sha’ni, millati, vatani o‘g‘rilanar, jonuzoq karvonning ta’biri bilan aytganda, karvon – ezgulikning yo‘li to‘silar edi. lekin bu o‘g‘rilik qonun bilan mustahkamlangan, jozibali shiorlar, g‘oyalarga o‘ralgan o‘g‘rilik edi. shuning uchun har safar oshnoning qo‘li baland kelaveradi. chunki u faqat hukmron g‘oya nomidan gapiradi. yaxshiboyevning esa aksincha – hamisha qo‘li past kelaveradi, chunki u real turmush mohiyatidan kelib chiqib ish tutadi. u hayotga real qaraydi. u – realist. oshno esa hamma narsaga ideal nuqtai nazaridan baho beradi. u – kommunistik idealga nisbatan realist, …

5 / 5

arish haqida gap ketsa, u ming bir bahonani ro‘kach qiladi. yaxshiboyev ilojsizlikdan kirib qolgan o‘g‘rilik yo‘li oshnoni jirkantiradi, oshno tanlagan, munofiqlikdan iborat bo‘lgan hayot tarzi esa yaxshiboyevni havasini keltiradi. nega? yaxshiboyevning o‘g‘riligida, har qalay, to‘g‘rilik emasmidi? oshnoning artistlik bilan ko‘rsatgan isyoni yaxshiboyevda mehr-shafqat uyg‘otadi, uni nomaqbul yo‘ldan qaytishga majbur etadi. yaxshiboyevning chin dildan qilgan jaydari isyoni esa oshnoning g‘azabini qo‘zg‘aydi. nega? yaxshiboyev yo‘lto‘sarlik qilib pul topsa, oshno vatani –bulduruq, ustozi – hotam sho‘ro haqida soxta va uydirma gaplarni to‘qib, (“burgutning parvozi” maqolasi) choy chaqaga ega bo‘ladi. xullas, oshnoning “to‘g‘riligi”da g‘irrom bor. yaxshiboyev o‘z fikri, g‘oyasini (aslida unda g‘oya yo‘q, g‘oya uning uchun tana ehtiyoji, turmushning oddiy mantig‘idan iborat) yaltiroq shiorlarga o‘rab o‘tirmaydi, borini boricha gapiradi. shuning uchun ular, har bir narsani hukmron mafkura mezoni bilan o‘lchaydigan oshnoning nazdida, nojo‘ya gaplar bo‘lib tuyuladi. oshnoning o‘zi esa har bir so‘zini qonun-qoida va mafkuraning o‘tkir ilmoqlariga o‘rgimchak to‘ridek o‘rab- chirmab gapiradi. toki unga …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lolazor"

lolazor murod muhammad do‘stning “lolazor” romanida ikki xil odamning taqdiri (asl qismati emas, bergisi) badiiy tahlil qilinadi. bu yolg‘on taqdir egalaridan biri – nazar yaxshiboyev, ikkinchisi – oshno. aslida, saidqul mardon ta’biri bilan aytsak, oshno mavzusi – ochilmagan qo‘riq. asosiy gap – yaxshiboyev xususida. oshno boshqalar qatori shunchaki ilova, xolos! bulduruq qishlog‘ining dohiysi hotam sho‘ro edi. maqsadi – qishloqning dong‘ini olamga yoyish, buning uchun ilmli, sadoqatli kadrlarni ko‘paytirish. u o‘rtaqo‘rg‘on shahriga – dorilfununga o‘qishga yuborish uchun o‘nta o‘spirindan ikkitasini tanlab olmoqchi bo‘ladi. qur’a tashlaydi. o‘qishga yaxshiboy cho‘ponning o‘g‘li bilan kalonqul bo‘yoqchining bolasi boradigan bo‘ladi. nazar yaxshiboyev o‘qishga borib o‘tirmasa ham bo‘lardi....

This file contains 5 pages in PDF format (149.0 KB). To download "lolazor", click the Telegram button on the left.

Tags: lolazor PDF 5 pages Free download Telegram