temir xotin asari tahlili va syujeti

PDF 5 pages 114.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.3 KB

File type PDF

Pages 5

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

tragediyani aks ettirgan komediya – “temir xotin” asari haqida sharof boshbekovning “temir xotin” dramasini butun o‘zbek xalqi yaxshi biladi. o‘tgan asrning 80-yillarida yaratilgan, o‘z vaqtida shov-shuv bo‘lgan, 20 dan ortiq tilga tarjima qilingan bu asar hozirgacha sevib o‘qiladi. asar asosida tasvirga olingan film miriqib tomosha qilinadi.uning bu qadar mashhurlashishi va milliy dramamizning gultoji darajasiga ko‘tarilishining sababi esa asar zamirida yotadigan millat fojiasi, alamli og‘riqlarining aks etishidir. syujyet: asarning bosh qahramoni qo‘chqorvoy bo‘lib, u traktorchilik qiladi. aybi – ko‘p ichishi. ichib olgach to‘polon ko‘taradi. kunora ahvol shu. holat xotini va bir nechta hamqishloqlari mastligida daraxtga bog‘lab qo‘yish darajasigacha yetib boradi. asar voqealari aynan shu yerdan boshlanadi. erining bunday qiliqlaridan bezor bo‘lgan xotini ketsam o‘zgarar, degan xayolda bolalarini ota uyiga olib ketib qoladi. bu orada olimtoy ismli olim jiyani kelib qoladi. u 7 yil davomida ixtirosi ustida ishlab, robot, robot bo‘lgandayam ayol ko‘rinishidagi robotni yaratadi. bu kashfiyotini sinovdan o‘tkazish maqsadida qishloqqa, qo‘chqorvoyning …

2 / 5

voyni gipnoz qilish jarayonida yashiringan: “alomat: yig‘laysiz... (qo‘llarini uning boshi uzra harakatlantirib.) yig‘laysiz... chunki juda ezilgansiz... yuragingizga qil ham sig‘maydi... ich-ichingizdan bir nima toshib kelyapti... hech kimning rahmi kelmaydi, birov dardingizga sherik ham bo‘lmaydi... o‘z yog‘ingizga o‘zingiz qovurilib yashayapsiz... aft-angoringizga bir qarang, qirqqa kirgan qirchillama yigitsiz-u, ko‘rgan odam sizni ellikdan oshgan, deb o‘ylaydi. qurib-qaqshab boryapsiz... esingizni tanibsizki, tinmay mehnat qilasiz, lekin hech biringiz ikki bo‘lmaydi. ro‘zg‘or, bola-chaqa tashvishi, deysiz, afsuski, bu tashvishlarning cheki yo‘q. ertalabdan-kechgacha chumoliday g‘imir-g‘imir qilasiz- u, rohatini ko‘rmaysiz. «paxtakorman» deb ko‘kragingizga mushtlaysiz-u, ko‘rpangizga paxta topolmaysiz! kiyib olgan kiyimingizni qarang, yengil sanoat yetishtirayotgan hamma brak mahsulot siz va sizga o‘xshaganlarga nasib qiladi. manavi nima? shu issiqda kim neylon ko‘ylak kiyadi? qo‘chqor: magazinga kelgan ekan, arzongina deb... alomat: bu dunyoga kelib nima ko‘rdingiz, qo‘chqor aka? «ikki marta toshkentga borganman» deb maqtanasiz, odamlar «oq dengiz-u qora dengiz» qilib yurishibdi! «ha endi, ular boshqacha odamlar-da» deysiz. qanaqa boshqacha? nimasi boshqacha? nahotki, …

3 / 5

iyib, galstuk taqqan ketmondasta ham sizni haqoratlashi, tahqirlashi mumkin! alam qilmaydimi? qo‘chqor: ha, endi, rahbar bo‘lganidan keyin koyiydi-da... alomat: bayram kunlari rayondagi namoyishdan bayroqcha ko‘tarib o‘tganingizga xursand bo‘lib yuraverasiz! majlislarda qo‘l ko‘tarish-u chapak chalishni bilasiz, boshqa hech baloni hal qilmaysiz! ko‘pincha o‘sha majlisda nima hal bo‘layotganini ham tushunmaysiz! endi bor umidingiz bolalaringizdan, ularni o‘qitib «katta odam» qilmoqchisiz. lekin ularingizdan «katta odam» chiqmaydi. qishin-yozin daladan beri kelmaydigan, chalasavod bolalardan hech balo chiqmasligini bilasiz. farzandlaringizning o‘zingizga o‘xshamasligini istaysiz, demak, o‘zingizning kimligingizni ham bilasiz! aqlingiz yetadi! lekin yana «ko‘pga kelgan to‘y» deb yuraverasiz! axir, umr o‘tib ketyapti-ku, qo‘chqor aka! qo‘chqor: (ko‘ngli to‘lib). baribir yig‘lamayman!.. yaxshi yashayapmiz, bildingizmi!.. alomat: yig‘laysiz... ana, ko‘nglingiz to‘lib turibdi... labingizni tishlamang, qo‘chqor aka, foydasi yo‘q. axir, yosh ko‘zdan chiqadi, og‘izdanmas... qo‘chqor: (yig‘lagudek bo‘lib). birov sizga hayotidan noliyaptimi?! alomat: hamma gap shunda-da — nolimaysiz. ko‘nikib ketgansiz. yaralar toshga aylangan — og‘riq sezmaydi. dod solib baqirish-ku qo‘lingizdan kelmas, hechqursa ingrab qo‘yishga …

4 / 5

g yig‘lamoqdan o‘zga chorangiz qolmaydi va o‘ksib-o‘ksib yig‘laysiz... qo‘chqor: (ko‘zlarida yosh o‘ynab) yol-g‘o-on!.. men hech qachon yig‘lamaganman!.. alomat: yig‘lagansiz. faqat ko‘zingizning narigi tomoni bilan yig‘lagansiz. ko‘z yoshlaringiz tashqariga emas, ichingizga oqqan. mana, mening ichim to‘la temir-tersak, sizning vujudingiz esa faqat va faqat ko‘z yoshidan iborat. lim-lim yosh... qo‘chqor: (baralla yig‘lab yuboradi, sapchib turib oyog‘i ostidagi qutini zarb bilan tepadi). e, padariga la’nat hammasining!!!” muallif xalqning hamma dardini, dod-fig‘onini, achchiq alamlarini aynan shu gipnozda ko‘tarib chiqadi. kitobxon o‘yga toladi: aslida robot kim? alomatxonmi yoki qo‘chqorvoy va unga o‘xshagan mehnatkashlarmi? axir ishla desa ishlaydigan, paxta konida turib o‘ziga paxta topilmaydigan va bu uchun lom-mim deyolmaydigan, haq-huquqini talab qilolmaydigan kimsalarning robotdan nima farqi qoladi? tuzumdan, jamiyatdan noroziligini ushoqcha bo‘lsin bildirolmaydigan, “sen yaxshi yashayapsan” desa, “men yaxshi yashayapman ekan” deb ketaveradigan, tepadan qanday siyosat kelsa, shunga og‘ishib ketaveradigan xalqning robotdan nima bo‘lakcha xususiyati, fazilati bor? alomatxonga turli kassetalar o‘rnatiladi va shunga qarab uning fe’l-atvori …

5 / 5

adi, boshqalar qo‘yishiga ham yo‘l bermadi. bu ularning manfaatiga zid edi. axir, ularga aytganni qiladigan, qursoqlari uchun xizmat qiladigan tayyor robotlar jamlanmasi kerak edi. alomatxon tutab ketgach olimtoy jahl bilan qo‘chqorvoyga tanbeh beradi. alomatning yo‘q bo‘lishida qo‘chqorvoyni aybdor qiladi. “olimjon: ertalabdan kechgacha tinmadi-ya! bir minut dam olgani yo‘q, bechora, bir minut! yuv, tozala, tik, yama, supur! bir chaqirim naridan suv olib kelib, kir yuvadi! manavi tezak yoqiladigan la’nati o‘chog‘ingizda ovqat qiladi! yeb to‘ymaydigan ochofat mollaringiz bor: ertalabdan kechgacha o‘t ber, yem ber, suv ber! xamir qoradi, sigir sog‘adi, kuvi pishiradi! e, bu uyingizning ishi tugaydimi o‘zi, yo‘qmi?! bundan tashqari, dalaga chiqadi! ming chanoqqa ming egilib paxta teradi! qirq-ellik kilo narsani ko‘tarib, xirmonga olib boradi! axir, bu do‘zax azoblariga qanday dosh bersin, qandoq chidasin?! (mehr bilan.) axir, u temir-ku, qo‘chqor aka, temir!.. uni avaylash kerak, ehtiyot qilish kerak!.. u o‘zini o‘ylamaydi, qiynalib ketdim, deydigan tili yo‘q. indamas ekan, deb eshakday ishlataverish …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temir xotin asari tahlili va syujeti"

tragediyani aks ettirgan komediya – “temir xotin” asari haqida sharof boshbekovning “temir xotin” dramasini butun o‘zbek xalqi yaxshi biladi. o‘tgan asrning 80-yillarida yaratilgan, o‘z vaqtida shov-shuv bo‘lgan, 20 dan ortiq tilga tarjima qilingan bu asar hozirgacha sevib o‘qiladi. asar asosida tasvirga olingan film miriqib tomosha qilinadi.uning bu qadar mashhurlashishi va milliy dramamizning gultoji darajasiga ko‘tarilishining sababi esa asar zamirida yotadigan millat fojiasi, alamli og‘riqlarining aks etishidir. syujyet: asarning bosh qahramoni qo‘chqorvoy bo‘lib, u traktorchilik qiladi. aybi – ko‘p ichishi. ichib olgach to‘polon ko‘taradi. kunora ahvol shu. holat xotini va bir nechta hamqishloqlari mastligida daraxtga bog‘lab qo‘yish darajasigacha yetib boradi. asar voqealari aynan sh...

This file contains 5 pages in PDF format (114.3 KB). To download "temir xotin asari tahlili va syujeti", click the Telegram button on the left.

Tags: temir xotin asari tahlili va sy… PDF 5 pages Free download Telegram