27 dilnavoz opa

PDF 336 стр. 5,7 МБ Бесплатная загрузка

336 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,7 МБ

Тип файла PDF

Страницы 336

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 336

ms buyuk shoir va mutafakkir, atoqli davlat va jamoat arbobi alisher navoiyning bebaho ijodiy-ilmiy merosi nafaqat xalqimiz, balki jahon adabiyoti tarixida, milliy madaniyatimiz va adabiy-estetik tafakkurimiz rivojida alohida o'rin tutadi. ulug' shoir o'zining she'riy va nasriy asarlarida yuksak umuminsoniy g'oyalarni, ona tilimizning beqiyos so'z boyligi va cheksiz ifoda imkoniyatlarini butun jozibasi va latofati bilan namoyon etib, er yuzidagi millionlab kitobxonlar qalbidan munosib va mustahkam o'rin egalladi. jonajon vatanimiz «milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari» degan bosh tamoyil asosida taraqqiyotning butunlay yangi bosqichiga qadam qo'yib, yangi uyg'onish davri – uchinchi renessans poydevorini yaratayotgan bugungi kunda alisher navoiyning bezavol adabiy merosi misolida o'zbek adabiyoti va madaniyatini chuqur o'rganish va ommalashtirish har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. shavkat mirziyoev ms o'zbekiston fanlar akademiyasi o'zbekiston badiiy akademiyasi o'zbekiston yozuvchilar uyushmasi madaniyat vazirligi alisher navoiy nomidagi xalqaro jamoat fondi istiqlol davri o'zbek navoiyshunosligi o'ttiz jildlik toshkent – 2022 ms o'zbekiston fanlar akademiyasi o'zbekiston badiiy …

2 / 336

t mullaxŭjaeva ijodiy guruh olimjon davlatov, dilnavoz yusupova, feruza to'raxo'jaeva, akmal farmonov, diyora abdujalilova, iroda eshonxonova, orifjon olimjanov ms dilnavoz yusupova alisher navoiy “xamsa”sida mazmun va ritmning badiiy uyg'unligi ms 7 dilnavoz yusupova volidai muhtaramam saidaxon orifjon qizlarining ruhi poklariga bag'ishlayman kirish keyingi yillarda o'zbek she'rshunosligida badiiy asar poetikasini yangicha tamoy- illar asosida o'rganish, adabiyotning poetik unsurlarini tarixiylik, qiyosiylik, o'zaro ta'sir va aks ta'sir, ob'ektivlik, sinkretizm tamoyillari asosida o'rganish rivojla- nayotgan bo'lib, badiiy asarning bosh va birlamchi mezoni – shakl va mazmun uyg'unligi ma- salasini tadqiq etishga alohida e'tibor qaratilmoqda. shakl va mazmun munosabati aslida “...ming yillardan beri musulmon sharqida mavjud bo'lgan, o'zining ibtidosini barcha mo''jizotlarning sharhi hisoblangan qur'oni karim- dan olgan va islomiy-tasavvufiy falsafa taraqqiyoti hamda badiiy tafakkur tadriji bilan bu munosabat taraqqiy etib, joriy mushakkal bir ilmiy tizimga aylangan”1. shakl va mazmun birligi masalasi o'rta asrlardayoq musulmon sharqi mumtoz poetika- sida muhim ahamiyatga molik masalalardan bo'lib, arab olimlaridan …

3 / 336

ayrim hollarda u yoki bu ritm asosida yaratilgan she'riy asarlar o'ta darajada ta'sirchan chiqqanligi uchun shu ritm boshqa ijodkorlar uchun mezon vazifasini o'tashi mumkin. natijada, mazkur ritm asta-sekin an'anaviylik kasb etadi. sharq xamsa- chiligi, rus elegiyachiligi, xalq dostonlaridagi she'riy parchalarning turlicha tasviriy holatlar bilan bog'liqligi yuqoridagi fikrni to'la tasdiqlaydi”3. she'riy ritmni hosil qiluvchi asosiy unsurlardan biri vazn bo'lib, u “nazmdagi satr- larga yagona usul (ritm) bag'ishlaydi”4. mumtoz adabiyotimiz asarlarining ritm-marom xususiyatlarini tadqiq etish shoirla- rimizning har bir she'rda asardagi g'oya va obrazga muvofiq vazn tanlaganlaridan dalo- 1 boltaboev h. shakl va ma'ni munosabati // sharq mumtoz poetikasi. – toshkent: o'zbekiston milliy entsiklopediyasi, 2006. – b. 83. 2 bu haqda qarang: kudelin a.b. problemi formi i soderjaniya v srednevekovoy arabskoy literaturnoy teorii // srednevekovaya arabskaya poetika. – m.: nauka, 1983. – s.124-165; musulmankulov r. o forme i soderjanii // persidsko-tadjikskaya klassicheskaya poetika. – m.: nauka, 1989. – s. 140-157; boltaboev h. …

4 / 336

hisobga olgan va klassik adabiyotda aruz vazni ustuvor ekanligini nazarda tutgan holda, aruz tizimidagi vaznlarning klassik epik poeziyadagi, xususan, navoiy “xamsa”sidagi o'rni, ularning qo'llanilish darajasi, individuallikdan an'anaviylikka o'tishi, ritmik variatsiyalar, ularning asar matni bilan munosabati, qo- fiya, radif va mazmun mutanosibligi, vazn va urg'u munosabatlari, urg'u va mazmun mushta- rakligi kabi qator masalalarni monografik planda maxsus tadqiq etish bugungi adabi- yotshunoslik uchun dolzarb muammolardandir. aslida ritmni she'riy nutqning asosi sifatida o'rganish ancha qadim davrlarga borib taqaladi. antik davr adabiyotidayoq ritmga poetikaning asosiy birligi sifatida qaral- gan. aristotelning “poetika” asarida poeziyaning paydo bo'lishida garmoniya va ritm aso- siy manba bo'lganligiga doir fikrlar keltirilsa, mark tulliy tsitseron, kvint goratsiy flakk kabi olimlarning asarlarida she'riy o'lchovning asar mazmuni bilan bog'liqligi masalasiga to'xtalib o'tilgan. goratsiyning fikricha, shoirning antik she'r o'lchovlaridan qay biri hayrat yoki shirin orzular ifodasiga, qay biri esa shiddatli jang-jadallar ta- sviriga mos ekanligini farqlay bilishi talab etiladi, hamma narsa o'z o'rnida …

5 / 336

asr boshlariga to'g'ri keladi. ushbu fanning shakllanishi shoir va olim andrey beliy nomi bilan bog'- liq. beliyning fikricha, “she'riyat va badiiy proza orasida chegara yo'q, vaznlilik yaxshi prozaning xarakterli xususiyatidir va ushbu vaznlilik oxir-oqibat metrika – she'riy o'lchovga yaqinlashadi” 5. bunda beliy pushkin va gogolning nasriy asarlarida she'riy nutqni tashkil qiluvchi unsurlardan biri – turoq (stopa)ning muayyan o'rinlarda takror- 1 hojiahmedov a. furqat aruzi // furqat ijodiyoti. – toshkent: fan, 1990. – b. 83. 2 quronov d., rahmonov b. g'arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixi ocherklari. – t.: fan, 2008. – b.25. 3 navoiy. mezon ul-avzon. mat. – toshkent: fan, 2000. t.15. – b. 92-94. 4 forobiy abu nasr. she'r san'ati. –toshkent: adabiyot va san'at, 1979; nasiruddini tusi. me'yor-ul-ash'or. – dushanbe: oriyono, 1992; shamsi qays roziy. al-mo''jam. – dushanbe: adib, 1991; sayfy. aruzi sayfy. – kalkutta, 1872; shayx ahmad taroziy. fununu-l-balog'a. – toshkent: xazina, 1996; navoiy alisher. mezon ul-avzon. mat. – toshkent: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 336 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "27 dilnavoz opa"

ms buyuk shoir va mutafakkir, atoqli davlat va jamoat arbobi alisher navoiyning bebaho ijodiy-ilmiy merosi nafaqat xalqimiz, balki jahon adabiyoti tarixida, milliy madaniyatimiz va adabiy-estetik tafakkurimiz rivojida alohida o'rin tutadi. ulug' shoir o'zining she'riy va nasriy asarlarida yuksak umuminsoniy g'oyalarni, ona tilimizning beqiyos so'z boyligi va cheksiz ifoda imkoniyatlarini butun jozibasi va latofati bilan namoyon etib, er yuzidagi millionlab kitobxonlar qalbidan munosib va mustahkam o'rin egalladi. jonajon vatanimiz «milliy tiklanishdan – milliy yuksalish sari» degan bosh tamoyil asosida taraqqiyotning butunlay yangi bosqichiga qadam qo'yib, yangi uyg'onish davri – uchinchi renessans poydevorini yaratayotgan bugungi kunda alisher navoiyning bezavol adabiy merosi misolida o'z...

Этот файл содержит 336 стр. в формате PDF (5,7 МБ). Чтобы скачать "27 dilnavoz opa", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 27 dilnavoz opa PDF 336 стр. Бесплатная загрузка Telegram