o‘zbek tilining imlo lug‘ati (2013)

PDF 528 стр. 15,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 528
0 ‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti o zbek tilining imlo lug'ati 85 000 dan ortiq so'z filologiya fanlari doktori, professor n.m.mahmudov tahriri ostida toshkent «akademnashr» ! 2013 udk: 811.512.133(038) r~ , kvk 81.2 o ‘zb» t t l o u u m14 madvaliyev a. o'zbek tilining imlolug'ati/a.madvaliyev, e.begmatov; muharrirn.mahmudov.-toshkent: akadem­ nashr, 2012. - 528 b. i. begmatov e. isbn 978-9943-389-19-9 udk: 811.512.133(038) kbk81.2 o'zb ushbu lug‘at lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosida tartib berilgan, o'zbek till leksikasida, bir qator so'zlar imlo- sida keying! yillarda ro'y bergan sezilarli o'zgarishlarni hisobga olgan, awalgi imlo lug'atlariga nisbatan so'z va terminlar- ni kengroq ars ettirgan lug'atdir. u yaqinda kirill yozuvida chop etilgan, 85 000 dan ortiq so'zni qamrab olgan «o'zbek tilining imlo lugati» asosida nashrga tayyorlandi. lug'at ta'lim tizimining barcha bo'g'inlaridagi o'qituvchi, o'quvchi va talabalarga, ommaviy axborot vositalah xodim- lariga, nashriyotlar muharrirlariga, i mu man, keng kitobxonlar ommasiga mo'ljallangan. …
2 / 528
a asoslangan holda talaffuz qilinadi. imlo lug'ati tilning lug'aviy boyligini o'zida jamlovchi va saqlovchi ishonchli manba hamdir. chunki u boshqa tip lug'atlarga kiritilmaydigan ba’zi so'z va so'zshakllarni ham qamrab oladi. imlo lug'atlari yozma nutq madaniyatining, imloviy savodxonlikning muhim qurolidir. o'zbekiston fanlar akademiyasi til va adabiyot instituti xodimlari tomonidan tuzilgan, 65 000 dan ortiq so'z va so'zshakllarni qamragan imlo lug'ati bundan o'ttiz besh yil oldin nashr etilgan edi.1 o'tgan davr mobaynida bir qator kichik hajmli imlo lug'atlari tuzildi va nashr etildi. qayd qilingan lug'at tuzilgandan keyin o'tgan davr mobaynida o'zbek tilining lug'aviy boyligida, imloviy me'yorlarida bir qator siljishlar, o'zgarishlar yuz berdi. tilda yangi so'z va terminlar paydo bo'ldi, imlo amaliyotida avval qabul qilingan imlo qoidalaridan chekinishlar yuz berdi, tavsiya etilgan ba’zi qoidalarning imlo amaliyoti talablariga javob berolmasligi ma’lum bo'ldi. buning ustiga, o'zbekiston mustaqillikka erishgach, o'zbek tili lug'aviy tizimi va lisoniy me’yorlarida yangi davr talabi bilan ham ba’zi o'zgarishlar ko'zga tashlandi. bir …
3 / 528
arni ilmiy nuqtayi nazardan ma’qullab bo'lmaydi. kirill alifbosiga asoslangan, 1956-yil 7-aprelda qabul qilingan «o'zbek orfografiyasining asosiy qoidalari» rasmiy jihatdan bekor qilingan emas. shu sababli kirill yozuviga asoslangan matnlarda ushbu asosiy qoidalarning talablaridan chekinish o'rinli emas. mana shu va shunga o'xshash holatlar o'zbek tilining kirill va lotin yozuviga hamda ularga oid imlo qoidalariga asoslangan yangi va nisbatan mukammal imlo lug'atini tuzish ehtiyojini tug'dirdi. o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti hozirgi o'zbek tili bo'limida yangi «o'zbek tilining imlo lug'ati» tuzildi, unda 85000 dan ortiq so'z va so'zshaklning to'g'ri imloviy shakli qayd qilindi. ushbu lug'at o'zbek tilining hozirda mavjud imlo lug'atlaridan: a) so'zligining boyligi; b) imlosi qiyin va munozarali bo'lgan, hozirga qadar imlo lug'atlariga kiritilmay kelayotgan so'zlarni ham qamrab olganligi; d) nashr etilgan va etilayotgan boshqa tip lug'atlar (izohli, ensiklopedik, terminologik va b.)ning ijobiy imloviy tajribalarini hisobga olganligi; e) keying! o'ttiz yil davomida o'zbek tili imlosi amali­ yotida …
4 / 528
to'plangan so'zlardan foydalanib tuzildi. 1 o'zbek tilining imlo lug'ati / tuzuvchilar s.ibrohimov, e.a.begmatov, a.ahmedov. - toshkent: fan, 1976. lug'atning lotin yozuvidagi varianti o'zr vazirlar mahkamasining 1995-yil 24-avgustdagi 339-son- li « 0 ‘zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqida»gi qarori bilan qabul qilingan « 0 ‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari»ga asoslangan holda yaratildi. lug'at filologiya fanlari doktori, professor e.a.begmatov va filologiya fanlari nomzodi, katta ilmiy xodim a.p.madvaliyevlar tomonidan tuzilgan. mualliflar lug'atga so'z to'plash, so'zligini tuzish, so'zning imloviy shak- lini va maqbul me’yorlarni ilmiy baholash ishlarini amalga oshirdilar. lug'atni nashrga tayyorlash jarayonidagi ishlarda filologiya fanlari nomzodi g'.lsmoilov, ba’zi texnik ishlarni bajarishda kichik ilmiy xodimlar omslomov va f.musayevalar qatnashdilar. lug'at qo'lyozmasidagi ba’zi nuqsonlarni bartaraf qilish ishiga lug'atning mas’ul muharriri, filologiya fanlari doktori, prof. n.mahmudov munosib hissa qo'shdi. mualliflar yuqorida nomlari zikr etilgan o'rtoqlarga, shuningdek, lug'at qo'lyozmasini muhokama qilishda qatnashgan va qimmatli maslahatlar bergan professor t.mirzayev, filologiya fanlari nomzodlari n.mahkamov va d.xudoyberganovalarga o'z minnatdorchiligini …
5 / 528
shga, aniqlashga yordam beruvchi tanqidiy fikrlarni, lug'atni takomillashtirishga ko'maklashuvchi fikr-mulohazalarni lug'at tuzuvchilari minnatdorchilik bilan qabul qiladilar. mualliflar lug'at yuzasidan bildiriladigan taklif va mulohazalarning quyidagi manzilga yuborilishini so'raydilar: toshkent, 100170, lmo'minov ko'chasi, 9-uy, o'zr fa alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti. 5 lug‘atning tuzilishi va tarkibi 1. lug'atga kiritilgan so'zlar qat’iy alifbo tartibida joylashtirilgan. demak, zarur so'zni undan a i if bo tartibi bo'yicha qidirish kerak bo'ladi. 2. lug'atga hozirgi o'zbek adabiy tili va uning barcha uslublarida qo'llanayotgan me’yoriy leksika kiritilgan. ularning asosiy tiplari quyidagilardir: - o'zbek tilida keng iste’molda bo'lgan so'zlar; - o'zbek tilining ilmiy uslubiga xos fan va texnika terminlari; - xalq hunarmandchiligi sohasida faol qo'llanuvchi kasb-hunar atamalari (professional leksika); - etnonimlar, tarixiy unvon va mansab nomlari. 3. lug'atga o'zbek mumtoz adabiyoti, qadimgi yozma yodgorliklar matnlarida uchraydigan ba’zi so'zlar ham kiritilgan. bunda ta’lim tizimida, nashriyot va matbuot ishlarida shunday so'zlarning yozilishini bilish zarurati hisobga olingan. 4. lug'at hozirgi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 528 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘zbek tilining imlo lug‘ati (2013)"

0 ‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi alisher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti o zbek tilining imlo lug'ati 85 000 dan ortiq so'z filologiya fanlari doktori, professor n.m.mahmudov tahriri ostida toshkent «akademnashr» ! 2013 udk: 811.512.133(038) r~ , kvk 81.2 o ‘zb» t t l o u u m14 madvaliyev a. o'zbek tilining imlolug'ati/a.madvaliyev, e.begmatov; muharrirn.mahmudov.-toshkent: akadem­ nashr, 2012. - 528 b. i. begmatov e. isbn 978-9943-389-19-9 udk: 811.512.133(038) kbk81.2 o'zb ushbu lug‘at lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosida tartib berilgan, o'zbek till leksikasida, bir qator so'zlar imlo- sida keying! yillarda ro'y bergan sezilarli o'zgarishlarni hisobga olgan, awalgi imlo lug'atlariga nisbatan so'z va terminlar- ni kengroq ars ettirgan lug'atdir. u yaqinda kir...

Этот файл содержит 528 стр. в формате PDF (15,8 МБ). Чтобы скачать "o‘zbek tilining imlo lug‘ati (2013)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘zbek tilining imlo lug‘ati (2… PDF 528 стр. Бесплатная загрузка Telegram