sinonimlar lugati (mukammal)

PDF 53 pages 442.4 KB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 442.4 KB

File type PDF

Pages 53

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

otabek shukurov bashorat bahriddinova o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun umida to’rayeva ikrom islomov o’zbek tilining zid manoli so’zlar o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun baxtiyor mengliyev mahbuba xudoyberdiyeva o’zbek tili iboralarining o’quv izohli lug’ati maktab o’quvchilari uchun ikrom islomov otabek shukurov o’zbek tilining so’zlar darajalanishi o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun otabek shukurov bashorat bahriddinova o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun baxtiyor mengliyev bashorat bahriddinova o’zbek tilining so’z tarkibi o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun 0’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti 0’zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi respublika ta’lim markazi qashqadaryo viloyat pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti otabek shukurov bashorat bahriddinova o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati (maktab o’quvchilari uchun) toshkent 2006 lug’at, avvalo, o’rta maktab o’quvchilari uchun mo’ljallangan. u, shuningdek, ona tili va adabiyot fani o’qituvchilari, filolog talabalar …

2 / 53

arbiyasida ona tili va uning ta’limini tashkil etuvchi vositalarning roli beqiyos. ma‘lumki, o’rta maktab ona tili ta‘limining konseptual asoslarida uining zaruriy vositasi ikkita ekanligi ta‘kidlanadi: darslik va lug’atlar. o’quvchilarning ijodiy tafakkurini va nutqini o’stirishning zaruriy omillaridan biri lug’atlar ustida ishlashdir. lug’atlar o’quvchilarning ijodiy tafakkuri, mustaqil fikrlash darajasi, ijodiy fikr mahsulini og’zaki va yozma shakllarda ravon bayon etishga olib keladigan behad qimmatli va boy so’z zahirasini vujudga keltiradi. bugungi kunda rivojlangan mamlakatlarda ta‘limning har bir bo’g’ini uchun (bog’chadan tortib, universitetgacha) yuzlab lug’atlarning maxsus turlari yaratilgani, hatto rus maktablari uchun 30 ga yaqin o’quv lug’atlari mavjud bo’lgani holda o’zbek maktablari uchun bitta «imlo lug’ati» bor, xolos. maktablar uchun izohli lug’at, ma‘nodosh so’zlar lug’ati, antonimlar lug’ati, darajalanish lug’ati, eskirgan so’zlar lug’ati, shevaga xos so’zlar lug’ati, iboralar lug’ati, so’zlarning birikuvchanlik lug’ati, uyadosh so’zlar lug’ati, shakldosh so’zlar lug’ati, so’z tarkibi lug’ati, talaffuzdosh so’zlar lug’ati, shuningdek, har bir fan bo’yicha alohida terminologik lug’atlar va qomuslar yaratish …

3 / 53

i yaratildi. o’quv lug’atlari tajriba sifatida birinchi marta nashr qilinayotganligi uchun kitobxonlar muhokamasiga havola etiladi. lug’atlar haqidagi fikrlaringizni mamnuniyat bilan qabul qilamiz. manzil: qarshi shahri ko’chabog’ ko’chasi, 17-uy. qarshi davlat universiteti o’zbek tilshunosligi kafedrasi. tel: (8-375) 25-77-63; 23-48-55). faks: (8-375) 221-13- 12. e-mail:kasu_info@edu.uz. b.r.mengliyev filologiya fanlari doktori, professor 7 tuzuvchilardan ushbu qo’llanma o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati bo’lib, unda so’zlar ma’nodoshligi alifbo tartibida nutqiy misollarsiz sinonimik qator holida berildi: adolat [a], odillik, adl [a] adolatli, odil [a] adolatsizlik, haqsizlik, bedodlik adovat [a], kek, xusumat [a]. lug’atni yaratishda asosiy manba sifatida 1974-yilda nashr qilingan «o’zbek tili sinonimlarining izohli lug’ati» (a.hojiyev) va «o’zbek tilining izohli lug’ati» (ikki tomlik. -m.: russkiy yazik, 1981)ga tayanildi. ma’lumki, jamiyat hayoti bilan birgalikda til ham rivojlanar ekan, bugungi kunda yuz berayotgan ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-ma’rifiy o’zgarishlar yangi lug’at yaratish ehtiyojini yuzaga keltiryapti. «o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati»ni tuzishda «o’zbek tili sinonimlarining izohli lug’ati»ni yaratish uchun tayanilgan tamoyillarga …

4 / 53

ash va farqli xususiyati masalasi ko’pgina tilshunoslarni o’ziga qiziqtirib qo’ymoqda. o’tgan asrimizning 40- 90-yillarigacha so’zlararo ma‘noviy munosabatlar sinonimiya va antonimiya bilan chegaralanib qoldi. sistem tahlil usuli asosida olib borilgan keyingi kuzatishlarda tilimizda ma‘noviy munosabat rang-barang ekanligi oydinlashib, ularning graduonimiya, giponimiya, partonimiya, funksionimiya, ierarxionimiya kabi turlari ham farqlandi. shunga muvofiq ma’nodosh so’zlar bilan darajalangan so’zlar qatorini farqlash ham o’quvchilar uchun bugungi kun talabidir. lug’aviy ma‘nodoshlik sememasi tarkibidagi atash va vazifa semalari bir xil, ifoda semalari har xil bo’lgan, bir turdagi narsa-buyum, belgi-xususiyat, harakat-holatni ifodalovchi leksemalararo munosabatdir. darajalanish esa umumiy atash semalari bir xil, lekin ma‘lum bir semaning turli darajasini ifodalovchi leksemalardir. bundan tashqari, ma‘nodoshlik va darajalanish orasidagi ikkinchi farq shundaki, ma‘nodoshlik qatoridagi leksemalar o’zaro ifoda semalari bilan farqlansa, darajalanish qatorida bu shart bo’lmaydi. tilshunosligimizda darajalangan so’zlarni maxsus o’rgangan olima sh.orifjonova graduonimlarda lug’aviy paradigma bir yetakchi (dominanta) atrofida birlashishini ta‘kidlab, «darcha» va «darvoza» so’zlarining ma‘nosi «eshik» yetakchi so’ziga nisbatan ochilishini qayd etadi …

5 / 53

t] abdol [a], xudojo’y [f-t], dindor [a+f-t] abgor [f-t afgor], nochor [f-t], xarob [a] abjir , epchil, chaqqon abjaq bo’lmoq, majaq bo’lmoq, dabdala bo’lmoq ablah [a], yaramas, razil [a] ablahona, ablahlarcha ablaq [a], chipor, chavkar abonent [r<nem], obunachi abr [f-t], bulut abrishim [f-t], ipak abro’ [f-t], qosh abro’kamon [f-t], qayrilmaqosh absolyut [r<lat], mutlaq [a] abstrakt [r], mavhum [a] abzal [f-t<afzor], egar-jabduq abzallamoq, egarlamoq, egar-jabduq urmoq abzas [r<nem], xatboshi, satrboshi adabiyotchi, adabiyotshunos [a+f-t] adabsiz, tarbiyasiz, axloqsiz, beadab [f-t+a] adad [a], son, miqdor [a] adadsiz, son-sanoqsiz, hisobsiz, behisob [f-t+a], beadad [f-t+a], cheksiz adam [a], yo’qlik adashmoq, yanglishmoq adib [a], yozuvchi adil [a], to’g’ri, tik adip, mag’iz, parovuz 10 adno [a], past, quyi adolat [a], odillik, adl [a] adolatli, odil [a] adolatsizlik, haqsizlik, bedodlik adovat [a], kek, xusumat [a] afandi [turk-usm<grek], janob [a] afif [a], pokiza [f-t], toza, iffatli aforizm [r<grek], hikmatli so’z afsonaviy [a+f-t], afsonavor [a+f-t], fantastik [r] afsun [a], jodu, sehr …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sinonimlar lugati (mukammal)"

otabek shukurov bashorat bahriddinova o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun tursunali jumayev to`ychi valiyev qo`shib yoziladimi, ajratib& maktab o‘quvchilari uchun umida to’rayeva ikrom islomov o’zbek tilining zid manoli so’zlar o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun baxtiyor mengliyev mahbuba xudoyberdiyeva o’zbek tili iboralarining o’quv izohli lug’ati maktab o’quvchilari uchun ikrom islomov otabek shukurov o’zbek tilining so’zlar darajalanishi o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun otabek shukurov bashorat bahriddinova o’zbek tilining ma’nodosh so’zlar o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun baxtiyor mengliyev bashorat bahriddinova o’zbek tilining so’z tarkibi o’quv lug’ati maktab o’quvchilari uchun 0’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’...

This file contains 53 pages in PDF format (442.4 KB). To download "sinonimlar lugati (mukammal)", click the Telegram button on the left.

Tags: sinonimlar lugati (mukammal) PDF 53 pages Free download Telegram