10-sinf ona tili_2022 (2)

PDF 224 стр. 17,3 МБ Бесплатная загрузка

224 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,3 МБ

Тип файла PDF

Страницы 224

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 224

ona tili umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan yangi nashr toshkent – 2022 tuzuvchilar: baxtiyor mengliyev, shohrux abdurahim, klaraxon mavlonova, mansur siddiqov, saodat atoyeva xalqaro ekspert: iannuzzi susan taqrizchilar: b. bahriddinova – filologiya fanlari doktori, professor. d. yuldasheva – pedagogika fanlari nomzodi, professor. g‘. hamroyev – pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori. m. rahmonova – farg‘ona viloyati farg‘ona shahardagi 33-maktabi oliy toifali o‘qituvchisi d. nurmuhamedova – surxandaryo viloyati termiz shahridagi 23-maktabning oliy toifali o‘qituvchisi l. rustamova – to‘raqo‘rg‘on tuman 1-idum ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi uo‘k 811.512.133(075.3) kbk 81.2(o‘zb)ya72 o-58 ona tili 10 [matn]: 10-sinf uchun darslik / b. mengliyev. – toshkent: respublika ta’lim markazi, 2022. –224 b. isbn 978-9943-8352-5-2 © respublika ta’lim markazi, 2022 mundarija muhabbat o‘zi nima? nutqiy mavzular: lingvistik mavzular: muhabbat tushunchasi; muhabbatga yondosh tushunchalar; ota-onaga muhabbat. nutq uslublari; argumentli esse; iboralar uslubiyati; sinonim va antonimlar uslubiyati. jamiyatning …

2 / 224

gan illatlar. qo‘shma gap uslubiyati; gap bo‘laklari tartibi uslubiyati; argo va jargonlar. v bob 80 mundarija tilim – boyligim nutqiy mavzular: lingvistik mavzular: so‘z mas’uliyati; so‘z tarixi; “yumshoq” birliklar; tillar taraqqiyoti va tanazzuli; til “ekologiyasi”. so‘z yasovchi qo‘shimchalar uslubiyati; shevaga xos so‘zlar uslubiyati; asos va qo‘shimchalar imlosi. vi bob vii bob viii bob ix bob 102 122 142 170 fan va texnologiyalar nutqiy mavzular: lingvistik mavzular: nobel mukofoti; nobel mukofoti laureatlari nutqi; kelajak kasblari; tabiat va ixtirolar; innovatsion rivojlanish vazirligi. og‘zaki nutqda noverbal vositalardan foydalanish; fe‘llarda nisbat, zamon, shaxs-son uslubiyati; qo‘shib, ajratib va chiziqcha bilan yozish imlosi. boy bo‘lsam… nutqiy mavzular: lingvistik mavzular: asl boylik; qashshoqlik sabablari; boylarga kechagi va bugungi munosabat; millarderlar hayotidan. matn maqsadini aniqlash; vulgarizm va varvarizmlar; mustaqil nutq; yozma nutqning kirish va asosiy qismlarini shakllantirish; nuqta, so’roq va undov belgilarining qo‘llanishi. kino sanoati nutqiy mavzular: lingvistik mavzular: kino; 25-kadr; seriallar; kino va adabiyot. qo‘shtirnoqning qo‘llanishi; nuqtali …

3 / 224

ba’zan yor bevafo yoki berahm bo‘lishi mumkin, xolos. muhabbatni “sevib qoldim”, “ko‘nglimda muhabbat uyg‘ondi”, “ishqim tushdi” kabi jumlalar bilan izhor qiladilar. biroq sevgi, muhabbat, ishq deganlari bir narsamikan? ingliz tilida “love”, nemischada “liebe” , lotinchada “amor”, ruschada “lyubov” deb nomlanadigan tuyg‘uga nisbatan o‘zbek tilida sevgi, muhabbat, ishq so‘zlari qo‘llanadi. biroq bu so‘zlar ayrim jihatlari bilan o‘zaro farqlanar ekan. adib va adabiyotshunos pirimqul qodirov mavzuga doir maqolasida sevgi bir qalbda bo‘lsa, muhabbat ikki qalb o‘rtasida bo‘lishini ta’kidlaydi. uning fikricha, siz kimnidir sevsangiz-u, lekin u sizni sevmasa ham sevgi haqida gapirish mumkin, biroq muhabbat so‘zi ikki qalb bir-birini sevgan holatda ishlatiladi. 2 “sevgi” so‘zi o‘zbekcha (turkiy) bo‘lsa, “muhabbat” arab tilidan o‘zlashgan. manbalarda “muhabbat” so‘zi “hubb”, ya’ni xum so‘zidan olingani aytiladi. xum to‘lsa, uning ichiga boshqa narsa solib bo‘lmaganidek, qalbda muhabbat bo‘lsa, boshqa kishiga joy qolmaydi. “sharq yulduzi”da bosilgan maqolada shunday yoziladi: “yana boshqa baʼzilar “muhabbat” so‘zining “habb” (don) so‘zidan kelib chiqqani to‘g‘risida …

4 / 224

izmi? muhabbat nima? i bob muhabbat o‘zi nima? 7 bu satrlardan ko‘rinadiki, biz sevgi va muhabbat tushunchalarini deyarli farqlamaymiz. lekin muhabbat negadir sevgidan ko‘ra kengroq va yukli tushunchadek tuyulaveradi. sizda ham shunaqami? 3 endi oshiq, ma’shuqa, ushshoq so‘zlarining asosi bo‘lmish ishq haqida gaplashsak. “ishq” so‘zi “ashaqa” – “chirmovuq o‘t”dan olingan. chirmovuq daraxtga chirmashib unga ziyon yetkazadi, oxir-oqibat quritadi. ishq bir dard bo‘lib, u odamning fikri-yu yodini, o‘y-u xayolini “chirmab” oladi, kuni kelib kasal qiladi. bu ma’lumotlarni o‘qiy turib bexos majnunni eslagan bo‘lsangiz, ajab emas. binoyidek qays ishq domiga tushib majnunga aylandi-qoldi. laylini har ko‘rganida hushidan ketib qolishlari, “layli, layli”dan boshqa narsa aytmasligi, sahroda hayvonlar bilan do‘st tutinishi – bularning hammasi ishqning sevgi-muhabbatdan yuqori daraja ekanini anglatadi. 8 sevgi, muhabbat va ishq so‘zlarining barchasi arab tilidan o‘zlashtirilgan. muhammad yusuf ijodidan keltirilgan parchalarda sevgi va muhabbat so‘zlari butkul boshqa-boshqa tushunchalarni anglatgan. pirimqul qodirov fikricha, muhabbat ikki tomonlama munosabatni anglatishi bilan sevgidan farqlanadi. …

5 / 224

adi. tilning bunday ko‘rinishi nutq uslubidir.tilda so‘zlashuv, publitsistik, ilmiy, rasmiy va badiiy uslublar farqlanadi. bu uslublarda qo‘llanuvchi birliklar so‘zlashuv (anaqa), kitobiy (o‘shal) va betaraf (bu, o‘sha) birliklarga bo‘linadi. 9 tizzaning orqa tomonidagi chuqurcha taqim deyiladi. inson tanasining bu qismi ko‘p tillarda nomga ega emas. internetda tilga oid faktlar orasida “tizzaning orqa qismi hech qaysi tilda nomga ega emas” degan jumlaga duch kelishimiz mumkin. biroq bu fakt xabarchilari o‘zbek (turkiy) tilidan bexabar ko‘rinishadi. bobolarimiz sochi uzun qizlarni ta’riflashda “sochi taqimiga tushar ekan” deyishgan; uloq (ko‘pkari) o‘yinida “uloqni taqimiga bosdi” degan ifoda hamon qo‘llanadi. taqim 1.3-mashq. “muhabbat nima?” matnida ajratib ko‘rsatilgan so‘zlarni guruhlang: 1) so‘zlashuvga xos so‘zlar: 2) kitobiy so‘zlar: 3) betaraf so‘zlar: menimcha… mustaqil bajaraman. ayrimlar biror kishi uni se vish-sevmasligini aniqlash uchun moychechak(“romashka”)dan foydalanishadi: uning gulini bitta-bitta yulib chiqishadi. buni filmlarda ham ko‘rgan bo‘lsangiz kerak? nima deb o‘ylaysiz: bu bilan nimaga erishish mumkin? nega aynan moychechak tan langan? topshiriq. “muhabbat …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 224 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "10-sinf ona tili_2022 (2)"

ona tili umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi nashrga tavsiya etgan yangi nashr toshkent – 2022 tuzuvchilar: baxtiyor mengliyev, shohrux abdurahim, klaraxon mavlonova, mansur siddiqov, saodat atoyeva xalqaro ekspert: iannuzzi susan taqrizchilar: b. bahriddinova – filologiya fanlari doktori, professor. d. yuldasheva – pedagogika fanlari nomzodi, professor. g‘. hamroyev – pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori. m. rahmonova – farg‘ona viloyati farg‘ona shahardagi 33-maktabi oliy toifali o‘qituvchisi d. nurmuhamedova – surxandaryo viloyati termiz shahridagi 23-maktabning oliy toifali o‘qituvchisi l. rustamova – to‘raqo‘rg‘on tuman 1-idum ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi uo‘k 811.512.133(075.3) kbk 81.2(o‘zb)ya72 o...

Этот файл содержит 224 стр. в формате PDF (17,3 МБ). Чтобы скачать "10-sinf ona tili_2022 (2)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 10-sinf ona tili_2022 (2) PDF 224 стр. Бесплатная загрузка Telegram