botanika qo'llanma

PDF 100 sahifa 6,6 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 100
yer yuzida - 500 000 tur o‘rta osiyoda - 8000 tur o‘zbekistonda - 4500 tur 1-§. botanika-o‘simliklar haqidagi fan o‘simlik soni botanika so‘zi yunoncha «botane» so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘kat, o‘t, o ‘simlik degan ma’nolarni bildiradi. botanika fanining asosiy bo‘limlari • o‘simliklar morfologiyasi - o‘simliklar organlarining tashqi tuzilishini o‘rganadi • o‘simliklar anatomiyasi - o‘simliklarning ichki tuzilishini o‘rganadi • o‘simliklar fiziologiyasi - o‘simliklardagi hayotiy jarayonlarni: nafas olish, fotosintez, mineral moddalarning qabul qilinishi, suv bug‘latish kabi jarayonlarni o‘rganadi. • o‘simliklar sistematikasi - o‘simliklarning kelib chiqishi va belgilari asosida ularni alohida guruhlarga birlashtiradi, ya’ni klassifikatsiya qiladi. • o‘simliklar embriologiyasi - o‘simliklarning ko‘payish a’zolarining tuzilishi, ko‘payish bilan bog‘liq jarayonlarni o‘rganadi. • geobotanika - o‘simliklarning yer sharida tarqalish qonuniyatlarini o‘rganadi • paleobotanika - qazilma o‘simliklar to‘g‘risidagi fandir • o‘simliklar ekologiyasi - o‘simliklarning tashqi muhit bilan bo‘lgan munosabatlaridagi qonuniyatlarni va tashqi muhit omillarining o‘simlikka ta’sirini o‘rganadi botanika fani tekshirish obyektiga ko‘ra: • algologiya - suvo‘tlarni tuzilishini o‘rganadi. …
2 / 100
as-saydana fit-tibb» • (973-1048) o‘simliklarning tabiatdagi ahamiyati • yashil o‘simliklar fotosintez jarayonida organik moddalarni hosil qiladi. • fotosintez jarayonida tirik organizmlarning nafas olishi uchun zarur kislorod ajralib chiqadi. • o‘simliklar havoni kislorod bilan boyitib, havodagi karbonat angidrid gazini yutadi. • o‘simliklar tuproqning unumdorligini oshiradi va uni yemirilishdan saqlaydi hamda tuproq hosil bo‘lishida ishtirok etadi. • shuvoq, yantoq, beda, sebarga, izen, keyreuk, saksovul, javdar kabi o‘simliklar chorva mollari uchun to‘yimli ozuqa hisoblanadi. > ga kiritilgan o‘simliklar: ➢ shirach ➢ xolmon barglari halqasimon joylashgan ➢ sallagul 2-§. gulli o‘simliklar bilan umumiy tanishish. ➢ yer yuzida gulli o‘simliklarning 250 000 dan ortiq turi ma’lum. ➢ gulli o‘simliklar hammasi ham o‘z hayoti davomida gullab meva tugadi. ✓ o‘simliklarning o‘ziga xos xususiyatlari: seyshel palmasi yong‘oqlari: • seyshel orolida o‘sadi. • mevasi 10 yillar mobaynida pishadi(6-10 yil) • mevasining og‘irligi 25 kg meksika kaktuslari tanasida 200 l gacha suv saqlaydi. ajdar daraxti: • kanar orollarida o‘sadi. …
3 / 100
egegativ organlar- (lot. vegetatio- o‘sish rivojlanish) ildiz, poya, barg. ✓ generativ organlar- (lot. generate- yaratmoq, tuzmoq) gul, meva, urug‘. yoyiq • olma • o‘rik • yong‘oq • shaftoli tik va g‘uj • qarag‘ay • terak sharsimon • sadaqayrag‘och madaniy butalar • maymunjon • nastarin • anor • limon • ligustrum • qoraqat yovvoyi butalar • irg‘ay • singirtak • na'matak • zirk • bodomcha • uchqat 3-§. o‘simliklarning hayotiy shakllari ➢ o‘simliklarning tashqi muhitga har xil shaklda moslashishi hayotiy shakl deyiladi. ✓ gulli o‘simliklar hayotiy shakllariga ko‘ra daraxt, buta, yarimbuta, bir yillik, ikki yillik va ko‘p yillik o‘tlarga bo‘linadi. 1. daraxtlar - bitta yo‘g‘on yog‘ochlashgan tanali, baquvvat ildizli va keng shox- shabbali, baland bo‘yli ko‘p yillik o‘simliklar. 2. butalar - bir nechta yog‘ochlashgan poya - tanaga ega ko‘p yillik o‘simliklar. ildizdagi qo‘shimcha kurtaklardan yangi yosh novdalar o‘sib chiqadi. 5. ikki yillik o‘tlar - birinchi yili urug‘dan ko‘karib chiqib, vegetativ organlar …
4 / 100
sh, no‘xat, sholi, pomidor, qalampir, qovun, tarvuz, rayhon kiradi. hujayraviy tuzilishiga ko‘ra bir hujayrali xlorella, xlamidomanada ko‘p hujayrali barcha yuksak o‘simlik vakillari 4-§. o‘simlik hujayrasining tuzilishi tabiatdagi tirik mavjudotlarga xos eng muhim umumiy belgilardan biri ularning hujayralardan tuzilganligidir. ✓ hujayraning tuzilishini o‘rganadigan va u haqida to‘liq ta’limot beradigan fan sitologiya (yunoncha «sitos» - hujayra, «logos» - ta’limot) deyiladi. ➢ limon, mandarin, pomidor, tarvuz mevasi kesib ko‘rilganda ularning hujayralarini oddiy ko‘z bilan ko‘rish mumkin. ➢ hujayralar o‘simlikning qaysi organida joylashishiga qarab shakli, rangi, katta- kichikligi, ichki tuzilishi va funksiyasiga ko‘ra bir-biridan farq qiladi. hujayra ingliz fizigi robert guk tomonidan 1665-yilda kashf etilgan ✓ hujayra: hujayra qobig‘i, sitoplazma va yadrodan tashkil topgan ➢ hujayra qobig‘i kletchatkadan iborat bo‘lib, tiniq va mustahkam bo‘ladi. • himoya qilish • shakl berish • tashqi muhit bilan bog‘lash ➢ sitoplazma - hujayranmg asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi ✓ u rangsiz, tiniq, suyuq yoki shilimshiq holda bo‘lib, doimo harakatlanib …
5 / 100
shirasi tarkibida 70-95% suv va unda erigan ko‘pgina mineral va oqsil, moy, shakar kabi organik moddalar bo‘ladi • bu shira tarkibiga ko‘ra mevalarning ta’mi shirin, nordon va achchiq bo‘ladi ✓ piyozning shaffof yupqa pardasi hujayralari shaklining cho‘ziqligi, zichroq joylashganligi va plastidalarning rangsizligi bilan boshqa o‘simlik hujayralaridan farq qiladi ✓ chigit yuzasidagi tola (tuk) bitta hujayradan iborat bo‘lib, uzunligi 3-4 sm ga yetadi yadro kattalashadi yadro ikkiga bo`linadi maxsus parda bilan qoplanadi sitoplazmada ham to‘siq paydo bo`ladi hujayra ikkiga bo`linadi yosh hujayra • hujayra qobig‘i yupqa • vakuola tomchi shaklida • yadro va sitoplazma mavjud qari hujayra • hujayra qobig‘i qalin • vakuola hujayra ichini egallab olgan • yadro va sitoplazma nobud bo‘lgan 5-§. hujayralarning hayotiy faoliyati ➢ tirik hujayralar ichidagi harakatni akvariumda o‘stirilgan elodeya o‘simligi bargida kuzatish mumkin. ➢ elodeya barglari shaffof bo‘lgani uchun uni mikroskopda butunligicha ko‘rsa bo‘ladi. ➢ elodeya suvda o‘sganligi uchun uning bargi mikroskopdagi suv tomchisida tabiiy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 100 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"botanika qo'llanma" haqida

yer yuzida - 500 000 tur o‘rta osiyoda - 8000 tur o‘zbekistonda - 4500 tur 1-§. botanika-o‘simliklar haqidagi fan o‘simlik soni botanika so‘zi yunoncha «botane» so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘kat, o‘t, o ‘simlik degan ma’nolarni bildiradi. botanika fanining asosiy bo‘limlari • o‘simliklar morfologiyasi - o‘simliklar organlarining tashqi tuzilishini o‘rganadi • o‘simliklar anatomiyasi - o‘simliklarning ichki tuzilishini o‘rganadi • o‘simliklar fiziologiyasi - o‘simliklardagi hayotiy jarayonlarni: nafas olish, fotosintez, mineral moddalarning qabul qilinishi, suv bug‘latish kabi jarayonlarni o‘rganadi. • o‘simliklar sistematikasi - o‘simliklarning kelib chiqishi va belgilari asosida ularni alohida guruhlarga birlashtiradi, ya’ni klassifikatsiya qiladi. • o‘simliklar embriologiyasi - o‘simliklar...

Bu fayl PDF formatida 100 sahifadan iborat (6,6 MB). "botanika qo'llanma"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: botanika qo'llanma PDF 100 sahifa Bepul yuklash Telegram