kurs jumısı fom nurlıbaeva zulfiya

PDF 29 pages 1.0 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PDF

Pages 29

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

1 ózbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli bílímlendíríw mínístírlígí ájíníyaz atindaǵi nókís mámleketlík pedagogíkaliq ínstítuti fizika – matematika fakulteti fizika oqıtıw metodikası kafedrası fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3 g – kurs talabası nurlibaeva zulfiyanıń fizika hám astronomiyanı oqıtıw metodikası páninen kurs jumisi tema: «atom elektrostanciyaları» temasın oqıtıw metodikası kafedra baslıǵı: f – m. i. d. a. kamalov ilimiy basshı: ass. r.ametov tayarlaǵan: z.nurlıbaeva nókis 2022 – jıl 2 tama: «atom elektrostanciyaları » temasın oqıtıw metodikası reje: i. kirisiw ii. teoriyalıq bólim 2.1. atom energetikası boyınsha ulıwma túsinik 2.2. atom elektr stanciyaları dúzilisi 2.3. atom elektrostanciyalarınıń búgingi halatı hám onıń rawajlanıwı iii. metodikalıq bólim 3.1. “atom elektrostanciyaları” temasın oqıtıwda paydalanılatuǵın metodlar 3.2. “atom elektrostanciyaları” teması boyınsha islengen sabaq islenbesi iv. juwmaqlaw v. paydalanılǵan ádebiyatlar 3 i. kirisiw jámiyettiń rawajlanıwı ondaǵı islep shıǵarıw dárejesi hám insanlar turmısı ushın zárúr shárayatlardı jaratıw menen belgilenedi. sol sebepli energiyanı paydalanıw bunnan keyin …

2 / 29

tiriwde, texnologiyalıq processlerde, transport hám xojalıq tarawlarda keń paydalanıladı joqarıdaǵı sebeplerge kóre elektr energiyasınıń rawajlanıwı putkil jáhánde, solar arasında biziń mámleketimizde de júdá úlken itibar qaratılǵan. ózbekistan energetikasınıń rawajlanıwı uzaq hám mashaqatlı joldı basıp ótken. 1917-jılda respublikamız aymaǵında elektr stanciyalarınıń ulıwma quwatı 3 mıń.kvt.saat tı quraǵan bolıp, olar bir jılda 3,3 mln.kvt.saat elektr energiyasın islep shıǵarǵan bolsa, házirgi kúnde ornatılǵan úskeneler quwatınıń jıyındısı 11 mln.kvt.saatqa teń. kurs jumısınıń aktuallıǵı: atom elektr stanciyaları (aes) – basqarılatuǵın yadro reakciyası waqıtında ajıralıp shıǵatuǵın energiyadan paydalanǵan halda elektr energiyasın islep shıǵarıwǵa mólsherlengen sistema. atom elektr stanciyaların oqıtıwda oqıwshılarǵa úyretiwde hár túrli interakiv meteodlardan hám innovaciyalıq texnologiyalardan paydalanıw aktual máselelerden bolıp esaplanadı. 4 kurs jumısınıń maqseti: atom elektr stanciyalarınıń házirgi kúndegi halatı hám onıń islew principleri menen tansıtırıw hám atom elektr stanciyaları temasıınıń mazmunın túsindiriwde innovaciyalıq texnologiyalardan paydalanıw usılların úyretiw. kurs jumısınıń waziypası: atom elektr stanciyalarınıń dúzilisi hám olardıń áhmiyeti, sonday-aq búgingi kúnde olardıń rawajlanıwı …

3 / 29

li suw astı hám suw ústi kreyserlerin qurmaqta. tınısh turmısımızda atom energiyasınan paydalı qazılmalardı izlewde de paydalanılmaqta. sonday-aq awıl xojalıǵında, medicina hám biologiyada hámde kosmostı izertlewde de keń qollanılmaqta. solar menen bir qatarda atom energiyası atom elektr stanciyalarında elektr energiyanı islep shıǵarıwda da paydalanılmaqta. bunday stanciyalarda uran yadrosınıń bóleklerge bóliniwi nátiyjesinde payda bolıwshı energiya aldın ala gaz yaki puwdıń jıllılıq energiyasına hám keyin elektr energiyasına aylandıradı. uran yadrosınıń bóliniwi onı neytronlar jardeminde bombardirovka qılıw nátiyjesinde ámelge asırılıp, payda bolıwshı túrlishe massalı yadro bólekleri, neytronlar hám basqa bólekleniwshi deneler hár tárepke júda úlken tezlikte atıladı hám úlken kinetik energiyaǵa iye boladı. yadronıń bólekleniwinde payda bolıwshı energiya derlik tolıq jıllılıq energiyasına aylantırıladı. basqarılatuǵın yadro shınjır reakciyası júz beretuǵın qurılma yadro reaktorı dep ataladı. uran yadrosınıń bóliniwi. 1938–1939-jılları nemis fizikleri o.gan hám f.shtrasmanlar neytron menen bombalanǵan uran yadrosı eki (geyde úsh) bólekke bóliniwi hám bunda úlken muǵdarda energiya bólinip shıǵatuǵının anıqladı. bul bóliniwde …

4 / 29

95 ten 139 ǵa shekem bolǵan 6 yadrolardıń payda bolıw itimalı eń joqarı boladı. teń massalı bóliniw itimalı biraz kishi hám siyrek jaǵdaylarda ǵana júz beriwi múmkin. bóliniw reaksiyasınıń tómendegishe jaǵdayı eń kóp júz beredi: + q (energiya) (2.1) keyingi izleniwlerdiń kórsetiwinshe, neytron tásirinde basqa awır elementlerdiń yadroları da ıdırawı múmkin eken. bular , , hám basqalar. úzliksiz shınjır reakciyası. joqarıda atap ótilgenindey, hár bir uran yadrosı bólingende yadro bóleklerinen tısqarı 2–3 neytron da ushıp shıǵadı. óz gezeginde, bul neytronlar da basqa uran yadrosına túsiwi hám olardıń da ıdırawına alıp keliwi múmkin. nátiyjede 4–9 neytron payda boladı hám sonsha yadronı ıdıratıp, 8 den 27 ge shekem neytronlardıń payda bolıwına sebep boladı. solay etip, óz-óziniń ıdırawın kúsheytiwshi process payda boladı (1-súwret). bul process úzliksiz shınjır reakciyası delinedi. shınjır reakciyası ekzotermalıq reakciya esaplanadı, yaǵnıy reakciya joqarı muǵdardaǵı energiya bólinip shıǵıwı menen júz beredi. biz joqarıda bir uran yadrosı bólingende 200 mev energiya …

5 / 29

n ekilemshi neytronlardıń keyingi yadro bóliniwlerindegi qatnası ayrıqsha áhmiyetke iye. sonıń ushın neytronlardıń kóbeyiw koefficienti túsinigi kirgiziledi: k= (2.3) bul jerde: shama–i-etapta yadrolar bóliniwin payda etetuǵın neytronlar sanı bolsa, –onnan aldınǵı etapta yadrolar bóliniwin payda etetuǵın neytronlar sanı. kóbeyiw koefficienti tek neytronlar sanın emes, al bólinetuǵın yadrolar sanın da kórsetedi. eger k 1 bolsa, shınjır reakciyası kóshki tárizli ósip baradı hám yadro partlawına alıp keledi. yadro reaktorı. insaniyat ushın shınjır reakciyasın ámelge asırıw emes, al bólinip shıǵatuǵın energiyadan paydalanıw ushın onı basqarıw ayrısha áhmiyetke iye. awır yadrolardıń bóliniw shınjır reakciyasın ámelge asırıw hám basqarıw imkaniyatın beretuǵın qurılma yadro reaktorı delinedi. birinshi yadro reaktorı 1942-jılı e. fermi basshılıǵında chikago universiteti qasında qurılǵan. janılǵı sıpatında 5% ke shekem uran–235 penen bayıtılǵan tábiyi urannan paydalanatuǵın bul reaktordıń sxeması 2-súwrette kórsetilgen. 8 uran–235 yadrosında shınjır reakciyasın rawajlandırıw ıssı neytronlar járdeminde ǵana ámelge asırılıwı múmkin (energiyası 0,005–0,5 ev aralıǵında bolǵan neytronlar ıssı neytronlar delinedi). al, …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kurs jumısı fom nurlıbaeva zulfiya"

1 ózbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli bílímlendíríw mínístírlígí ájíníyaz atindaǵi nókís mámleketlík pedagogíkaliq ínstítuti fizika – matematika fakulteti fizika oqıtıw metodikası kafedrası fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3 g – kurs talabası nurlibaeva zulfiyanıń fizika hám astronomiyanı oqıtıw metodikası páninen kurs jumisi tema: «atom elektrostanciyaları» temasın oqıtıw metodikası kafedra baslıǵı: f – m. i. d. a. kamalov ilimiy basshı: ass. r.ametov tayarlaǵan: z.nurlıbaeva nókis 2022 – jıl 2 tama: «atom elektrostanciyaları » temasın oqıtıw metodikası reje: i. kirisiw ii. teoriyalıq bólim 2.1. atom energetikası boyınsha ulıwma túsinik 2.2. atom elektr stanciyaları dúzilisi 2.3. atom elektrostanciyalarınıń búgingi halatı hám onıń rawajlanıwı iii. metodika...

This file contains 29 pages in PDF format (1.0 MB). To download "kurs jumısı fom nurlıbaeva zulfiya", click the Telegram button on the left.

Tags: kurs jumısı fom nurlıbaeva zulf… PDF 29 pages Free download Telegram