tema soylew madeniyati tariyxinan magliwmatlar

DOCX 8 стр. 28,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 8
tema sóylew mádeniyatı tariyxınan maǵlıwmatlar (2 saat) joba 1. áyyemgi mısır, assuriya, vavilon, hindstan, gretsiya hám rim sıyaqlı mámleketlerde sóylew mádeniyatı teoriyasınıń jaratılıwı. tsitseron, demosfen, kvintilian hám aristotellerdiń sóylew mádeniyatı tarawında teoretikler ekenligi. 2. oraylıq aziya xalıqları mádeniyatı tariyxında sóylew mádeniyatınıń ornı. sheshenliktiń qurandı propagandalaw menen baylanıslı tárepleri. ullı alımlarımız miynetlerinde sóylew mádeniyatına baylanıslı kóz-qaraslar. 3. alisher nawayınıń sóylew mádeniyatına qosqan úlesi. 4. naqıl-maqallarda sóylew ádebi haqqında. 5. berdaq ǵarǵabay ulı sózdiń kúshi, sóylew ádebi haqqında. 6. ájiniyaz qosıbay ulı sóylew ádebi haqqında. bizge belgili bolǵanınday, ótmishte oratorlıqtıń eń dáslepki kórinisleri mısır, assuriya, vavilon hám hindstan mámleketlerinde payda bolǵan. keyin áyyemgi gretsiya hám rimde oratorlıq, sóylew mádeniyatı birqansha rawajlanıp, mámlekettiń ishki hám sırtqı siyasatında zárúrli orın iyeleytuǵın teoriya sıpatında tán alına basladı. áyyemgi dáwirde mısır, assuriya, vavilon hám hindstan sıyaqlı mámleketlerde tilden paydalanıwǵa ayrıksha kewil bólgen. olar tilge insannıń kámillik dárejesin kórsetetuǵın belgi, yamasa tıńlawshılardı isendiriw quralı sıpatında múnásebette bolǵan. …
2 / 8
tki bolǵan. bul ózgerisler nátiyjesinde hind til biliminde bir qatar ullı shıǵarmalar dóretilgen. áyyemgi gretsiyada adamnıń oratorlıq bilimlerge iye bolıwı siyasiy áhmiyetke iye bolǵan. mámlekette qulshılıq dúziminiń húkim súriwi óz gezeginde siyasiy oratorlıqtıń rawajlanıwı ushın jaǵday jaratqan. oratorlıqtıń sırların biliw tek mámleket basshısı, xalıq jetekshilerine ǵana emes basqa adamlarǵa da shárt bolǵan. bul sol dáwirdegi sud oratorlarınıń úlken áhmiyetke iye ekenligin kórsetedi. sebebi hár bir kisi sud aldında ózin shıraylı sózleri menen qorǵay alıwı zárúr bolǵan. bunnan tısqárı joqarı qatlam wákillerine xızmet etiwshi sheshenler de bolǵan. olar, tiykarınan, saltanatlı jıyınlarda, túrli rásmiy keshelerde mámlekettiń joqarı qatlam wákillerin táriplew menen shuǵıllanǵan. nátiyjede maqtaw sheshenligi payda bolǵan. dáwir talabı hám turmıs zárúrligi bul dáwirde bir qatar dúnyaǵa tanılǵan dańqlı sheshenlerdi jetilistirip shıǵarǵan. bul haqqındaǵı dáslepki maǵlıwmatlar gomerdiń «i̇liada hám odisseya» shıǵarmaları arqalı jetip kelgen. bul shıǵarmalardı izertlegen rim shesheni kvintilian tásirli, ápiwayı hám sulıw pikir bayanlaw imkaniyatları keńliginiń gúwası bolǵan. ol bul …
3 / 8
n keyingi dáwir sheshenligi aristotel ismi menen baylanıslı. ol óziniń sheshenlik ónerine arnalǵan «ritorika» atlı shıǵarmasında bul ónerdiń názik tárepleri haqqında pikir júritedi. ol eń dáslep sheshenniń óz sózin durıs qurastırıwına, anıqlıǵına itibar beredi. onıń pikirinshe eger sóylew anıq bolmasa, orator óz aldına qoyǵan maqsetine erise almaydı. ol sonday-aq sóylew protsesinde til birliklerinen, kórkem súwretlew qurallarınan kereginen artıq paydalanıwdı qaralaydı. áyyemgi rimde jetilisip shıqqan belgili sheshenlerden biri tsitseron. tsitseronnıń sheshenlik ónerin izertlegen tilshi alım b.orınbaev hám a.saliev onıń tómendegi qásiyetlerge ayrıqsha itibar bergenligin atap ótedi: 1. oratordıń ózine isenimi bekkem bolıwı kerek. onıń ushın sheshen óz sózinde alǵa súrilgen pikirge tolıq iseniwi kerek. 2. sóz tolıq dálilge iye bolıwı kerek 3. materialdı toplaw - sóylewge tayarlıqtıń tiykarı. 4. materialdı durıs jaylastırıw-ekspozitsiyaǵa ayrıqsha itibar beriw kerek. ornalastırıw sonday bolsın, ol materialdı tolıq ózlestirip alıwǵa jeńillik jaratıp bersin. bunıń ushın tekstti anıq bólimlerge bóliw kerek. 5. hár qanday tarawda da sóylewdiń tabıslı …
4 / 8
niyatı tariyxında sóylew mádeniyatınıń ózine tán ornı bar. bul elde sheshenliktiń rawajlanıwı hám bekkemleniwinde quranı kárim ayrıqsha áhmiyetke iye. sóylew mádeniyatınıń rawajlanıwına úles qosqan insanlardıń xızmetleri haqkında pikir júritiwden aldın quranı kárimniń sóylew mádeniyatı menen baylanıslı tárepleri haqkında sóz etemiz «quran» insanlardı ruwxıy páklikke baǵdarlaw, olarǵa tuwrı joldı kórsetiw, ádep-ikramlılıqqa jat dep esaplanǵan illetlerden qutqarıw maqsetinde jaratılǵan. ol «júdá qúdiretli» ruwxıy qúdiret penen jańlaytuǵın, bendelerdi tuwrı jolǵa baslaytuǵın, ayrıqsha lázzet inam etiwshi muqaddes sóz «sóz allanıń bendelerine insaniyatqa eń jaqsı sawǵası». «sóz bendelerdiń qudayǵa ıqtıyarıy juwap sawǵası». sóz allaǵa adamlardıń qurbanıǵı, malı-táni, ózin-ózi arnawı. sóz sáwbet temasınıń túp mánisin mazmunın bayanlaydı. sóz járdeminde musılman adam jámiyetlik ómirde ádalatqa erisedi. sóz insaniyattı gózzallıqqa ashıq etedi hám azap-aqıbetlerden qutqaradı. sóz insandı dúnyalıq hám ilahiy jetiskenlik shıńlarına alıp shıǵadı. avtor bul úzindide sóz degende qurandı názerde tutadı. (.g.gafur i̇btidodagi axd.tafakkur, 1994, 1 son, 53-bet). abu rayxan beruniy, abu nasr farabiy, i̇bn sina, abdulla …
5 / 8
saplaydı: 1. násiyat qopal túrde berilmew kerek 2. sáwbetlestiń bilim dárejesin esapqa alıw kerek 3. násiyatqa, waz aytıwǵa kóp berilmew kerek, onı doslıq sáwbet túrinde alıp barıw kerek. 4. násiyattı múlayım hawazda, jalǵız alıp barıw kerek. 5. eger kemshiligin aytpaqshı bolsań, basqalardıń kemshiligi menen salıstırıp ayt. 6. eger óz isenimińdi aytpaqshı bolsań, tek bir faktke súyenbe, bálkim kóp mısallar menen dálille, sáwbetlesińdi bunı júregine túyip alıwǵa, usı nárse haqqında oylawǵa hám haqıyqattı izlewge isendir. 7. eger sáwbetlesiń seniń gáplerińe itibar menen qulaq salıp atırǵan bolsa, sáwbetti aqırına shekem dawam ettir, hám hesh nárseni sır saqlama, lekin onıń itibarsızlıǵın sezseń, gápti basqa temaǵa bur. sóylew mádeniyatı tariyxında xi ásirde jasap ótken ullı alım káyqawıstıń «qabusnama» shıǵarması da áhmiyetli orın iyeleydi. ol bul shıǵarmasında sóylewshige násiyat tárizinde bir qatar pikirlerdi aytadı. máselen, durıs sóylew haqqında bılay jazadı: «adam sheber sózli hám sheshen bolıwı lazım. áy balam, sen sheshen bolǵıl, biraq jalǵan sóyleme. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 8 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tema soylew madeniyati tariyxinan magliwmatlar"

tema sóylew mádeniyatı tariyxınan maǵlıwmatlar (2 saat) joba 1. áyyemgi mısır, assuriya, vavilon, hindstan, gretsiya hám rim sıyaqlı mámleketlerde sóylew mádeniyatı teoriyasınıń jaratılıwı. tsitseron, demosfen, kvintilian hám aristotellerdiń sóylew mádeniyatı tarawında teoretikler ekenligi. 2. oraylıq aziya xalıqları mádeniyatı tariyxında sóylew mádeniyatınıń ornı. sheshenliktiń qurandı propagandalaw menen baylanıslı tárepleri. ullı alımlarımız miynetlerinde sóylew mádeniyatına baylanıslı kóz-qaraslar. 3. alisher nawayınıń sóylew mádeniyatına qosqan úlesi. 4. naqıl-maqallarda sóylew ádebi haqqında. 5. berdaq ǵarǵabay ulı sózdiń kúshi, sóylew ádebi haqqında. 6. ájiniyaz qosıbay ulı sóylew ádebi haqqında. bizge belgili bolǵanınday, ótmishte oratorlıqtıń eń dáslepki kórinisleri mısır, assuriy...

Этот файл содержит 8 стр. в формате DOCX (28,2 КБ). Чтобы скачать "tema soylew madeniyati tariyxinan magliwmatlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tema soylew madeniyati tariyxin… DOCX 8 стр. Бесплатная загрузка Telegram