6-sinf. jyul vern. “o‘n besh yoshli kapitan”

PPTX 45 стр. 13,6 МБ Бесплатная загрузка

45 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 45

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 45

jyul vern. “o‘n besh yoshli kapitan” bu mavzuda biz: – sarguzasht asar haqidagi ma’lumotlarga ega bo‘lamiz; – badiiy asarda portret tushunchasini bilib olamiz; – asarning davomini tasavvur qilishni mashq qilamiz. muallif bilan tanishamiz: jyul vern (1828–1905) – jahon adabiyotining yirik namoyandalaridan biri, ko‘plab sarguzasht asarlar mualliﬁ.hisob-kitoblarga qaraganda,jyul vern asarlari dunyo tillariga eng ko‘p tarjima qilingan adiblardan biridir.jyul vern fransiyaning dengiz bo‘yida joylashgan nant shahrida dunyoga kelgan. uning maktabdagi o‘qituvchisi sambin xonim o‘quvchilariga dengiz kapitani bo‘lgan turmush o‘rtog‘i haqida ko‘p gapirib berardi. ustozining hikoyalari kichik jyulda sayohat va sarguzashtlarga qiziqish uyg‘otdi – u hatto o‘n bir yoshida otasiga bildirmay kemaga yordamchi bo‘lib ishga kirmoqchi bo‘ldi. “men dengizchi bo‘lib tug‘ilgan bo‘lsam kerak,lekin, afsuski, dengizchi bo‘la olmadim”, – deya eslaydi keyinchalik yozuvchi. jyul vernning dengiz sayohatlariga qiziqishi zoye ketmadi –keyinchalik u o‘zining shaxsiy kemasida juda ko‘p joylarga sayohat qildi.bu sayohatlardan olgan taassurotlari adibning sarguzashtlarga boy ko‘plab asarlarida o‘z aksini topgan. uning asarlarida geograﬁya, …

2 / 45

g. unda nimalar tasvirlangan? asarda dik va uning do‘stlari qanday sarguzashtlarga duch kelishi mumkin? sarguzasht asar nima? qahramonlar boshidan kechirgan sarguzashtlar, kutilmagan, qiziqarli voqealar haqida bayon qiluvchi asarlar sarguzasht asarlar deyiladi. sarguzasht asarlardagi voqealar kundalik hayotdagi voqealardan farq qiladi. ularda qahramonlar turli noma’lum o‘lkalarga sayohat qilishadi, xavf-xatarlarni yengib, qahramonlik ko‘rsatishadi. sarguzasht asarlarning yana bir o‘ziga xos xususiyati-ulardagi voqealar tez rivojlanadi. sarguzashtlar vositasida bosh qahramon xarakteriga xos xususiyatlar takomillashib boradi. oﬁtser – harbiy xizmatchi navigatsiya – kemalar harakatlanishi haqidagi fan yangi dunyo – amerika qit’asi reya – machta o‘rtasidagi gorizontal taxta paluba – kema sahni bizan-machta – kemadagi kichik machta grot-machta – kemadagi eng baland machta bushprit – kema tumshug‘idagi machta shtirbort – kemaning o‘ng taraﬁ savol: jek va dik ko‘rib qolgan kema qanday kema bo‘lishi mumkin? asarning davomida qanday voqealar sodir bo‘ladi deb o‘ylaysiz? badiiy tahlil asoslarini o‘rganamiz: portret badiiy asarda qahramonning tashqi qiyofasi, kiyimi, yuz ifodalari va xatti-harakatlari tasviri …

3 / 45

da bahaybat ola kitni ko‘rib qoladi. kapitan gul va matroslar kichik qayiqda kitni ovlagani ketishadi va halok bo‘lishadi to‘qqizinchi bob. kapitan send bu og‘ir falokatni ko‘rgan “piligrim” yo‘lovchilari juda qattiq qayg‘urdilar. kapitan gul bilan besh matrosning halok bo‘lishi ularni butunlay dovdiratib qo‘ydi.shunday yomon falokat bo‘layotganini ko‘rib turib, halok bo‘layotgan o‘rtoqlarga hech qanday yordam berolmay tursalar-a!.. dik va uning hamrohlari yaradorlarni suvdan tortib chiqarib olishga ham ulgurolmay qoldilar. “piligrim” halokat joyiga yetib kelganida kapitan gul bilan besh matrosni qutqarish uchun imkoniyat qolmagan edi.missis ueldon, dik, benedikt tog‘a va besh negr boshlarini egib,ko‘z yoshlarini duv oqizib, bo‘m-bo‘sh dengizga tikilib qarab turar edilar. cheksiz, ulkan tinch okeanning qoq o‘rta bir joyida qolgan, quruq yerdan minglarcha mil narida turgan, kapitan hamda matroslaridan ajralgan bu kema endi dengiz oqimi bilan shamol uchun kichkina bir o‘yinchoq bo‘lib qolgandi. negr – qora tanli “piligrim”ning kapitan negoro bu falokatli ovning borishini juda diqqat qilib kuzatgandi, lekin og‘iz ochib …

4 / 45

gi kapitan har kimni o‘z joyiga qo‘ya oladi. buni har kim bilib qo‘yishi kerak. negoro ta’zim qildi va zaharxanda aralash bir nima deb ming‘illadi-da, kambuziga qarab jo‘nadi. uning nimalar deganini hech kim tushunolmadi. botsman – kemadagi jihozlarning sozligiga javob beradigan shaxs port – qirg‘oqdagi kemalar turadigan joy savollar 1. sizningcha, “piligrim”dagilar endi qanday yo‘l tutishadi? dik send nima qiladi? 2. negoro nima sababdan o‘zini bunday tutyapti deb o‘ylaysiz? uning maqsadi nima bo‘lishi mumkin? kapitan gul yana to‘rt-besh yil o‘tsa, dik send qiyin bo‘lsa ham, lekin qiziqarli dengizchilik hunarini astoydil egallab olgan, kapitan gul har kuni ishlatadigan, kemaning okeanda turgan kengligini aniqlab beradigan sekstant nomli asbobni ishlatishni ham o‘rgangan bo‘lardi.grinvich meridianining vaqtini ko‘rsatuvchi xronometr degan asbob kapitan gulga uzunlik nuqtasini ko‘rsatib berardi. quyosh uning yaxshi maslahatchisi edi. oy bilan yulduzlar unga: “kemangiz falon joyda turibdi!” deb aytardilar. eng aniq va sira xato qilmaydigan soat bo‘lgan osmon va undagi soat millari bo‘lmish …

5 / 45

ib, o‘qday uchamiz!yosh matros o‘z kemasini juda yaxshi bilgan va uni har qanday sharoitda ham o‘zi istagancha yurgiza oladigan juda tajribali dengizchiday gapirar edi. dik yelkanlarni ko‘tarib, shturval oldiga kelganida missis ueldon dastavval “piligrim”ning turgan joyini aniqlash zarurligini uning esiga soldi.haqiqatan ham, dastlabki vazifa ana shu edi. dik kapitan gulning kayutasiga qarab ketdi va kemaning kecha turgan joyi belgilab qo‘yil-gan xaritani ko‘rdi. endi u missis ueldonning oldiga kelib, “piligrim” 43° 35’ janubiy kenglikda va 144° 13’ g‘arbiy uzunlikda turgan ekan,deb xabar berdi. shundan beri o‘tgan bir kun ichida kema joyidan hech qo‘zg‘almagan desa ham bo‘lardi. dikning nutqi dik send tom bilan uning sheriklarini o‘z oldiga chaqirdi. – do‘stlar, – deb so‘z boshladi u, – “piligrim”da sizdan bo‘lak matroslar yo‘q. siz yordam bermasangiz, bir o‘zim hech nima qilolmayman. albatta, sizlar dengizchi emassizlar, ammo qo‘llaringiz kuchli.siz kuchingizni ayamasangiz, “piligrim”ni bemalol boshqara olamiz. hayot-mamotimiz ana shunga bog‘liq. – kapitan dik, – deb javob …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 45 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "6-sinf. jyul vern. “o‘n besh yoshli kapitan”"

jyul vern. “o‘n besh yoshli kapitan” bu mavzuda biz: – sarguzasht asar haqidagi ma’lumotlarga ega bo‘lamiz; – badiiy asarda portret tushunchasini bilib olamiz; – asarning davomini tasavvur qilishni mashq qilamiz. muallif bilan tanishamiz: jyul vern (1828–1905) – jahon adabiyotining yirik namoyandalaridan biri, ko‘plab sarguzasht asarlar mualliﬁ.hisob-kitoblarga qaraganda,jyul vern asarlari dunyo tillariga eng ko‘p tarjima qilingan adiblardan biridir.jyul vern fransiyaning dengiz bo‘yida joylashgan nant shahrida dunyoga kelgan. uning maktabdagi o‘qituvchisi sambin xonim o‘quvchilariga dengiz kapitani bo‘lgan turmush o‘rtog‘i haqida ko‘p gapirib berardi. ustozining hikoyalari kichik jyulda sayohat va sarguzashtlarga qiziqish uyg‘otdi – u hatto o‘n bir yoshida otasiga bildirmay kemaga yordamc...

Этот файл содержит 45 стр. в формате PPTX (13,6 МБ). Чтобы скачать "6-sinf. jyul vern. “o‘n besh yoshli kapitan”", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 6-sinf. jyul vern. “o‘n besh yo… PPTX 45 стр. Бесплатная загрузка Telegram