salıstırma teoriya sabaq islenbe

DOCX 8 pages 237.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 237.7 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

sabaq islenbe sabaq atı:fizika klass:11-klass waqtı:45 minut tema: salıstırmalı teoriya elementleri temasın oqıtıw metodikası. sabaqtıń maqseti: bilimlendiriwlik maqseti: arnawlı salıstırma teoriyası teması boyınsha tıykarǵı túsinik hám shamalar haqqında túsinik beriw. tárbiyalıq maqset: oqıwshılardı ana watanǵa muhabbat,milliy qádiryatlarımızǵa húrmet ruwxında tárbiyalaw rawajlandırıwshı maqset: oqıwshılarda ilmiy dálillerdi analiz hám sintez qılıp juwmaq shıǵara alıw qábiletin rawajlandırıw tayanısh kompetenciya:fizikadaǵı nızam qaǵıydalardı túsinedi hám onnan ámeliyatta qollana aladı pánge tiyisli kompetenciya: arnawlı salıstırma teoriyası teması boyınsha tıykarǵı túsinik hám shamalar haqqında maǵlıwmatqa iye bolıw. sabaqta paydalanılatuǵın metodlar: “skanvord”, “pazl” hám “kishi esse” interaktiv metodları oqıw processin ámelge asırıw texnologiyası: 1 shólkemlestiriw bólimi 2 minut 2 úyge tapsırma soraw 10 minut 3 taza temanı túsindiriw 15 minut 4 taza temanı bekkemlew 15 minut 5 bahalaw hám úyge tapsırma beriw 3 minut sabaqtıń barısı: 1.shólkemlestiriw: a)sálemlesiw b)barlaw c)tazalıqqa qaraw 2.úyge tapsırma soraw: ótilgen temadaǵı tayanısh túsiniklerdi esimizge túsirip alıw ushın “skanvord” metodınan paydalanıp úyge tapsırma soraladı. …

2 / 8

dalar soraw etip beriledi hám oqıwshılar onıń mazmunın túsindirip beriwleri kerek. túsinik mazmun jaqtılıq sınıw nızamı jaqtılıqtıń shaǵılsıwı jaqtılıq nurı jaqtılıqtıń tuwrı sızıq boylap tarqalıwı jaqtılıqtıń bıyǵarezliligi tolıq shaǵılısıw 3.taza temanı túsindiriw: arnawlı salıstırmalılıq teoriyası 1905-jılı a. eynshteyn tárepinen jaratılǵan bolıp, ol keńislik hám waqıt haqqındaǵı eski klassikalıq pikirlerdiń ornına kelgen jańa tálimat esaplanadı. bizge belgili, mexanika–nyuton mexanikası bolıp, denelerdiń qozǵalısı kishi tezliklerde, yaǵnıy <<c (c≈3·1 m/s) jaǵdaylarda úyreniledi. bunda barlıq sanaq sistemalarında birden-bir waqıt yamasa waqıt sanaǵı qabıl etiledi. klassikalıq mexanikada galileydiń salıstırmalılıq principi tiykar etip alınǵan, yaǵnıy dinamika nızamları barlıq inercial sanaq sistemalarında birdey orınlanadı. galiley almastırıwlarınıń áhmiyetin esleyik. ol eki bir-birine salıstırǵanda tezlik penen qozǵalıp atırǵan k hám k' inercial sanaq sistemalarına salıstırǵanda qozǵalıp atırǵan deneniń koordinatalerı hám tezliklerin esaplawǵa imkaniyat beredi. jeke halda k' sanaq sisteması k sanaq sistemasınıń x kósheri boylap qozǵalsın (5.1-súwret). ol jaǵdayda turaqlı sanaq sistemaler k ǵa salıstırǵanda galiley almastırıwları tómendegi kóriniste …

3 / 8

zǵalıs tezliklerine baylanıslı emesligi a. maykelson hám e. morli tárepinen de tájiriybede dálillendi. bunnan elektromagnit tolqınlardıń (jeke halda jaqtılıqtıń) tarqalıw tezligi galilay almastırıwlarına salıstırǵandan invariant boladı. eger elektromagnit tolqın joqarıda aytılǵan k' sanaq sistemasında c tezlik penen tarqalıp atırǵan bolsa, onıń k sanaq sistemasındaǵı tezligi v+c bolıwı kerek, biraq c emes! bunday qarama-qarsılıqqa a.eynshteyn shek qoydı. ol keńislik hám waqıt haqqındaǵı klassikalıq pikirden waz keshti. relyativistlik emes (klassikalıq) fizikada absolyut dep esaplanǵan fizikalıq shamalardı, sonıń ishinde waqıttı relyativistlik (inglisshe relativity–salıstırmalılıq) fizikada salıstırmalı shamalar dep qabıl etti hám óziniń salıstırmalılıq teoriyasın usındı. salıstırmalılıq teoriyası jaqtılıq tezliginen kishi, biraq oǵan jaqın bolǵan tezlik penen qozǵalıp atırǵan denelerdiń qozǵalıs nızamların óz ishine alatuǵın mexanika nızamlarınıń kompleksinen ibarat bolıp, ol «relyativistlik mexanika» dep ataladı. eynshteynniń arnawlı salıstırmalılıq teoriyasınıń tiykarın eki postulat – salıstırmalılıq principi hám jaqtılıq tezliginiń turaqlılıq principi quraydı: 1. jaqtılıq tezliginiń turaqlılıq principi: jaqtılıqtıń vakuumdaǵı tezligi barlıq inercial sanaq sistemalarında birdey hám …

4 / 8

m de kishi tezlikler (v <<c) de galiley almastırıwları formulasına ótedi. solay etip, salıstırmalılıq teoriyası klassikalıq nyuton mexanikasın biykarlamaydı, al onıń qollanılıw shegarasın anıqlap beredi. koordinata hám waqıttı almastırıwdıń kinematikalıq formulaları arnawlı salıstarmalılıq teoriyasında lorenc almastırıwları dep atalıp, ol 1904-jılı usınıs etilgen. bu almastırıwlar elektrodinamika teńlemeleri ushın da invariant esaplanadı. 5.1-súwrette kórilgen sanaq sistemaları ushın, lorens almastırıwları tómendegi kóriniste jazıladı: [image: ] taza temanı bekkemlew: taza temanı bekkemlew ushın “pazl” metodı paydalanıladı. [image: ] pazl usılında biz pazl bólekshelerine sol temada bar formulalardaǵı belgileniwler, yaǵnıy háripler matematik belgiler beriledi. al oqıwshılar bolsa pazl bólekshelerin jıynaǵan halda formula dóretiwleri kerek boladı. [bookmark: _goback]mısalı: [image: ] x=x'+vt, y=y' “kishi esse” metodı [image: ] jazma jumıstıń bul turi sabaq axırında qollanıladı.onıń maqseti oqıwshılarda úyrenilip atırǵan tema boyınsha bilimlerine juwmaq jasawdı úyretiw bolsa, oqıtıwshı ushın oqıwshılar oyında neler júz berip atırǵanlıǵın biliwden ibarat.oqıwshılardan tómendegi eki wazıypanı: tema boyınsha nelerdi bilip alǵanları hám ózleri juwap …

5 / 8

salıstırma teoriya sabaq islenbe - Page 5

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salıstırma teoriya sabaq islenbe"

sabaq islenbe sabaq atı:fizika klass:11-klass waqtı:45 minut tema: salıstırmalı teoriya elementleri temasın oqıtıw metodikası. sabaqtıń maqseti: bilimlendiriwlik maqseti: arnawlı salıstırma teoriyası teması boyınsha tıykarǵı túsinik hám shamalar haqqında túsinik beriw. tárbiyalıq maqset: oqıwshılardı ana watanǵa muhabbat,milliy qádiryatlarımızǵa húrmet ruwxında tárbiyalaw rawajlandırıwshı maqset: oqıwshılarda ilmiy dálillerdi analiz hám sintez qılıp juwmaq shıǵara alıw qábiletin rawajlandırıw tayanısh kompetenciya:fizikadaǵı nızam qaǵıydalardı túsinedi hám onnan ámeliyatta qollana aladı pánge tiyisli kompetenciya: arnawlı salıstırma teoriyası teması boyınsha tıykarǵı túsinik hám shamalar haqqında maǵlıwmatqa iye bolıw. sabaqta paydalanılatuǵın metodlar: “skanvord”, “pazl” hám “kishi esse” ...

This file contains 8 pages in DOCX format (237.7 KB). To download "salıstırma teoriya sabaq islenbe", click the Telegram button on the left.

Tags: salıstırma teoriya sabaq islenbe DOCX 8 pages Free download Telegram