allanazarova ulbiyke kurs jumısı

PDF 26 pages 583.1 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 583.1 KB

File type PDF

Pages 26

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

1 ózbekstan respublikasí joqarí hám orta arnawlí bilimlendiriw ministrligi ájiniyaz atíndaǵí nókis mámleketlik pedagogikalíq institutí fizika – matematika fakulteti fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3 a – kurs talabası allanazarova ulbiykeniń fizika oqıtıw metodikası páninen kurs jumısı tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw metodikası kafedra baslıǵı: f-m.i.d.doc a.kamalov ilimiy basshı: assistent-oqıtıwshı r.ametov tayarlaǵan: u.allanazarova nókis 2022 – jıl 2 tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw metodikası reje: 1.kirisiw 2.tiykarǵı bólim 2.1. jaqtılıqtıń tolqınlıq qásiyetleri 2.2. jaqtılıqtıń kvant qásiyetleri 3.metodikalıq bólim 3.1. jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasınıń ilimiy metodikalıq analizi hám oqıtıw metodikasın úyreniw 3.2. 11-klassta ―jaqtılıq dispersiyası. spektral analiz‖ temasına tiyisli sabaq islenbesin islep shıǵıw 4.juwmaqlaw 5.paydalanılǵan ádebiyatlar 3 1.kirisiw temanıń aktuallıǵı: úzliksiz tálim sisteması basqıshlarında fizikanı oqıtıwdan maqset, birinshiden, tábiyattıń fundamental nızamların ilimiy tiykarda túsindiriwi tıńlawshılardıń ilimiy dúnyaqarası hám filosofiyalıq pikirlew júrgiziw qábiletlerin rawajlandırıw, texnikada hám turmısta paydalanılıp atırǵan úskene hám qurallardıń …

2 / 26

redmeti: kurs jumısın orınlawda jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasınıń oqıtılıwı mazmunı hám pedagogikalıq texnologiyalardan ibarat. kurs jumısınıń wazıypası: ulıwma orta bilim beriw mekteplerinde 11-klass fizika sabaqlıǵında jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasınıń strukturasın hám mazmunın islep shıǵıw. 4 2.1.jaqtılıqtıń tolqınlıq qásiyetleri ápiwayı shárayatlarda keńislikte bir waqıttıń ózinde júdá kóplegen jaqtılıq tolqınları tarqaladı. bul tolqınlar hár túrlı dereklerden shıǵıp atırǵan yamasa hár túrlı predmetler ústilerinen qaytıp atırǵan hám shashılıp atırǵan bolıwı múmkin. kúndelik turmısımızdaǵı tájiriybelerden bilgenimizdey, júdá kóplep tarqalıp atırǵan jaqtılıq tolqınları bir-birine irkinish etpey keńislikte tarqaladı, usınıń sebebinen biz predmetlerdi kórgende olardı ózin buzılmaǵan halda kóremiz. jaqtılıq tolqınlarınıń bunday tarqalıwına sebep, jaqtılıq elektromagnit tolqınlardıń ortalıqqa tásiri sol ortalıqta basqa elektr hám magnit maydanlardıń bar ekenligine qaramastan júz beredi. bunnan hár túrlı elektromagnit tolqınlardıń elektr hám magnit maydanları boslıqta tarqalǵanda ózleriniń kernewliligin, háreket baǵdarın hám basqa xarakteristikaların ózgertpeydi degen juwmaqqa kelemiz. bul haqıyqatında da júz beredi. bunı superpozitsiya principi dep …

3 / 26

ogerent derekler shashadı. biraq tábiyaattaǵı barlıq jaqtılıq derekleri óz-ara kogerent bolmaydı. sol sebepli birinshi ret jaqtılıq interferensiyasın baqlaw ushın jasalma usıldan paydalanǵan, yaǵnıy bir derekten shıǵıp atırǵan jaqtılıqtı ayna, linza járdeminde yamasa basqa usılda ekige ajıratıp, keyin shaǵılıstırǵan. bunday usıldan frenel, yung, lloyf, bete, r.pol sıyaqlı ilimpazlar paydalanǵan. mısalı, jol menende yung sxemasın kóremiz. t.yung bir sańlaqtan tarqalıp atırǵan jaqtılıq jolına eki sańlaqlı tosıq qoydı. nátiyjede tosıqtan keyin jaqtılıq eki ǵárezsiz dáste retinde tarqaladı. bul eki jaqtılıq bir derekten shıǵıp atırǵan bolǵanı ushın óz-ara kogerent boladı hám ekranda interferensiya 5 maksimumlari hám minimumlari gúzetiledi. eger ekranda shaǵılısıp atırǵan eki kogerent jaqtılıq tolqınlarınıń optikalıq jolları ayırmashılıǵı jup sanlı 2  tolqın uzınlıǵına teń bolsa   kk  2 2 ( 1) interferensiya maksimumi gúzetiledi. jazılǵan (1) shárt interferensiya maksimumlari shárti dep ataladı. eger ekranda shaǵılısıp atırǵan eki kogerent jaqtılıq tolqınlarınıń optikalıqa jolları ayırmashılıǵı  taq sanlı 2  tolqın uzınlıǵına …

4 / 26

rtına jaqın tarawda gúzetiledi. interferensiya hádiysesi anıq ólshemlerde, fizikalıq tájiriybelerde, sanaatta, texnikada hám taǵı júdá kóp tarawlarda keń qollanıladı. interferensiya hádiysesine tıykarlanıp isleytuǵın arnawlı optikalıq ásbaplar - interferometrler jasalǵan. 2.2.jaqtılıqtıń kvant qásiyetleri 6 xix ásirdiń aqırlarına shekem jaqtılıq hádiyseleri jaqtılıqtıń elektromagnit teoriyası kózqarasınan túsindirip kelindi. jaqtılıqtıń elektromagnit tábiyatı haqqındaǵı qıyallar ilimpazlardı elektromagnit tolqın energiyasınıń úzliksiz tarqalıwina uqsap jaqtılıq energiyası da úzliksiz uzatıladı, degen pikirge alıp keldi. biraq xix ásirdiń aqırlarında klassik elektrodinamika tiykarında túsindirip bolmaytuǵın hádiyseler anıqlandı. bul jańa jaǵday fiziklardı taǵı jaqtılıqtıń korpuskulyar tábiyatına shaqırıwǵa májbúr etti. bular qanday hádiyseler edi? bizge belgili, jaqtılıq hádiyseleri jaqtılıqtıń element penen tásirlesiwinde kórinetuǵın boladı. bunday óz-ara tásirlesiwler de elementte de, element penen óz-ara tásirde bolǵan jaqtılıqta bolıp ótiwshi málim ózgerisler menen bir qatarda gúzetiledi. jaqtılıq qaytadı, sınadı hám element tárepinen jutıladı. element penen jaqtılıqtıń óz-ara tásirlesiwinde ximiyalıq hám biologiyalıq reaksiyalar júz beredi. jaqtılıqtıń element penen óz-ara tásiri sebepli júz beretuǵın hádiyselerdi, olar …

5 / 26

tika) sıyaqlı hádiyseler jaqtılıqtıń áne sol ―jańa tábiyatınan kelip shıǵıwshı hádiyseler taypasına kiredi. fizika salasındaǵı oǵada ullı revolyutsiya xx ásirdiń basına tuwrıkeldi. íssılıqtan nurlanıw (qızdırılǵan deneniń elektromagnit nurlanıwı) spektrlarında energiyanıń bólistiriliwi salasında ótkerilgen tájiriybelerde gúzetiletuǵın nizamlıqlar tuwrı bolmay shıqtı. maksvell elektromagnitizminiń kóp ret kórilgen nızamların elementtıń qısqa elektromagnit tolqınlar shıǵarıwı mashqalasına qollanıwǵa urınılǵanda kútpegende ―topalań etip qaldı. 7 maskvell elektrodinamikasi mánisi sonday juwmaqqa alıp kelgen edi, bul juwmaqqa kóre, qızdırılǵan dene elektromagnit tolqınlar nurlanıp atırǵanda energiya joǵaltıp, absolyut nolge shekem suwıwı kerek. klassik teoriyaǵa qaray element penen nurlanıw arasında ıssılıq teń salmaqlılıqı bolıwı múmkin emes, biraq kúndelik tájiriybe rasında bunday emesligin kórsetedi. qızdırılǵan dene elektromagnit tolqınlar shıǵarıwǵa óz energiyasınıń bir bóleginigine sarp etiw etedi. teoriya menen tájiriybe arasındaǵı bul qarama-qarsılıqtı toqtatıw jolların izlep, nemis fizigi maks plank atomlar elektromagnit energiyanı portsiyalap- kvantlap shıǵaradı degen shamanı ilgeri súrdi. hár qaysı portsiyaning e energiyası ν nurlanıw chastotasına to'gri proporsional : e ~ …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "allanazarova ulbiyke kurs jumısı"

1 ózbekstan respublikasí joqarí hám orta arnawlí bilimlendiriw ministrligi ájiniyaz atíndaǵí nókis mámleketlik pedagogikalíq institutí fizika – matematika fakulteti fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3 a – kurs talabası allanazarova ulbiykeniń fizika oqıtıw metodikası páninen kurs jumısı tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw metodikası kafedra baslıǵı: f-m.i.d.doc a.kamalov ilimiy basshı: assistent-oqıtıwshı r.ametov tayarlaǵan: u.allanazarova nókis 2022 – jıl 2 tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw metodikası reje: 1.kirisiw 2.tiykarǵı bólim 2.1. jaqtılıqtıń tolqınlıq qásiyetleri 2.2. jaqtılıqtıń kvant qásiyetleri 3.metodikalıq bólim 3.1. jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasınıń ...

This file contains 26 pages in PDF format (583.1 KB). To download "allanazarova ulbiyke kurs jumısı", click the Telegram button on the left.

Tags: allanazarova ulbiyke kurs jumısı PDF 26 pages Free download Telegram