allanazarova_ulbiyke

DOCX 22 pages 532.8 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 532.8 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

ózbekstan respublikasí joqarí hám orta arnawlí bilimlendiriw ministirligi ájiniyaz atíndaǵí nókis mámleketlik pedagogikalíq institutí fizika – matematika fakulteti fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3 a – kurs talabası allanazarova ulbiykeniń fizika oqıtıw metodikası páninen kurs jumısı tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw kafedra baslıǵı: f-m.i.d.doc a.kamalov ilimiy basshı: assistent-oqıtıwshı r.ametov tayarlaǵan: u.allanazarova nókis 2022 – jıl tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw reje: 1.kirisiw 2.tiykarǵı bólim 2.1. optika haqqında túsinik 2.2. jaqtılıqtın’ tolqınlıq hám korpuskulalıq qasiyeti haqqında túsinik 3. metodikalıq bólim 3.1.jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qasiyeti temasına tiyisli sabaq islenbesin islep shıǵıw 4. juwmaqlaw 5. paydalanılǵan ádebiyatlar 1.kirisiw kurs jumısınıń aktuallıǵı:házirgi zamanǵa say bilimlendiriw tarawına qoyılatuǵın talaplar tiykarınan oqıtıwshılardan joqarı pedagogikalıq sheberlikti, bilimlendiriw processin salıstırmalı jańa kóz qaraslar tiykarında alıp barıwdı talap etedi. respublikamızdıń házirgi dáwirdegi sociallıq - ekonomikalıq rawajlanıw principleri jáhándegi rawajlanǵan mámleketler qatarınan múnásip orın alıw ushın ruwxıy potencialımızdı hám ekonomikalıq qudıretimizdi …

2 / 22

yisli maǵlıwmatlardı túsindirip beriw, tábiyattıń fundamental nızamların ilimiy tiykarda túsindiriwi oqıwshılardıń ilimiy dúnyaqarası hám filosofiyalıq pikirlew júrgiziw qábiletlerin rawajlandırıw, texnikada hám turmısta paydalanılıp atırǵan úskene hám qurallardıń islew principin túsindiriwshi fizkalıq processler haqqındaǵı kóz-qaraslardı rawajlandırıw, sonday-aq, fizikalıq tálim alıwdı dawam ettiriw, alǵan bilimlerin tereńlestiriwi hám ilimiy izleniwshiler ushın qolaylı ortalıq jaratıwdan ibarat. kurs jumısınıń maqset: fizika pániniń optika bólimindegi “jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri” temasınıń oqıtıw usılları haqqında túsinik beriw.jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleriniń universal áhmiyetin ashıw, oqıwshılardıń ilimiy dúnya qarasın keńeytiw, fizikalıq hádiyse hám processlerdi jaqsıraq túsiniwge imkan beriw, sol temaǵa baylanıslı ulıwma túsinik beriw, strukturası hám mazmunın úyreniwden ibarat. kurs jumısınıń predmeti: kurs jumısın orınlawda“jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri” temasınıń oqıtılıwı mazmunı hám pedagogikalıq texnologiyalardan ibarat. kurs jumısınıń wazıypası: bilim beriwde “jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetler” temasınıń strukturasın hám mazmunın islep shıǵıw. 2. 1. optika haqqında túsinik optika- fizikanıń jaqtılıqtıń nurlanıw, jutılıw hám tarqalıw nızamların úyrenetuǵın bólimi. jaqtılıq …

3 / 22

bolǵan barlıq optikalıqásbaplardı jasawdaǵı esap -kitaplar geometriyalıq optika nızamları tiykarında ámelge asırıladı.fizikalıq optikada jaqtılıqtıń tábiyatı hám jaqtılıq hádiyseleri úyreniledi. fiziologiyalıq optikada bolsa jaqtılıqtıń rawajlanıwshı organizmge tásiri úyreniledi. jaqtılıqtıń tásiri haqqında táliymat júdá áiyem zamanlarda -aq payda bolǵan. optika sóz iniń mánisi“optos”-kózge kórinetuǵın sózinen alınǵan bolıp kóriw haqqındaǵı pándi ańlatadı. jaqtılıqtıń tuwrı sızıq boylap tarqalıw nızamı biziń eramızdan 5000 jıl aldın belgili bolıp, onnan shıǵatuǵın juwmaqlardan áyyemgi egipette qurılıs jumıslarında paydalanǵan. pifagor, denelerdiń kórinisine sebep -olardıń ózlerinen bóleksheler shıǵarıwı dep, házirgi teoriyalarǵa júdá jaqın bolǵanpikirlerdi aytıp ótken.geometriyalıq optkanıń eki tiykarǵı nızamlarınan biri jaqtılıqtıń túsiw hám shaǵılısıw múyeshleriniń teńligi haqqındaǵı nızam platon mektebi wákilleri tárepinen táriyplengen. jaqtılıqtıń sınıw nızamı bolsa bir neshe ásirlerden soń payda bolǵan. optikalıqanıń keyingi rawajlanıwı jaqtılıq difrakciyası háminterferenciyası hádiyseleri menen baylanıslı. bul hádiyselerdi geometriyalıq optikada túsindiriwdiń ilájı bolmaǵan soń, ingliz fizigi r. guk hám gollandiyalıq alım x. gyuygens jaqtılıqtıń tolqın tábiyatı haqqındaǵı teoriyanı aldıǵa súrdi. 2. 2. jaqtılıqtıń …

4 / 22

tolqın teoriyası haqqındaǵı pikirler paydabolǵan. bul kózqaras boyınsha, jaqtılıq suwdıń betinde bayqalatuǵıntolqınlarǵa uqsas tolqınlardan ibarat. biraq ol jaqtılıqtıń tuwrı sızıqboylap tarqalıwı haqqındaǵı nızamdı túsindire almaǵan.keyingi jılǵa kelipfrantsuz fizigi o. frenel jaqtılıqtıtolqınlar aǵmı sıpatında qaray, onıń tuwrı sızıq boylap tarqalıwın túsindirip berdi. bizge belgili, maksvell teoriyasına muwapıq jaqtılıq ortalıqta (1) tezlik penen tarqalatuǵin elektromagnit tolqinlardan ibarat tezlik penen tarqalatuǵin elektromagnit tolqinlardan ibarat. (1). bunda c - jaqtılıqtıń vakkumdaǵı tezligi, ε- ortalıqtıń dielektr sińiriwshiligi, μ - ortalıqtıń magnitlik sińiriwshiligi. jaqtılıqta e hám b vektoları óz-ara perpendikulyar hám alar jaqtılıqtıń tarqalıwbaǵıtına hám perpendikulyar. olar bir waqıtta óziniń maksimal hám minimal mánislerine jerisedi hám garmonikalıq nizam boyınsha ózgeredi. jaqtılıqtıń tolqın uzınlıǵı dep, ol bir periodta ótetuǵın aralıqqa aytıladı, yaǵnıy λ = ct (2). jaqtılıqtıń tolqın uzınlıǵı jiyiligi menen tómendegishe baylansıqan: (3). solay yetip,elektromagnit tolqınlar shkalasına muwapıq, jaqtılıq tolqın uzınlıǵı 0,4 mkm den 0, 76 mkm ge shekem bolǵan elektromagnit tolqınlardan ibarat bolıp hám ortalıqta …

5 / 22

5, 671∙10-8 vt / (m2∙ k4). keyingi eksperimentallıq izertlewler absolyut qara dene nurlanıw energiyasıbólistiriliwiniń maksimumı sáykes keliwshi tolqın uzınlıǵı λmabsolyut temperatura t ǵa keri proporcional ózgeredi degendi ańlatadı, yaǵnıy λmt = b yamasa λm = b / t. bul nızamdı vin termodinamikalıq analiz nátiyjesinde aldı. vin turaqlısı san mánisi : b = 2, 898∙10-3 m∙k. nurlanıw energiyasınıń bólistiriliwindegi maksimum t ≥ 5∙10-3 k bolǵanda optikalıq diapazonǵa ótedi. stefan, bolcman hám vin nátiyjelerin termodinamikalıq kóz qaras tiykarında analizley otırıp, reley hám djinsler absolyut qara deneniń nurlandırıwshańlıq qábiletiniń tolqın uzınlıǵı hám temperaturaǵa baylanıslılıǵın aldı : r (λ, t) = 8πktλ-4 (5). bul qatnas reley-djins formulası dep ataladı. ol nurlanıwdıń uzın tolqınlıq oblastında eksperiment penen jaqsı sáykeslik kórsetedi (1-suwret). [image: ] 1-su’wret. absolyut qara deneniń nurlandiriwshanliq qa’bilyetinin’ tolqın uzınlıǵı hám temperaturaǵa baylanıslılıǵı. reley - jins formulası analizi qızdırılǵan dene hám nurlanıw tek absolyut nollıq temperaturada teńsalmaqlılıqta kelesilıǵın kórsetedi. bul klasıkalıq fizika tiykarında shıǵarılǵan …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "allanazarova_ulbiyke"

ózbekstan respublikasí joqarí hám orta arnawlí bilimlendiriw ministirligi ájiniyaz atíndaǵí nókis mámleketlik pedagogikalíq institutí fizika – matematika fakulteti fizika hám astronomiya oqıtıw metodikası tálim baǵdarı 3 a – kurs talabası allanazarova ulbiykeniń fizika oqıtıw metodikası páninen kurs jumısı tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw kafedra baslıǵı: f-m.i.d.doc a.kamalov ilimiy basshı: assistent-oqıtıwshı r.ametov tayarlaǵan: u.allanazarova nókis 2022 – jıl tema: jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qásiyetleri temasın oqıtıw reje: 1.kirisiw 2.tiykarǵı bólim 2.1. optika haqqında túsinik 2.2. jaqtılıqtın’ tolqınlıq hám korpuskulalıq qasiyeti haqqında túsinik 3. metodikalıq bólim 3.1.jaqtılıqtıń tolqınlıq hám korpuskulalıq qasiyeti temasına ti...

This file contains 22 pages in DOCX format (532.8 KB). To download "allanazarova_ulbiyke", click the Telegram button on the left.

Tags: allanazarova_ulbiyke DOCX 22 pages Free download Telegram