2_ampermetr_va_voltmetr_asboblarining_o'lchash_chegarasini_orttirish

PDF 8 pages 483.1 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 483.1 KB

File type PDF

Pages 8

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

laboratoriya ishi № 2 ampermetrning o‘lchash chegarasini orttirishni o‘rganish kerakli asbob va jihozlar: o‘zgarmas tok manbai - «agat», ampermetr, reostat, milliampermetr, reoxord, kalit va ulash simlari, shtangensirkul. ishning maqsadi: ampermetrning ko‘rsatish darajasini oshirish uchun unga qarshilik (shunt)ni qanday tanlash usulini o‘rganish. shuntni ampermetrga o‘rnatish va shuntlangan ampermetr bilan tok kuchini o‘lchashni o‘rganish. shuntning qarshiligini hisoblash va shunt materialining solishtirma qarshiligini aniqlash. qisqacha nazariya: o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok zanjirlaridagi tok kuchini o‘lchaydigan asbob – ampermetr (kichik toklarni o‘lchaydigan asboblar milliampermetr, mikroampermetr) deb ataladi. ¡lchash vaqtida ampermetr zanjirga ketma-ket ulanadi, bunda zanjirdagi hamma tok ampermetr orqali o‘tadi. zanjirdagi tokning qiymatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmasligi uchun ampermetrlarning qarshiligi kichik bo‘lishi lozim. har qanday ampermetr (milliampermetr) ma’lum bir chegaralangan qiymatdagi tok kuchini o‘lchashga mo‘ljallangan bo‘ladi. agar zanjirdagi tok kuchi i ampermetr o‘lchashi mumkin bo‘lgan i0 tok kuchidan taxminan n marta katta bo‘lsa bunday tokni o‘lchash uchun ampermetrning o‘lchash chegarasini kamida n marta orttirish lozim. buning …

2 / 8

sh a sh i ri r 0 (3) 0 0 ii ri r a sh   (4) (4) ning surat va maxrajini i0 ga bo‘lib yuborsak 1 0   i i r r a sh (5) 0i i n  (6) deb belgilash kiritamiz. bu yerda n - ampermetrning ko‘rsatish chegarasi necha marta orttirilayotganligini ko‘rsatuvchi son. (6) ifodani (5) ga qo‘yib, qo‘yidagi formulaga ega bo‘lamiz: 1  n r r a sh (7) ishning eksperimental qismi 2-rasmda berilgan elektr sxema bo‘yicha yig’iladi. 2-rasm ushbu laboratoriya ishida milliampermetrning o‘lchash chegarasini oshirish nazarda tutilayapti, uning ichki qarshiligi rma. shunt vazifasida esa reoxorddan foydalaniladi. reoxord – shkalali chizg’ich ustiga o‘rnatilgan va uzunligi taxminan bir metrcha bo‘lgan, ko‘ndalang kesim yuzi s butun uzunlik bo‘yicha bir xil, - solishtirma qarshiligi katta bo‘lgan bir jinsli o‘tkazgichdan (sim) yasaladi. r – reostat zanjirdagi tok kuchini o‘zgartirish (boshqarish) uchun xizmat qiladi. maqsadga yo‘naltiruvchi savollar: 1) ampermetr …

3 / 8

iligi rma olinadi, u mos ravishda: rma =15,576 ω (5 ma), rma =7,92 ω (50 ma) ga teng. reostat yordamida tok kuchini i2= 0,3a va i3= 0,4a holatlarga rostlab, aynan yuqoridagi uzunliklar uchun tajribani takrorlang. har bir uzunlik uchun rsh qarshiliklarning o‘rtacha arifmetik qiymatlarini toping. tajribada olingan natijalarni quyidagi jadvalga kiriting. № l (sm) i1= 0,2a i2= 0,3a i3= 0,4a (ω) ima (ma) n rsh (ω) ima (ma) n rsh (ω) ima (ma) n rsh (ω) 1. 2. 3. 4. jadvaldan foydalanib )(lfrsh  bog’lanish grafigini chizing. grafikdan l r tg    ni aniqlang. s tg    ga teng ekanligidan foydalanib shunt materialining solishtirma qarshiligi  ni hisoblang va uni turli metall o‘tkazgichlarning solishtirma qarshiliklari jadvali bilan solishtirib, shunt qaysi moddadan yasalganligini aniqlang. mustahkamlash savollari: 1. elektr o‘lchov asboblarining qaysi sistemalarini bilasiz? 2. siz ishlagan ampermetr va milliampermetrlar qaysi sistemadagi o‘lchov asboblariga kiradi? 3. bu asboblarning …

4 / 8

iya avtotransformatori (latr), 2 ta voltmetr, reostat, kalit, ulash simlari. ishning maqsadi: voltmetrning ko‘rsatish darajasini oshirish uchun unga qo‘shimcha qarshilik tanlash va uning son qiymatini hisoblash usulini o‘rganish. ¡lchash chegarasi oshirilgan voltmetrni elektr zanjiriga ulashni o‘rganish. qisqacha nazariya: elektr toki tarmog’idagi yoki zanjirning biror qarshilikli qismidagi kuchlanishni voltmetrlar yordamida o‘lchanadi. agar o‘lchanishi lozim bo‘lgan kuchlanish berilgan voltmetr o‘lchashiga mo‘ljallangan kuchlanishdan katta bo‘lsa, bu voltmetrni to‘g’ridan to‘g’ri elektr zanjiriga ulay olmaymiz. lekin voltmetrni bunday katta kuchlanishni ham o‘lchay oladigan holatga keltirish mumkin. buning uchun voltmetrning ko‘rsatish darajasini orttirish lozim. voltmetrning ko‘rsatish darajasini orttirish uchun voltmetrga qo‘shimcha qarshilik deb ataluvchi qarshilikni ketma-ket ulanadi. qo‘shimcha qarshilikni voltmetrning ko‘rsatish darajasini necha marta orttirilishi va voltmetrning ichki qarshiligini hisobga olgan holda tanlanadi. 3-rasm ko‘rsatish darajasi orttirilayotgan voltmetr ketma-ket ulangan rq qarshilik bilan birgalikda zanjirga parallel ulanadi. amaliyotda voltmetrga ulanadigan qo‘shimcha qarshilikni hisoblash kerak bo‘ladi. rq qo‘shimcha qarshilik voltmetrga ketma-ket ulanganligi uchun voltmetrdan qanday tok o‘tsa, …

5 / 8

bob? 2) voltmetr elektr zanjiriga qanday ulanadi? 3) voltmetrning ko‘rsatish darajasini oshirish deganda nimani tushunasiz? 4) qo‘shimcha qarshilik volmetrga qanday ulanadi va uni qanday hisoblanadi? 5) kuchlanishni o‘lchaydigan asboblarning turlarini ayting. ishni bajarish tartibi ishning eksperimental qismi quyidagi elektr sxema asosida yig’iladi. 4-rasm v – tarmoqdagi (latrdan olinayotgan) kuchlanishni ko‘rsatuvchi voltmetr. v0 – ko‘rsatish darajasi orttirilayotgan voltmetr. rq – qo‘shimcha qarshilik vazifasida ustiga mm li chizg’ich o‘rnatilgan reostatdan foydalaniladi. 1) zanjirni yig’ing, reostat jilgichini biror l1 holatga qo‘ying 2) k - kalitni ulang. latrni d kuchlanish o‘zgartirgich (jilgich) yordamida zanjirdagi kuchlanishni o‘zgartirish bilan ikkala voltmetr ko‘rsatishlarini kamida uch marta yozib oling. 3) n u u  0 dan n ni hisoblang. 4) (5) formula yordamida rk ni hisoblang va o‘rtacha qiymatini toping. 5) reostat jilgichini boshqa l2, l3, l4 holatlarga qo‘yib tajribani takrorlang. )(lfrk  va )(nfrk  bog’lanish grafiklarini chizing. mustahkamlash cavollari: 1) kuchlanishning eyuk dan farqi bormi? tushuntiring. …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "2_ampermetr_va_voltmetr_asboblarining_o'lchash_chegarasini_orttirish"

laboratoriya ishi № 2 ampermetrning o‘lchash chegarasini orttirishni o‘rganish kerakli asbob va jihozlar: o‘zgarmas tok manbai - «agat», ampermetr, reostat, milliampermetr, reoxord, kalit va ulash simlari, shtangensirkul. ishning maqsadi: ampermetrning ko‘rsatish darajasini oshirish uchun unga qarshilik (shunt)ni qanday tanlash usulini o‘rganish. shuntni ampermetrga o‘rnatish va shuntlangan ampermetr bilan tok kuchini o‘lchashni o‘rganish. shuntning qarshiligini hisoblash va shunt materialining solishtirma qarshiligini aniqlash. qisqacha nazariya: o‘zgarmas va o‘zgaruvchan tok zanjirlaridagi tok kuchini o‘lchaydigan asbob – ampermetr (kichik toklarni o‘lchaydigan asboblar milliampermetr, mikroampermetr) deb ataladi. ¡lchash vaqtida ampermetr zanjirga ketma-ket ulanadi, bunda zanjirdagi ham...

This file contains 8 pages in PDF format (483.1 KB). To download "2_ampermetr_va_voltmetr_asboblarining_o'lchash_chegarasini_orttirish", click the Telegram button on the left.

Tags: 2_ampermetr_va_voltmetr_asbobla… PDF 8 pages Free download Telegram