3.kirxgof qonunlarini o’rganish

PDF 6 pages 444.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 444.6 KB

File type PDF

Pages 6

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

3 - laboratoriya ishi uitston ko’prigi yordamida noma’lum qarshiliklarni o’lchash va ularning har xil ulangandagi natijaviy qarshiliklarini aniqlash kerakli asbob va jihozlar: o’zgarmas tok manbai, past kuchlanishli to’g’irlagich, galvanometr (ichki qarshiligi 2,3 ω, sezgirligi 1,6∙10 -3 v/b), qarshiliklar magazini (10-100 ω oraliqda), reoxord, kalit, ulash simlari. ishning maqsadi: o’zgarmas tok (uitston) ko’prigining ishlash tamoyili bilan tanishish, kirxgof qonunlarining amaldagi tadbiqini o’rganish va sinab ko’rish, uitston ko’prigi yordamida qarshiliklar va ularning ketma-ket, parallel, aralash ulangan paytdagi natijaviy qarshiliklarini o’lchash usulini o’rganish. qisqacha nazariya: biror o’tkazgichning qarshiligini ampermetr va voltmetr yordamida osongina o’lchash mumkin. agar ampermetr ko’rsatayotgan tok kuchi i amper hisobida, voltmetr bilan o’lchanayotgan o’tkazgich uchlaridagi kuchlanish u volt hisobida bo’lsa, unda o’tkazgichning qarshiligi ω hisobida bo’lib, r=u/i ga teng. bu metodning aniqligi ampermetr va voltmetrning aniqligi bilan belgilanadi va odatda uncha katta bo’lmaydi. shuning uchun qarshiliklarni aniqroq o’lchash uchun qarshiliklarni taqqoslash metodi ishlatiladi. bunda tok kuchi va kuchlanishni o’lchash talab …

2 / 6

k manbaidan tashkil topgan qurilmadan iborat (1-rasm). reoxord – uzunligi taxminan 1m, ρ - solishtirma qarshiligi katta bo’lgan bir jinsli va ko’ndalang kesim yuzi butun uzunlik bo’yicha bir xil o’tkazgich (sim)ni masshtabli chizg’ichga mahkamlash yo’li bilan yasaladi (reoxord uchun ko’pincha nixrom, nikelin yoki konstantan kabi solishtirma qarshiligi katta bo’lgan o’tkazgichlar tanlanadi). reoxord bo’ylab d surilgichni siljitish bilan reoxordning qarshiligini o’zgartirish mumkin. 1-rasm. noma’lum qarshilikni aniqlash uchun ko’prikni muvozanatga keltirish lozim. ko’prikning muvozanat shartini 1-rasmdagi sxemaga asosan tushuntirish mumkin. o’zgarmas tok manbaidan berilgan kuchlanish taxminan 1,5 v atrofida bo’lishi kerak, chunki kuchlanish yuqori bo’lsa reoxord qattiq qiziydi, hatto cho’g’lanishi ham mumkin. uchta yoki undan ortiq o’tgazgichlarning o’zaro ulangan nuqtasi tugun deb ataladi. kirxgoffning birinchi qoidasi: tugunda uchrashuvchi toklarning algebraik yig’indisi nolga teng, ya’ni tugunga keluvchi toklarning arifmetik yig’indisi tugundan chiquvchi toklarning arifmetik yig’indisiga teng bo’ladi. 2-rasm 54321 iiiii  (1) 054321  iiiii (2) 1-rasmda sxemasi tasvirlangan uitston ko’prigida 4-ta tugun …

3 / 6

ko’ra qo’yidagi tenglamalarni yozamiz: 0100  ririri rrr (4) 0220  rrx ririri (5) 0112200  riririri xx (6) d surilgichni reoxord bo’ylab o’ngga yoki chapga surish yo’li bilan galvanometr ko’rsatkichi nolga keltirilsa, galvanometr orqali tok o’tmaydi ( 0ri ), bunga sabab e va d nuqtalardagi potensiallar o’zaro tenglashganligidadir ( .0 e ). bu esa uitston ko’prigining muvozanat sharti bajarilganligini ko’rsatadi. bu vaqtda (2e), (2d), (4), (5) tenglamalar qo’yidagi ko’rinishni oladi. xii 0 (2e1) xii 0 12 ii  (2g1) (2e1), (2g1) larni (4), (5) ifodalarga qo’ysak: 1100 riri  (4a) 22 riri xx  (5a) 2 10 r r r r x  (6) ad va db elkalarning qarshiliklari r1 va r2 lar uchun qo’yidagi formulalarni yozamiz. s l r 1 1  (7) s l r 1 2  (8) (7) va (8) ifodalarni (6) ga qo’ysak, 2 10 l l r r x  (9) ifoda kelib …

4 / 6

ysi vaziyatda turgan paytda o’tkazgichning qarshiligi kamroq xatolik bilan aniqlanadi? 2. uitston ko’prigi yordamida qanday kattaliklarni aniqlash mumkin? 3. ko’prikda galvanometr o’rniga mikroampermetr, voltmetr, ossillograf, telefondan foydalanish mumkinmi? 4. reoxord o’rnida qarshiliklar magazinidan foydalansa bo’ladimi? 5. qarshiliklarni o’lchashning yana qanday usullarini bilasiz?

5 / 6

3.kirxgof qonunlarini o’rganish - Page 5

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "3.kirxgof qonunlarini o’rganish"

3 - laboratoriya ishi uitston ko’prigi yordamida noma’lum qarshiliklarni o’lchash va ularning har xil ulangandagi natijaviy qarshiliklarini aniqlash kerakli asbob va jihozlar: o’zgarmas tok manbai, past kuchlanishli to’g’irlagich, galvanometr (ichki qarshiligi 2,3 ω, sezgirligi 1,6∙10 -3 v/b), qarshiliklar magazini (10-100 ω oraliqda), reoxord, kalit, ulash simlari. ishning maqsadi: o’zgarmas tok (uitston) ko’prigining ishlash tamoyili bilan tanishish, kirxgof qonunlarining amaldagi tadbiqini o’rganish va sinab ko’rish, uitston ko’prigi yordamida qarshiliklar va ularning ketma-ket, parallel, aralash ulangan paytdagi natijaviy qarshiliklarini o’lchash usulini o’rganish. qisqacha nazariya: biror o’tkazgichning qarshiligini ampermetr va voltmetr yordamida osongina o’lchash mumkin. agar amperm...

This file contains 6 pages in PDF format (444.6 KB). To download "3.kirxgof qonunlarini o’rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: 3.kirxgof qonunlarini o’rganish PDF 6 pages Free download Telegram