dustmuratov 1-qism

PDF 310 стр. 13,0 МБ Бесплатная загрузка

310 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 13,0 МБ

Тип файла PDF

Страницы 310

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 310

m uallif: m.b.dusmuratov f i z i k a (oliy ta’lim muassasalariga kiruvchilar uchun qoilanm a) taqrizchilar: x.m axmudova b.nurillaev a.xudoyberganov - pedagogika fanlari nom zodi, dotsent - pedagogika fanlari nom zodi, katta o ‘qituvchi - t oshtym i qoshidagi “m irodobod” akadem ik litseyi bosh o'q ituvchisi, pedagogika fanlari nom zodi, dotsent j n izom iy nomidagi tdpu o'quv-uslubiy kengashining 2016-yil 23-iyundagi 12- sonli qaroriga asosan nashrga tavsiya etilgan adadi 100 nusxa. hajmi 32,5 b/t. bichim i 60x84 vi6 «tim es n ew roman» garniturasi. o fset usulida bosildi. nizomiy nomidagi tdpu bosm axonasida nashr qilindi. toshkent, y usuf xos hojib 103. i kirish f i z i k a deb, tabiat hodisalarini, modda va maydon xossalari va ulaming sabab va qonuniyatlarini o‘rganuvchi fanga aytiladi. fizika yunoncha “phusis” - tabiat degan so‘zdan olingan bo iib , tabiatshunoslik degan m a’noni anglatadi. fizika fanini birincbi b o iib qadimgi yunon …

2 / 310

r alohida hodisaga taalluqli boigan faktlar orasida bogianish formula yoki qonun ko‘rinishida aniqlanadi. lekin fizika qonun va faktlardan iborat, deyish mumkin emas. haqiqatan, faktlar va qonunlar orasida bog‘lanish mavjudligini va bu bogianish sabablarini qidirish yo iida turli farazlar yoki gipotezalar ilgari suriladi. mazkur gipotezalami tekshirish uchun yangi yangi tajribalar amalga oshiriladi. tajribada tasdiqlangan gipoteza fizik nazariyaga aylanadi. zamonaviy fizika insonning tabiiy sezgi organlari umuman qayd qilmaydigan yoki qayd qila olmaydigan sohalarga (atomlar, yadrolar, elementar zarralar, turli maydonlar) kirib boryapti. bu yo‘nalishdagi ba’zi tushunchalami idrok qilish juda qiyin, chunki ular bizning ongimizda shakllangan klassik tasawulrlardan farq qiladi. bunday hollarda tabiat hodisalarini soddalashtirishga imkon beradigan modellardan foydalaniladi. masalan, “ideal gaz”, “absalyut qora jism ”, “atomning planetar modeli” kabi modellar bunga misol boiadi. har qanday model ob’ektiv tabiatning birinchi yaqinlashuvdagi ifodasi boisa-da, modellardan fizikani o'rganish jarayonida keng foydalaniladi, chunki ular fizik hodisani tushunish va tasavvur qilishda bizga ko'maklashadi. ushbu qoilanm a 6ta boiim …

3 / 310

uladi. ushbu holat abiturientda ikkilanish va ishionchsizlik uyg‘otadi. aslida to‘g‘ri fahmlay oladigan, sermulohaza hamda sinchkov abiturientdan esa juda kam vaqt talab etiladi. yaxshi tayyorgarlikka ega bo igan abiturientlarda hatto berilgan vaqt ortib qolgan holatlar ham boigan. mazkur qoilanm ani yaxshi o‘zlashtirgan abiturientlaming oliy o‘quv yurtlariga kirishlari birmuncha oson kechadi hamda oliy o‘quv yurtlarida fizika fanini yaxshi o‘zlasbtirishlari uchun mustahkam zamin vazifasini o'taydi. q oilanm a mavzularining 15-20% qismi oily ta iim muassasalari materiallari bo iib , ushbu m aium otlar o‘rganuvchilarda atroflicha, toiaqonli bilim shakllanishiga, tabiat qonunlarini puxta va oson o‘zlashtirishga hamda tabiat va olam haqida tasawurlami kengayishiga xizmat qiladi. 3 fizik tushunchalar va fizik kattaliklar fizika taraqqiyoti davrida bir qancha tushunchalar sistemasi vujudga kelib, ulaming yig‘indisi o‘ziga xos fizika tilini tashkil qiladi. fizik tushunchalar orqali barcha fizik hodisalar, fikrlar, qonunlar va boshqalami ta’riflash mumkin bo'iadi. ana shunday tushunchalardan fizik jismlar, fizik sitema, fizik hodisa va fizik muhit deb ataluvchi …

4 / 310

alar tayyorlash, rudalardan metallar olish va hokozalar. fizik muhit deb, fizik hodisa va protsesslar sodir bo'ladigan moddiy fazo yoki muhitga aytiladi. hamma joyda moddaning tarkibi va xossalari bir xil boigan muhit bir jinsli muhit deyladi, va aksincha b o isa bir jinsli bo‘lmagan muhit deyiladi. fizikaning falsafiy tushunchalaridan biri materiya va harakatdir. tabiatni bilish jarayonida kishilarda materiya va uning harakati to 'g ‘risida tasawurlar hosil bo‘ladi. tabiatda sodir bo'ladigan har qanday o‘zgarishi materiyaning harakati tufaylidir. harakat materiyaning yashash formasidir. materiya o‘z ko‘rinishini o‘zgartirishi mumkin, lekin u hech qachon yo'qolmaydi va yo‘qdan bor bo'lmaydi va har doim mavjudligicha qoladi. materiya modda va maydon ko‘rinishlarida namoyon bo‘lib, ular o‘zaro bir- biriga o‘tib, aylanib turadi. lekin so'nggi o‘n yilliklarda astronomiyada kosmologik izlanishlar shuni ko‘rsatdiki, olam paydo bomgandan keyingi butun massaning faqat 4%igina modda va maydon ko'rinishida saqlanib qolgan ekan. qolgan 96% massa esa materiyaning hali insoniyatga noma’lum ko'rinishida bo'lib, hech bir o ichov …

5 / 310

odda miqdori, tok kuchi va yorug'lik kuchi) fizik kattalik asosiy birlik sifatida, 2ta (yassi burchak va fazoviy burchak) fizik kattalikl esa qo‘shimcha birlik sifatida ishlatiladi. qolgan barcha kattaliklar hosilaviy birliklardir. “xalqaro birliklar sistemasi” - si (sisteme lntemationale)tan va texnikaning barcha sohalari uchun fizik kattaliklaming universal sistemasi bo‘lib, u 1960 yilning oktyabr oyida o‘lchov va tarozilar xi bosh konferensiyasida qa’bul qilingan. bu konferensiyaning qaroriga binoan xalqaro birliklar sistemasida ettita asosiy, ikkita qo ‘shimcha kattalik hamda shularga mos ettita asosiy, ikkita qo ‘shimcha birlik hamda juda ko'p hosilaviy birliklar qabul qilingan. yassi va fazoviy burchaklar o‘z omchamligiga ega boim agani uchun, ular xalqaro birliklar sitemasining qo‘shimcha kattaliklar qatoriga kiradi. 4 1 - bo‘lim. mexanika mexanika - nuqta yoki jismning (nuqtalar sistemasining) harakati bilan bog iiq bo‘lgan har qanday tabiat hodisalari va ulaming sabablarini o'rganadigan fizikaning dastlabki qismidir. mexanika fizikaning boshqa bo‘limlaridan oldin rivojlangan. mexanika jismlaming harakati va muvozonati haqidagi fan. keng ma’noda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 310 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dustmuratov 1-qism"

m uallif: m.b.dusmuratov f i z i k a (oliy ta’lim muassasalariga kiruvchilar uchun qoilanm a) taqrizchilar: x.m axmudova b.nurillaev a.xudoyberganov - pedagogika fanlari nom zodi, dotsent - pedagogika fanlari nom zodi, katta o ‘qituvchi - t oshtym i qoshidagi “m irodobod” akadem ik litseyi bosh o'q ituvchisi, pedagogika fanlari nom zodi, dotsent j n izom iy nomidagi tdpu o'quv-uslubiy kengashining 2016-yil 23-iyundagi 12- sonli qaroriga asosan nashrga tavsiya etilgan adadi 100 nusxa. hajmi 32,5 b/t. bichim i 60x84 vi6 «tim es n ew roman» garniturasi. o fset usulida bosildi. nizomiy nomidagi tdpu bosm axonasida nashr qilindi. toshkent, y usuf xos hojib 103. i kirish f i z i k a deb, tabiat hodisalarini, modda va maydon xossalari va ulaming …

Этот файл содержит 310 стр. в формате PDF (13,0 МБ). Чтобы скачать "dustmuratov 1-qism", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dustmuratov 1-qism PDF 310 стр. Бесплатная загрузка Telegram