orazbaeva dilnoza

DOCX 22 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 22

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

tema: izoprocessler 1. kirisiw 2. tiykarǵı bólim 2.1 ideal gaz halınıń teńlemeleri. izoprocessler. 2.2 izotemiyalıq process. 2.3 izobaralıq process. 2.4 izoxoralıq process. 2.5 termodinamikanıń birinshi nızamı. 2.6 termodinamikanıń birinshi nızamınıń izoprocesslerge qollanılıwı. 3. juwmaqlaw 4. paydalanılǵan ádebiyatlar. kirisiw bizge belgili, denege berilgen jıllılıq muǵdarı process xarakterine , túrine baylanıslı. texnikada teoriyalıq hám ámeliy kórinisten úlken áhmiyetke iye bolǵan tómendegi tiykarǵı processler bar: turaqlı kólemde ómelge asatuǵın izaxoralıq process , turaqlı basımda ámelge asatuǵın izobaralıq process , turaqlı temperaturada ámelge asatuǵın izotermiyalıq process, sırtqı ortalıq penen jıllılıq almaspaytuǵın adiabatalıq process. bunnan tısqarı belgili sharayatta joqarıdaǵı hám basqa processlerdi ulıwmalastırıwshı bir topar processler bar, olar politropikalıq process dep ataladı, jıllılıq sıyımlılıǵı (turaqlılıǵı) menen ajıralıp turadı. kurs jumısınıń aktuallıǵı: izoprocessler quramalı process bolıp onıń túsinikli bolıwın támiynlewde zamanagóy pedagogikalıq texnologiya hám interaktiv metodlardan paydalanıw házirgi kún tálim beriw processiniń aktual mashqalası esaplanadı. kurs jumısınıń maqseti: bilim beriw oraylarına izoprocessler temaların oqıtıwda zamanagóy oqıtıwdıń …

2 / 22

lastırıw ushın beriletuǵın baslanǵısh bolsada olardı hár qıylı turmıslıq hám kúndelik turmısımızda kóplep ushırasatuǵın mısallar menen túsindiriw maqsetke muwapıq boladı. izoprocessler gazlardıń universal turaqlısı r, berilgen gadıń massası m hám molyar massası m ózgermeytuǵın bolǵanı ushın ideal gaz halınıń teńlemesin tómendegishe kórsetiw múmkin. pv/t=const bul mendeleev klapeyron teńlemesi dep ataldı.tómendegi bul parametrlerdıń birewin turaqlı dep esaplasaq , qalǵan ekewi arasındaǵı arsındaǵı baylanıstı kórip shıǵamız. berilgen gazdıń makroskopiyalıq parmetrleri turaqlı bolǵanda qalǵanları arasındaǵı baylanıstı kórsetetuǵın processti izoprocess dep ataladı. 2.1 ideal gaz halınıń teńlemesi. gaz molekulaları 1826-jılı broun payda etken nızamǵa tiykarlanıp úzliksiz hám tártipsiz háreket qıladı. sonıń ushın hám zat dúzilisi haqqındaǵı teoriya payda boldı. birinshi márte bul teoriyanı m.v. lomonosov zattıń túrli agregat jaǵdaylarındaǵı qasiyetlerin túsindiriw maqsetinde rawajlandırǵan edi. keyinshelik molekulyar-kinetikalıq teoriya, tiykerınan, zattıń eń apiwayı agregat jaǵdaydaǵı , yaǵniy gaz qasiyetlerin túsindiriwde qollanıldı. idistaǵı gaz xoatikalıq qozǵalıstaǵı molekulalar toplamınan ibarat. hár bir molekula ıdıstıń diywalına urılǵanda diywalǵa azǵana …

3 / 22

$si dep ataladı. mendeleev –klapeyron teńlemesi formulasi : pv=nrt (5) gazlar ózi salınǵan ıdıs diywalına basım beriw qasiyetine iye esaplanadı ideal gaz halınıń teńlemesi gazdıń massası , basımı, kólemi hám temperaturasi s arasındaǵı baylanıstı kórsetedi. υ=1mol haz ushın (4 ) teńleme tómendegi kóriniske keledi. pv=rt. (6) 2.2 izotermiyalıq process (t=const). temperatura turaqlı bolǵanda bolıp ótetuǵın fizikalıq processler izotermiyalıq process dep ataladı. [image: c:\users\asus\appdata\local\microsoft\windows\inetcache\content.word\img_20210203_123558.png] 1-súwret [image: c:\users\asus\appdata\local\microsoft\windows\inetcache\content.word\img_20210118_164033.png] 2-súwret grekshe “termos”- “jıllı” degen mánisti bildiredi. izotermiyalıq process ushın pv= const cilindr ishine toltırılǵan gazdıń dáslepki kólemi v1 basımı p1 turaqlı temperaturada qısılǵannan keyingisi v2 p2 bolsın. ol jaǵdayda tómendegi qatnas orınlı boladı. p1/p2=v1/v2(7) turaqlı temperaturada berilgen gazdıń basımı kólemine keri proporcional rawishte ózgeredi.izotermiyalıq processtegi nızamlılıqtı pv diagrammada izoterma menen kórsetiledi. izotermiyalıq processti 1662-jılı ingliz alımı r. boyl hám 1976-jılı francuz fizigi e. mariott tájriybeler tiykarında bir- brinen qabarsız halda ashqan. sonıń ushın gazlarda baqlanatuǵınn bul nızamlılıq boyl- marioyy nızamı dep ataladı. izotermiyalıq …$

4 / 22

$dáslepki temperaturası t1 hám kólemi v1 ge teń. cilindrdegi gazdiń temperaturası t2 ge ózgergende kólemi v2 ge jetedi. bunday jaǵday 4-súwret ushın tómendegi qatnas orınlı boladı. v1/v2=t1/t2 (8) turaqlı basımda berilgen m massalı gazdiń kólemi temperaturaǵa proporcional tárizde ózgeredi. izobaralıq processs t-v diagrammada izobara menen kórsetiledi . bul nızamdı 1802 –jılı francuz alımı gey-lyussak ashqan onı gey-lyussak nızamı dep ataydı. 2.4 izoxoralıq process (v=const). kólem turaqlı bolǵanda ótetuǵın fizikalıq processler izoxoralıq process dep ataladı. yunan tilide “xoros” –“kólem” degendi anlatadı.izoxoralıq process ushın teńleme tómendegishe kórsetiledi: =const [image: c:\users\asus\appdata\local\microsoft\windows\inetcache\content.word\img_20210203_122813.png] 5-súwret [image: c:\users\asus\appdata\local\microsoft\windows\inetcache\content.word\img_20210118_164157.png] 6-súwret ishine gaz toltırılǵan porshendi qozǵalmaytuǵın etip bekkemleyik . bunday jaǵdayda gazdiń dáslepki temperaturası t1 basımı p1 ge teń dep alamız. cilindr qızdırılıp , gaz temperaturası t2 ge ózgergende basımı p2 ge ózgeredi. bul jaǵday ushın tómendegi qatnas orınlı boladı. p1/p2 =t1/t2 (9) turaqlı kólemde berilgen massalı gazdiń temperaturaǵa proporcional ráwishte ózgeredi. izoxoralıq process t-p diagrammada izoxora menen kórsetiledi. …$

5 / 22

$anıń birinshi nızamı energiya saqlanıw nızamınıń jılllılıq qubılıslarına usınıwına kórsetedi. [image: c:\users\asus\appdata\local\microsoft\windows\inetcache\content.word\img_20210119_175327.png] 7-súwret aytqanımızday ishine gaz toltırılǵan gaz cilindr porsheni awırlıq kúshi tásirinde turǵan bolsin. ol cilindr diywallarına súykelmesten erkin qozǵalsın . cilindr ishindegi gazǵa q jıllılıq muǵdarı berilsin. berilgen bul jıllılıq gazınıń ishki energiyasın u ǵa kóbeytiwine hám porshendi h biyiklikke kóteriw ushın jumsaladı. gazdıń porshendi h biyiklikke kóteriw ushın sırtqı kúshlerge qarsı solardan porshenniń awırlıq kúshine qarsı a jumıs orınlaydı. termodinamikalıq processler izoxorik politropik izobarik izotermik adiabatik sistemalarǵa berilgen jıllılıq muǵdarı sistemanıń ishki energiyasın ózgertiwge hám sisitemanıń sistemanıń sırtqı kúshlerine qarsı jumıs orınlawǵa jumsaladı. q=∆u+a bul sipatlama hám formula termodinamikanıń birinshi nızamın kórsetedi. bul nızamdı xxı ásirdiń ortalarında nemis alımları r.mayer, g.gelmgols hám inglis alımı j. djoul táriyplep bergen. termodinamikanıń birinshi nızamı. energiyanıń saqlanıw nızamınıń jıllılıq hádiyselerine qollanılıwı termodinamilkanıń birinshi nızamı dep ataladı. termodinamikanıń birinshi nızamına tiykarınan eki tariyp keltirilgen. birinshi tariyp tómendegishe: sisitema bir jaǵdaydan ekinshi jaǵdayǵa …$

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "orazbaeva dilnoza"

tema: izoprocessler 1. kirisiw 2. tiykarǵı bólim 2.1 ideal gaz halınıń teńlemeleri. izoprocessler. 2.2 izotemiyalıq process. 2.3 izobaralıq process. 2.4 izoxoralıq process. 2.5 termodinamikanıń birinshi nızamı. 2.6 termodinamikanıń birinshi nızamınıń izoprocesslerge qollanılıwı. 3. juwmaqlaw 4. paydalanılǵan ádebiyatlar. kirisiw bizge belgili, denege berilgen jıllılıq muǵdarı process xarakterine , túrine baylanıslı. texnikada teoriyalıq hám ámeliy kórinisten úlken áhmiyetke iye bolǵan tómendegi tiykarǵı processler bar: turaqlı kólemde ómelge asatuǵın izaxoralıq process , turaqlı basımda ámelge asatuǵın izobaralıq process , turaqlı temperaturada ámelge asatuǵın izotermiyalıq process, sırtqı ortalıq penen jıllılıq almaspaytuǵın adiabatalıq process. bunnan tısqarı belgili sharayatta joqarıdaǵ...

Этот файл содержит 22 стр. в формате DOCX (1,6 МБ). Чтобы скачать "orazbaeva dilnoza", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: orazbaeva dilnoza DOCX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram