psixologiya ivanov - zufarova

PDF 304 pages 2.6 MB Free download

304 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PDF

Pages 304

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 304

umumiy psixologiya o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘qituvchi va o‘quvchilari uchun o‘quv qo‘llanma o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi m. e. zufarova o‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti toshkent – 2010 mazkur o‘quv qo‘llanmada psixologiya fanining muammolari, tuzilishi, tamoyillari, psixik rivojlanishi qonuniyatlari, psixik jarayon va individual xususiyatlar, ularning asab tizimi, har bir psixik hayot sohasining o‘ziga xos xususiyatlari haqida ma’lumot berilgan. o‘quv qo‘llanma kasb-hunar va pedagogika kolleji, akademik litsey talabalariga mo‘ljallangan. t a q r i z c h i l a r : n. erkaboyeva – pedagogika fanlari doktori, g. fozilova – kasb-hunar va pedagogika kolleji direktori, m. umarova – psixologiya fanlari nomzodi, dotsent. © «o‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati» nashriyoti, 2010. isbn 978-9943-319-96-7 88 z98 zufarova, m.e. umumiy psixologiya: o‘rta maxsus, litsey va kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘qituvchi va o‘quvchilari uchun o‘quv qo‘llanma/ m.e. zufarova; o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi. –t.: …

2 / 304

tilgan. to‘rtinchi qismda «shaxsning hissiy va emotsional jarayonlari» hissiyot va irodaga xos bo‘lgan xususiyatlar bayon qilingan. beshinchi qism «shaxsning individual xususiyatlari»ga bag‘ishlangan bo‘lib, unda qobiliyat, xarakter, temperamentga xos bo‘lgan materiallar bayon qilingan. mavzular o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi vazirligi tomonidan tavsiya etilgan dastur va dts talablari asosida tuzilgan. 4 birinchi qism psixologiyaning umumiy masalalari i bob. psixologiya fanining predmeti «psixologiya» so‘zi grekcha «psyuxe» (jon, ruh) va «logos» (so‘z, ilm) so‘zidan olingan bo‘lib, uning ma’nosi «jon, ruh ilmi» demakdir. psixologiya – tabiiy va ijtimoiy fan sifatida voqelikning alohida sohasi bo‘lgan psixika hayot sohasini o‘rganadi. inson ijtimoiy zotdir, shuning uchun uning psixik xislatlari ijtimoiy hayot sharoitining hal qiluvchi ta’siri ostida tashkil topadi. insonning psixikasi, ongi uning jamiyatdagi hayoti va faoliyati sharoiti bilan bog‘liq holda taraqqiy etadi. shuning uchun ham ijtimoiy fandir. uning tabiiy fan ekanligi shundaki, tabiatdagi rang-barang narsa va hodisalar materiya- ning turli shakllaridir. materiya doim harakatda va rivojlanishda bo‘lib, turli-tuman xususiyatlarga …

3 / 304

ilan «psixika» deb ataymiz. psixika miyaning xususiyati bo‘lib, bu xususiyat tevarak-atrofdagi olamni aks ettirishdan iborat, ya’ni obyektiv ravishda mavjud narsalar va hodisalarni aks etti- radi. odam tevarak-atrofdagi olamni ko‘zguda aks ettirish emas, balki faol aks ettiradi, ya’ni tevarak-atrofdagi voqelikni faoliyat jarayonida, tabiat va atrofdagilarga ta’sir ko‘rsatish jarayonida bilib oladi. ana shu jarayonda odamda sezgi, idrok sodir bo‘ladi. ular odamning sezgi a’zolari orqali miyasiga ta’sir ko‘rsatib, ongida aks etgan narsa va hodisalarning, xususiyatlarning aksidir. psixika yuksak darajada tashkil topgan miyaning xossasidir. hayvon va odamlarga xos bo‘lgan asab tizimi yuksak darajada tashkil topgan materiyadir. psixikaning bevosita moddiy asosi odamning bosh miya- sidir. odam psixikasi, ongi bosh miya funksiyasidir. psixika, ong materiya taraqqiyotining faqat yuksak bosqichlarida 5 paydo bo‘ladi. materiya taraqqiy etib borgan sari turli xossalar, qonuniyatlar – mexanik, fizik, kimyoviy, biologik va boshqa xossalar paydo bo‘ladi. organik olam taraqqiyotining eng yuksak boshqichidagina materiya- ning psixika deb ataladigan jarayonlari, ya’ni, sezgi, idrok, xotira, …

4 / 304

- falar turadi. uning nazariy vazifalariga: – psixik hodisalarning paydo bo‘lish xususiyatlarini o‘rganish; – uning mexanizmlari va qonuniyatlarini ilmiy jihatdan yoritib be- rish; – psixik jarayonlarni fiziologik jarayonlar bilan birga talqin qilish; – psixik hodisalarni hayotda, amaliyotda, turli faoliyatlar jarayoni- da paydo bo‘lishi omillarini o‘rganish; – intellekt (zehn, aql, idrok), abstrakt tafakkur qilish qobiliyatini shakllanishini tezlatish muammosini hal qilish; – insonda «mudrab yotgan layoqatlarni qobiliyat darajasida shaklla- nishini ilmiy asoslab berish»; – yangicha fikrlash, ya’ni yangicha tafakkur qilishning psixologik masalalarini yoritib berish. shuningdek, aqliy taraqqiyotga, kasb-hunar o‘rganishga, yosh va individual xususiyatlarni o‘rganish, ijodiy faoliyat, badiiy ijodiyot, mehnatda ijodning paydo bo‘lishi, axborot vositalari va pedagogik texnologiyaning bilim egallashga ta’sirini o‘rganish, ta’lim jarayonini takomillashtirish va uni hayotga tatbiq qilishdan iboratdir. psixologiyaning amaliy vazifalari psixologik bilimlarni keng jamo- atchilik ommasiga yetkazib berishdan iboratdir. hozirgi sharoitda ota- onalar, tarbiyachilar bola tarbiyasida psixolog-pedagoglarning psixologik bilimlariga muhtojdirlar. turli yoshdagi bolalarning yoshlik va individual 6 farqlarini ajratish, …

5 / 304

shittirishlar tashkil qilish, ota-onalar bilan suhbatlashish, shahar va viloyatlarda ota-onalar universitetlarini uyush- tirish va uning ishini faollashtirish, mahallalarda bola tarbiyasi haqida ma’ruza, davra suhbatlarini uyushtirish yo‘li bilan amalga oshiriladi. bu vazifalarni amalga oshirish jamiyatimiz taraqqiyotida, komil insonni shakllantirishda, sog‘lom turmush tarzini barpo qilishda muhim rol o‘ynaydi. 2. psixologiya fanining tamoyillari va tuzilishi psixologiya fani psixik hodisalarni ilmiy jihatdan o‘rganishda quyi- dagi tamoyillarga suyanadi. determinizm tamoyili. bu tamoyilga binoan psixika yashash sharoiti bilan belgilanadi. yashash sharoitining o‘zgarishi bilan psixika ham o‘zgaradi. inson tug‘ilgandan keyin qanday sharoitda yashasa, unga ya- shash muhiti qanday ta’sir qilsa, qanday ta’lim-tarbiya olsa u shu sha- roit, muhitda shakllanadi, uning ongi ham shu muhit ta’sirida rivojlanadi. chunki, inson ongining paydo bo‘lishi, shakllari va taraqqiyoti hayot uchun zarur bo‘lgan moddiy narsalar ishlab chiqarish usullari taraqqiyotining qonunlari bilan belgilanadi. shuningdek, ijtimoiy tarixiy xarakterga ega ekanligini tushunish inson ongining ijtimoiy turmushga bog‘liqligini ko‘rsatadi. insonning yashagan muhiti uning ongini qanday rivojlanishiga …

Want to read more?

Download all 304 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya ivanov - zufarova"

umumiy psixologiya o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘qituvchi va o‘quvchilari uchun o‘quv qo‘llanma o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi m. e. zufarova o‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti toshkent – 2010 mazkur o‘quv qo‘llanmada psixologiya fanining muammolari, tuzilishi, tamoyillari, psixik rivojlanishi qonuniyatlari, psixik jarayon va individual xususiyatlar, ularning asab tizimi, har bir psixik hayot sohasining o‘ziga xos xususiyatlari haqida ma’lumot berilgan. o‘quv qo‘llanma kasb-hunar va pedagogika kolleji, akademik litsey talabalariga mo‘ljallangan. t a q r i z c h i l a r : n. erkaboyeva – pedagogika fanlari doktori, g. fozilova – kasb-hunar va pedagogika kolleji direktori, m. umarova – psixologiya fanlari nomzodi, dotsent...

This file contains 304 pages in PDF format (2.6 MB). To download "psixologiya ivanov - zufarova", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya ivanov - zufarova PDF 304 pages Free download Telegram