ziyayeva-qariyalarda hamshiralik parvarishi

PDF 184 pages 4.0 MB Free download

184 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PDF

Pages 184

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 184

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi m. f. ziyayeva, m. d. xodjasheva qariyalarda hamshiralik parvarishi kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma 3-nashr toshkent «niso poligraf» 2014 uo‘k:610.255-053.9 kbk 51.1(5o')2 z63 o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi ilmiy-metodik kengashi tomonidan nashrga tavsiya etilgan tuzuvchi lar: 1-respublika tibbiyot kolleji direktori m. f. ziyayeva 1-respublika tibbiyot kolleji «kattalarda hamshiralik parvarishi» kafedrasi mudiri m. d. xodjasheva taqr i zch i lar: toshkent tibbiyot akademiyasi «terapiya» kafedrasi mudiri, professor n. n. nasriddinova toshkent shahar hokimiyati o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi boshqarmasi, boshqarma boshlig‘i f. sh. inoyatov ziyayeva, m. va boshq. qariyalarda hamshiralik parvarishi. kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma. /m. f. ziyayeva, m. d. xodjasheva. o‘zbekiston res publikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi – t.: «niso poligraf», 2014. – 184 b. uo‘k: 610.255-053.9 kbk 51.1(5o')2 isbn 978-9943-375-75-8 © «niso poligraf», 2012, 2013,2014 3 so‘zboshi respublikamiz mustaqillikka erishgandan keyin xalq xo‘jaligining hamma …

2 / 184

otgan mutaxassis peda goglarning bilim saviyasi va mahorati muhim rol o‘ynaydi. shu maqsadda, o‘qituvchi-pedagoglarning doimiy harakatdagi malaka oshirish kurslarini tashkil etish, ularning saviyasi va salohiyatini oshirish bugungi kun talabidir. ushbu talablardan kelib chiqqan holda kollejlarda, litseylarda yangi dastur, darslik va ma’ruza matnlari yaratilmoqda. «qariyalarda hamshiralik parvarishi» fanidan yaratilgan darslik hozirgi zamon talabidan kelib chiqqan holda, jahon standartlariga mos yetuk ham shiralar tayyorlashda qo‘l keladigan ma’lumotlar bilan yanada boyitilgan. darslik o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi oliy va o‘rta ta’lim o‘quv-uslubiy idorasi tomonidan tuzilgan: «qariyalarda hamshiralik parvarishi» dasturi asosida yozildi. xususan, darslikdagi mavzularni yoritishda tibbiyot sohasidagi internet yangiliklaridan hamda qo‘shimcha o‘quv adabiyotlaridan foydalanildi. ushbu darslik o‘quvchilarning «qariyalarda hamshiralik parvarishi» fani bo‘yicha bilim va malakalarini kengaytirishga yordam beradi, degan umiddamiz. darslik bo‘yicha bildirilgan barcha fikr va mulohazalar mualliflar tomonidan samimiyat bilan qabul qilinadi. 4 i bob. «qariyalarda hamshiralik parvarishi» fanining maqsadi va vazifalari i.1. «qariyalarda hamshiralik parvarishi» fani haqida tushuncha sog‘liqni saqlash tizimining …

3 / 184

si: № yoshi soni 1 60< 3 mln. 876 mingdan ortiq 2 60–74 2 mln. 98 mingdan ortiq 3 75–89 230 mingga yaqin 4 90–100 28365 5 100< 2476 2005-yilgi ma’lumotga ko‘ra: erkaklar o‘rtasida o‘rtacha yosh – 69,4 yosh; ayollar o‘rtasida – 73,8 yosh. 2006-yilda qariyalar umumiy aholi sonining 7% ni tashkil etdi. qarilik – umrning qonuniy tarzda yuz beradigan yakunlovchi davridir. biroq muddatidan oldin qarish hodisasi ham hayotda bor haqiqatdir. shu sababdan s. p. botkin va i. i. mechnikovlar fiziologik va barvaqt qarish mavjudligi haqidagi tushunchalarni yoqlab chiqqanda haq edilar. qarilik bu, eng avvalo, hayotiy tajriba va donolik davridir. 5 barvaqt qarish boshdan kechirilgan kasalliklar yoki tashqi muhitning zararli omillari ta’sirida yosh bilan bog‘liq o‘zgarishlarning birmuncha erta rivojlanishi bilan xarakterlanadi. fiziologik qarish aqliy va jismoniy sog‘lomlikni, ma’lum darajadagi ish qobiliyatini, dilkashlikni, tevarak atrofdagi hodisalarga qiziqishni saqlab qolish bilan belgilanadi. tashqi muhit ta’siri va organizmning ichki omillari qarish jarayo nining …

4 / 184

nmoqda. «gerontopsixologiya» – qariyalar ruhiy holati va fe’l-atvorini; «gerodiyetika» – qariyalar ovqatlanishi va uning xususiyatlarini; «gerodermiya» – qariyalar teri qoplami xususiyatlarini o‘rganuvchi bo‘lim. «geroekologiya» – qarish jarayoniga ekologik omillarning ta’sir etishini o‘rganuvchi fan. bugungi kunda jahonda genetik olimlarning chuqur izlanishlari natijasida, qarish jarayoniga ta’sir etuvchi genlar borligi taxmin qilin moqda. agar bu taxmin tasdiqlansa, «qariyalarda hamshiralik parvarishi» fanida keskin o‘zgarishlar yuz berishi va insonning hozirgidan ham uzoqroq umr ko‘rishiga erishiladi. genetikaning rivojlanishi juda ko‘p geriatrik kasalliklarning ka mayishiga sabab bo‘ladi. 6 i.2. «qariyalarda hamshiralik parvarishi» fani asoschilari va rivojlanish tarixi inson organizmida tug‘ilishdan to o‘limiga qadar uzluksiz mor fologik, ximiyaviy, fiziologik, psixologik o‘zgarishlar kuzatiladi. qa dimdan olimlar qarish sabablari va umrboqiylik sirlarini ochishga uringan, bu haqda falsafiy bahs-munozaralar yuritgan. uning ildizlari juda qadimdan boshlangan bo‘lib, qadimgi xitoy va hind olimlari asarlarida, gippokrat to‘plamlarida hamda ibn sinoning «tib qonun lari»da o‘z aksini topgan. qarilik muammolari bo‘yicha i. i. mechnikov, a. a. …

5 / 184

sor r. m. nur muhammedovning qariyalardagi oshqozon-ichak tizimi kasalliklarini jarrohlik yo‘li bilan davolash muammolari ustida olib borgan ilmiy ishlari diqqatga sazovordir. xo‘sh, umuman qarilik davrini qanday aniqlash mumkin? 1963-yili kiyevda o‘tkazilgan butun dunyo sog‘liqni saqlash tashkilotlarining qarilik jarayoni haqidagi seminarida qabul qilingani bo‘yicha: 45 yoshdan 59 yoshgacha o‘rta yoshlilar 60 yoshdan 74 yoshgacha keksalar 75 yoshdan 89 yoshgacha qariyalar 90 yosh va undan katta yoshdagilar uzoq umr ko‘ruvchilar deb hisoblanadi 7 ii bob. qarilik davrining xususiyatlari hamshiralik ishi bo‘yicha yuksak malakali mutaxassislar mavjudligi odamlar sog‘lomligi va jamiyat jadal rivojlanishining muhim omillaridan biridir. respublikamizda jahon andozalariga mos, davr talabiga to‘la javob bera oladigan shunday mutaxassislar tayyorlash uchun izlanishlar olib borilmoqda. shuning uchun «qariyalarda hamshiralik parvarishi»ga: «qariyalarda hamshiralik jarayoni», «qariyalarda kommunikatsiya», «hamshiralik faoliyati falsafasi» kabi yangi tushunchalar kiritildi. zamon qariyalarda hamshiralik parvarishini «fan» sifatida ri vojlantirishni taqozo etmoqda. bugungi hamshira kasallik belgilariga asoslanib, bemorga «hamshira tashxisi» qo‘ya olishi lozim. qariyalarning dardini eshita, …

Want to read more?

Download all 184 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ziyayeva-qariyalarda hamshiralik parvarishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi m. f. ziyayeva, m. d. xodjasheva qariyalarda hamshiralik parvarishi kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma 3-nashr toshkent «niso poligraf» 2014 uo‘k:610.255-053.9 kbk 51.1(5o')2 z63 o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi ilmiy-metodik kengashi tomonidan nashrga tavsiya etilgan tuzuvchi lar: 1-respublika tibbiyot kolleji direktori m. f. ziyayeva 1-respublika tibbiyot kolleji «kattalarda hamshiralik parvarishi» kafedrasi mudiri m. d. xodjasheva taqr i zch i lar: toshkent tibbiyot akademiyasi «terapiya» kafedrasi mudiri, professor n. n. nasriddinova toshkent shahar hokimiyati o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi boshqarmasi, boshqarma boshlig‘i f. sh. inoyatov ziyayeva, m. va boshq. qar...

This file contains 184 pages in PDF format (4.0 MB). To download "ziyayeva-qariyalarda hamshiralik parvarishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ziyayeva-qariyalarda hamshirali… PDF 184 pages Free download Telegram