sodiqova-bolalar nevrologiyasi

PDF 432 pages 19.3 MB Free download

432 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.3 MB

File type PDF

Pages 432

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 432

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi g.q. sodiqova, a.g‘. ahmedov, g.m. tursunxo‘jayeva bolalar nevrologiyasi (pediatriya fakultetlari talabalari uchun ) o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan tibbiyot institutlarining bakalavriat yo‘nalishidagi talabalari uchun darslik sifatida nashrga tavsiya etilgan toshkent «iqtisod-moliya» 2010 2 taqrizchilar: tibbiyot fanlari doktori, professor b.g.gafurov tibbiyot fanlari doktori, professor m.masadullayev tibbiyot fanlari doktori, professor g.s.raximboyeva sodiqova g.q. bolalar nevrologiyasi. pediatriya fakultetlari talabalari uchun darslik / o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. –t.: «iqtisod- moliya», 2010. – 432 b. ahmedov a.g‘., tursunxo‘jayeva g.m. bolalar nevrologiyasi klinik fanlar orasida muhim o‘rinni egallaydi, chunki bolalarni morfofunksional taraqqiyotini, uni tekshirish usullarini bilmay turib klinitsist patologiyani ajratishda qiyinchiliklar va to‘siqlarga duch kelish mumkin. shu sababli mazkur fanni 5 va 7 kurs talabalariga yetarli darajada chuqur o‘rgatiladi. davlatimiz mustaqil bo‘lgandan so‘ng barcha oliygohlarda darslar davlat tili – o‘zbek tilida olib borilishi talabalarga yangi …

2 / 432

davolash usuli, profilaktika, hududiy xususiyatlarni va bolani yoshini inobatga olgan holda yoziladi. mazkur darslik o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan oliy o‘quv yurtlari talabalari, pediatrlar, nevrologlar, umumiy amaliyot shifokorlari o‘quv dasturi bo‘yicha yozilgan. darslik faqat talabalar uchun emas, balki yosh nevropatolog vrachlar va ilmiy xodimlarga ham shu fanni o‘rganishda katta amaliy yordam beradi. isbn 978-9943-13-095-1 © «iqtisod-moliya», 2010 © g.q. sodiqova, a.g‘. ahmedov, g.m. tursunxo‘jaeva 3 i bo‘lim umumiy nevrologiya kirisn i bob nevropatologiya – asab kasalliklarini o‘rganishga, davolashga bag‘ishlangan fan bo‘lib, u ko‘p tarmoqli nevrologiyaning bir qismidir. nevrologiya nerv tizimini har tomonlama o‘rganishga qaratilgan ta’limot bo‘lib, ikki: nazariy va klinik nevrologiya qismdan iborat. nazariy nevrologiya o‘z tarkibiga nerv tizimining anatomiyasi, solishtirma anatomiyasi, gistologiyasi, neyrogenetikasi kabi fanlarni qamrab oladi. klinik nevrologiya tarkibiga esa kattalar va bolalar nevropatologiyasi, psixonevrologiya, somatonevrologiya, neyroonkologiya, neyroxirurgiya, klinik neyrogenetika fanlari kiradi. nazariy nevrologiyani asoslarini bilmay turib, klinik nevrologiyani o‘zlashtirib bo‘lmaydi. shuning uchun …

3 / 432

tiladi. nerv tizimining turli qismlari muayyan bir funksiyani bajarishga moslanganligi uchun shu bo‘limning zararlanishi o‘ziga xos o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi. agarda vrach nerv tizimining tuzilishi va funksiyasini yaxshi bilsa, funksional diagnostika usulidan osongina foydalana oladi va patologik jarayon asab tizimini qaysi qismida ekanini tezda topib oladi. yuqorida aytilganlarga ko‘ra umumiy nevropatologiyaning har bir qismini o‘rganishda asab tizimining anatomiyasi, fiziologiyasi, gistostrukturasi haqida qisqa ma’lumot beriladi, so‘ngra tekshirish usullari, topik diagnoz qo‘yish va asab tizimining turli qismlarini zararlanishiga xos bo‘lgan sindromlar o‘rganiladi. pediatriya fakultetlarining o‘ziga xosligiga ko‘ra bo‘lajak bolalar nevropatologlari bu fanni bolalarni yoshiga nisbatan solishtirma usulini qo‘llab o‘rganishlari kerak bo‘ladi. bolalar asab tizimining o‘ziga xos anatomiyasi va fiziologiyasidan tashqari, asab kasaliga chalingan bolalarning subyektiv shikoyatlarini aniqlashda va kasallik tarixini to‘ldirishda, katta yoshdagi bolalarga nisbatan katta qiyinchiliklar tug‘diradi. nevrologik tekshirish jarayonida vrach savoliga javob bera olmaslik 4 kabi holatlar, mutaxassisdan fanni kattalar nevrologiyasini o‘zlashtirishdan boshlash kerakligini va uni solishtirib ko‘rishni taqozo etadi. ushbu …

4 / 432

iklari bilan kasallangan. nerv tizimi kasalliklari juda ko‘p uchraydi va yuqori darajada vaqtinchalik ish qobiliyatini yo‘qotish, og‘ir nogironlik va yuqori o‘lim holatini beradi. rossiyada 30 million nevrologik bemorlar, 5 milliondan ziyod nerv kasalliklari nogironlari qayd etilgan. miya insultlari (o‘tkir qon tomir kasalliklari) tufayli o‘lim holatini yuz berishi uchinchi o‘rinni egallaydi va bir muncha miokard infarkti, xavfli o‘smalardan keyin turadi. bolalar va o‘smirlarda ichki a’zolarning zararlanishi nerv tizimi va psixikaning o‘zgarishiga olib keladi. ko‘pincha, nerv tizimining patologiyasi yurak kasalliklarida (kardioskleroz, yik, tug‘ma va orttirilgan yurak nuqsonlari, miokard infarkti), buyrak (nefrit, buyrak yetishmovchiligi) me’da osti bezi, o‘pka kasalliklarida, qandli diabetda (ensefalopatiya, polinevropatiya, mononevropatiya), allergik va infeksion kasalliklarda uchraydi. yuqorida qayd etilganlar nevrologiyani turli xil boshqa mutaxassis vrachlar uchun ham zarur ahamiyatini yana bir bor isbotlaydi. nevrologiyani bilish vrachga o‘zining klinik fikrlashini kerakligicha kengaytirish imkoniyatini beradi. bu esa, o‘z navbatida, turli xil kasalliklarning kelib chiqish va rivojlanish sabablarini aniqlashda yordam beradi. nevrologiyaning tarixi …

5 / 432

5 i. klinik tekshirishlar natijasida yig‘ilgan (faktlar) ma’lumotlarga asoslangan. bunda nerv tizimini kasalliklarida ajratilgan alohida sindromlar yozib o‘tilgan. lekin kasallikni etiologiyasi, patogenezini tushuntirish turlicha bo‘lib, ayrim hollarda, qarama-qarshi bo‘lgan va bu holat bemorlarni davolashda asossiz muolaja o‘tkazishga olib kelgan. 1861-yili pol brok (fransuz antropologi, anatom, xirurg–1824-1880), ikkita nutqi buzilgan bemorlarni ko‘rib, motor afaziyani klinikasini yozdi va miyani patalogo-anatomiyasini tekshirib, motor afaziyani chap bosh miya peshona bo‘lagini orqa qismi (44 brok markazi, qisman 45 brodman maydonchasi) ni zararlangani oqibati ekanligini isbotladi. keyinchalik vernike o‘zining klinik tekshirishi bilan sensor nutqni buzilishi chap yarim sharning yuqorigi chakka pushtasini zararlanishiga bog‘liq ekanligini isbotladi (22 brodman ya’ni geshle pushtasi). munk bemorlarda sodir bo‘lgan “dil ko‘rligi” simptomi ya’ni ko‘rish agnoziyasini yarimsharlarni ensa bo‘lagini ichki yuzasi zararlanishiga bog‘liq ekanligini yozib o‘tdi (brodmanning 17, 18, 19 maydonchasi). ingliz olimi djekson kortikal tutqanoqni lokalizatsiyasini yozdi. nerv tizimining ayrim kasalliklarini klinik ko‘rinishini yoritishda va davolashda o‘rta asr fanining yorqin yulduzlaridan …

Want to read more?

Download all 432 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sodiqova-bolalar nevrologiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi g.q. sodiqova, a.g‘. ahmedov, g.m. tursunxo‘jayeva bolalar nevrologiyasi (pediatriya fakultetlari talabalari uchun ) o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan tibbiyot institutlarining bakalavriat yo‘nalishidagi talabalari uchun darslik sifatida nashrga tavsiya etilgan toshkent «iqtisod-moliya» 2010 2 taqrizchilar: tibbiyot fanlari doktori, professor b.g.gafurov tibbiyot fanlari doktori, professor m.masadullayev tibbiyot fanlari doktori, professor g.s.raximboyeva sodiqova g.q. bolalar nevrologiyasi. pediatriya fakultetlari talabalari uchun darslik / o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. –t.: «iqtisod- moliya», 2010. – 4...

This file contains 432 pages in PDF format (19.3 MB). To download "sodiqova-bolalar nevrologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sodiqova-bolalar nevrologiyasi PDF 432 pages Free download Telegram