nazariy mexanika

PDF 305 sahifa 6,5 MB Bepul yuklash

305 sahifa nazariy mexanika — PDF

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 6,5 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 305

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 305

nazariy fizika kursi b.a. fayzullayev e 6 1 f - i x > nazariy fizika kursi professor a.a. abdumalikov umumiy tahriri ostida ijil d o'zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta’lim vazirligi b .a . fa y z u l l a y e v nazariy mexanika o'zbekiston respublikasi oliy va o ‘rta maxsus ta 'lim vazirligi tomonidan 5140200 — «fizika• ta ’lim yo'nalishi talablari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan cho'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent — 2011 udk: 531(075) bbk 22.21ya73 f20 taqrizchilar: a. boydedayev — fizika-matematika fanlari nomiodi, professor. k.a. tursunmetov — fizika-matematika fanlari doktori, professor. fayzullayev b.a. f20 nazariy mexanika: universitetlar va pedagogik universitetlar uchun darslik / b.a. fayzullayev. - t.: cho'lpon nomidagi nashriyot- matbaa ijodiy uyi, 2011. - 312 b. isbn 978-9943-05-419-6 ushbu darslik universitetlar uchun yozilgan 4-jildlik «nazariy fizika kursi*ning birinchi jildi bo'lib, klassik nazariy mexanikaga bag'ishlangan unda nazariy fizika uchun muhim bo'lgan langraj …

2 / 305

shu fanning fizika uchun muhim bo'lgan qismlarini tanlab oldik. birinchi navbatda bu nazariy fizikaning ham m a sohalarida keng qo'llaniladigan tushunchalar — lagranj formalizmi, gamilton formalizmi, ta ’sir integrali, eng qisqa ta ’sir prinsipi, harakat integrallari, tashqi maydonlarda harakat va sochilish va h.k. univer- sitetlar uchun nazariy fizika kursi shunday qurilganki, yuqorida aytilgan fundamental tushunchalar birinchi bo'lib nazariy mexanika kursida kiritiladi. kichik tebranishlarga ham katta ahamiyat berilgan — tebranish jarayonlari fizikaning deyarli ham m a sohalarida uchraydi va kichik tebranishlarning qonuniyatlari ham m a sohalarda ham bir xildir. real fizik sistemalar ayniqsa elektrotexnik qurilmalarning xossalarini o 'rga- nishda ko'pincha nochiziqli tebranishlar nazariyasini qo'llashga to 'g 'ri keladi. nochiziqli tebranishlar sohasi birm uncha murakkab bo'lganligi uchun kitobimizda uning faqat asoslari yoritilgan. qattiq jism harakati masalasi klassik m atem atik fizikaning eng rnukammal ishlab chiqilgan qism laridan biri sifatida e ’tiborim izni o ziga tortadi. klassik mexanikaning bu sohasi bilan real hayot …

3 / 305

oqda. ajab emas, sinchkov o 'quvchilar darslikda b a’zi-bir nosozliklarni uchratib qolsa. bunday o ‘quvchilam ing tanqidiy mulohazalari kitobimizdagi kamchiliklarni kamaytirishga xizmat qilgan bo 'lar edi. tegishli fikr va m ulohazalarni quyidagi manzil bo 'yicha yuborishingizni so'raymiz: toshkent, m. ulug'bek nomli o 'zbekiston milliy universiteti, fizika fakulteti, yadro va nazariy fizika kafedrasi. ushbu darslik o'zbekiston respublikasi vazirlar m ahkamasi qoshi- dagi fan va texnologiyalarni rivojlantirishni muvofiqlashtirish qo'mitasi tom onidan ta ’minlangan «oid-3-9* sonli innovatsion loyiha doirasida yaratilgan. yana bir muammoga to 'xtab o'taylik. dunyo ilmiy adabiyotlarida olimlarning nomi ularning o ‘z ona tilida qanday yozilsa boshqa tillarda ham o'zgartirilm asdan shundayligicha qoladi. am m o biz tarixan kirill alifbosiga moslashtirilgan rus tilidagi talaftuzga o 'rganib qolganmiz. ikkinchi tom ondan, o'quvchi ilmiy adabiyotni o 'rgana boshlaganda bizning darslikdagi ruscha talaftuzga moslashtirilgan nomlarning haqiqiy shakliga duch kelib o 'y lan ib qolm asligi uchun quyidagi jadvalda nomlarning qiyosiy shakllarini keltiramiz: ona tilida …

4 / 305

riy vaqt momentidagi holatini aniqlash mumkin. jism holatining vaqt bo‘yicha o ‘zgarishini uzliksiz belgiiab borsak, shu jism ning fazodagi trayektoriyasini olgan bo‘lamiz. bu ishni bajarish uchun bir m uhim tushuncha m oddiy nuqta tushunchasidan foydalaniladi. jismning o ‘lchami ko‘rilayotgan masala- dagi boshqa o 'lcham larga nisbatan juda kichik bo'lsa uni massaga ega bo 'lgan bir nuqta sifatida ko‘rish m um kin. bu albatta m a’lum b ir yaqinlashuv, ideallashtirish , am m o u, odatda, yaxshi yaqin- lashuvdir. m asalan, otilgan o ‘q yoki snaryadning trayektoriyasi jism lar ning to 'qnashuvida impuls va energiyaning saqlanish qonunlarin i va hatto yerning quyosh atrofidagi harakatini o ‘rganganda bu jism larni m oddiy nuqta sifatida ko'rish m um kin. h atto qattiq jism ning hara katini o 'rgangan im izda ham uni m oddiy nuqtalardan iborat deb qarasak qulay bo'ladi. fizika fani tajribaga asoslangan fandir. bundan keyin gapiriladigan ko'pgina tasdiqlar olimlarning ko‘p asrlik …

5 / 305

$dagi munosabatlar x =* ) tekislikka proyeksiyasining z — o'qi bilan hosil qilgan burchaklarini aniqlansa bo'ldi; 2- 5; 3. 4. tajriba shuni ko'rsatadiki, jismning harakat trayektoriyasi uning boshlang'ich holati r(t0) va boshlang'ich tezligi i (t0) bilan aniqlanadi. bu degani, harakat tenglamasi vaqtga nisbatan ikkinchi tartibli difterensial tenglama bo'lishi kerak. koordinatadan vaqt bo'yicha ikkinchi tartibli hosila tezlanish deyiladi, demak, harakat tenglamasi umumiy holda tezlanish, tczlik va trayektoriya orasidagi munosabat ko'rinishiga ega bo'lishi kerak ekan. 11 1.2. lagranj funksiyasi va ta ’sir integrali tajriba shuni ko'rsatadiki, fizik sistemaning ham m a xossalari uning lagranj funksiyasi l(q,q,t) va ta ’sir integrali s [ q ] = \d t l (q ,q ,t) (1.5) 'a da mujassamlangandir. lagranj funksiyasini qanday topish masalasi alohida ko'rib chiqiladi, bu yerda esa ta ’sir integrali bilan shug‘ullaniladi. bizning maqsadimiz s[q] ga qo'yilgan talab orqali harakat tengla- m alarini keltirib chiqarish. keltirib chiqarishni soddalik uchun bir o ‘lchamli holdan …$

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 305 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nazariy mexanika" haqida

nazariy fizika kursi b.a. fayzullayev e 6 1 f - i x > nazariy fizika kursi professor a.a. abdumalikov umumiy tahriri ostida ijil d o'zbekiston respublikasi oliy va 0 ‘rta maxsus ta’lim vazirligi b .a . fa y z u l l a y e v nazariy mexanika o'zbekiston respublikasi oliy va o ‘rta maxsus ta 'lim vazirligi tomonidan 5140200 — «fizika• ta ’lim yo'nalishi talablari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan cho'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent — 2011 udk: 531(075) bbk 22.21ya73 f20 taqrizchilar: a. boydedayev — fizika-matematika fanlari nomiodi, professor. k.a. tursunmetov — fizika-matematika fanlari doktori, professor. fayzullayev b.a. f20 nazariy mexanika: universitetlar va pedagogik universitetlar uchun darslik / b.a. fayzullayev. - t.: cho'lpon nomidagi nashriyot- matbaa ijodi...

Bu fayl PDF formatida 305 sahifadan iborat (6,5 MB). "nazariy mexanika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nazariy mexanika PDF 305 sahifa Bepul yuklash Telegram