8-sinf ona tili darslik (yangi)

PDF 144 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 144
umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan to‘rtinchi nashri cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent – 2019 ona tili htt p:e du po rta l.u z 2 shartli qisqartmalar a.qod. — abdulla qodiriy p.q. — pirimqul qodirov a.q. — abdulla qahhor r.f. — rahmat fayziy a.o. — abdulla oriðov s.a. — said ahmad as.m. — asqad muxtor s.ayn. — sadriddin ayniy e.v. — erkin vohidov t.m. — tohir malik h.o. — hamid olimjon u. — uyg‘un h.n. — hakim nazir x.t. — xudoyberdi to‘xtaboyev h.g‘. — hamid g‘ulom y.sh. — yoqubjon shukurov h. — hamza o.y. — odil yoqubov o. — oybek o‘.h. — o‘tkir hoshimov z — zulfiya g‘.g‘. — g‘afur g‘ulom o.m. — omon muxtor sh. r. — sharof rashidov p.t. — parda tursun shuh. — shuhrat ñh.ayt. — chingiz aytmatov isbn 978-9943-05-619-0 © m. qodirov va boshq., 2019 © cho‘lpon nomidagi …
2 / 144
ortiq so‘ylaganimizdan kelur. 2. viqor deb kibr va g‘ururdan, manmanlikdan o‘z fe’lini saqla- moqqa aytilur. 3. intizom deb ibodatlarimizni, ishlarimizni o‘z vaqtida tartibi ila qilmoqqa aytilur. agar yer yuzida intizom bo‘lmasa edi, insonlar bir daqiqa ham yasholmas edilar. 4. iffat deb gunoh va buzuq ishlardan saqlanmoqqa aytilur. bizni gunohdan saqlaguvchi, harom-xarishdan nafsimizni asrovchi narsa faqat iffatimizdir. 5. hayo deb ishda, so‘zda odobga rioya qilmoqni aytilur. hayo dilni ravshan qiladurgan bir nurdurki, inson har vaqt shul ma’- naviy nurning ziyosiga muhtojdir. abdulla avloniy bilib oling tilni bilish so‘z boyligiga ega bo‘lish, so‘zning ma’- no nozikliklarini anglash, ulardan to‘g‘ri, o‘rinli va odob bilan foydalanishdir. 1-mashq. quyidagi izohlardan viqor, kibr, g‘urur, gunoh, iffat, harom- xarish, hayo, odob, ma’naviy, ma’naviyat, ziyo so‘zlarining ma’nosini aniq- lab lug‘at daftaringizga ko‘chiring: 1) vijdoni poklik, nomus; 2) mag‘rurona va ulug‘vor ko‘rinish, salobat; 3) o‘zini hammadan yuqori his etish; manmanlik, kekkayish hissi; 4) insonning o‘z qadr-qimmatini bilishi, hurmat qilishi; …
3 / 144
zaf ralz‘osihcvoladofiinnosqun ralz‘osihcvoladofiinnosqun ralz‘osihcvoladofiinnosqun ralz‘osihcvoladofiinnosqun ralz‘osihcvoladofiinnosqun bovas honug ratmak namnam uyga vazifa 3-mashq. «odob – hurmat va ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lmoq» mavzusida radionutq tayyorlang. 4-mashq. sinfda lug‘at daftariga yozgan so‘zlaringizni ma’nolari bilan yod oling. 2-dars adabiy nutq me’yorlari. nutqning ko‘rinishlari 2-topshiriq. ìatnni o‘qing. til – fikrni bayon etish va o‘zgalar fikrini tushunishning eng asosiy vositasi. u o‘z vazifasini og‘zaki va yozma shakl- da bajaradi. til ikki ko‘rinishda namoyon bo‘ladi: adabiy nutq va sheva nutqi. faqat adabiy nutq yozma shaklga ega. shevaning belgilab qo‘yilgan qonuniy me’yorlari yo‘q. adabiy nutq – xalq tilining ishlov berilgan, qat’iy qoi- dalashtirilgan ko‘rinishi. u ko‘p shevali millatning yaxlit- ligini ta’minlashga xizmat qiladi. har bir so‘z va qo‘shim- chaning adabiy nutqdagi talaffuzi va imlosi, tinish belgi- larining qo‘llanishi, odatda, qoida sifatida qonun bilan aniq belgilab qo‘yiladi. zarur hollarda bu qoidalarga amal qilmaslik qo‘pol xato, qonunni buzish sifatida baholanadi. og‘zaki adabiy nutqning ham, yozma adabiy nutqning ham o‘z …
4 / 144
da rioya qiladi. adabiy nutqning turli qo‘llanish sohalari mavjud. masa- lan, og‘zaki so‘zlashuv sohasi, badiiy adabiyot sohasi, axborot-targ‘ibot sohasi, ish yuritish sohasi, ilmiy soha. adabiy nutqning biror sohaga xoslangan bunday ko‘rinishi adabiy nutq uslubi deyiladi. so‘zlashuv uslubi – oilada, ko‘cha-ko‘yda fikr al- mashish jarayonida qo‘llanadigan nutq uslubi. so‘zlashuv uslubi, ko‘pincha, dialog shaklida bo‘ladi. so‘zlashuv uslubida adabiy nutqning og‘zaki me’yorlariga qat’iy rioya qilish talab etilmaydi. ammo turli sheva vakillari suhbatida adabiy nutqning og‘zaki me’yorlariga rioya qilish mada- niyatlilik hisoblanadi. badiiy uslub – badiiy adabiyotga xos nutq turi. unda badiiylik, ifodaviylik, ta’sirchanlik kuchli bo‘ladi. publitsistik uslub – rasmiy axborot berishga, davrning ijtimoiy-siyosiy masalalarini aks ettirishga mo‘ljallangan ommaviy axborot vositalari (radio-televideniye, gazeta- jurnallar) uslubidir. ilmiy uslub – ilmiy asarlar, ilmiy jurnallar, darslik va qo‘llanmalar yoziladigan uslub, unda ilmiy atamalardan keng foydalaniladi, ko‘chma ma’noli til ifodalari nihoyat- da kam ishlatiladi. rasmiy-idoraviy uslub – davlat qonunlari, prezident farmonlari, hukumat qarorlari, turli hujjatlar, ish qog‘oz- lari, …
5 / 144
iy matn mazmunini jadval ko‘rinishida ifodalang. savol va topshiriqlar 1. adabiy nutqning qanday me’yorlari bor? 2. nega adabiy nutq uslublarga bo‘linadi? 3. qaysi uslubda adabiy nutq me’yorlariga qat’iy rioya qilinmaydi? 4. oila a’zolari shevada suhbatlashishmoqda. ulardan faqat bittasi, shevada erkin gaplasha olsa-da, adabiy nutqda so‘zlamoqda. bu to‘g‘rimi? nega? 5. adabiy nutqni yaratishga qanday ehtiyoj sabab bo‘ladi? uyga vazifa 6-mashq. quyidagi izohlardan uslub, malaka, sheva, targ‘ibot, adabiy so‘zlarining ma’nosini aniqlab, lug‘at daftaringizga ko‘chiring và uni og‘zaki bayon qilishga tayyorlaning: 1) biror g‘oya, ta’limot va shu kabilarni yoyishga, kishilar ongiga singdirishga qaratilgan ishlar; 2) til unsurlarining ma’lum vazifa bajarishiga bog‘liq holda birlashadigan, o‘ziga xos tanlanadigan tizimi; 3) badiiy adabiyotga, badiiy ijod faoliyatiga oid; 4) bilim va kasbni, ishni yaxshi o‘zlashtirish natijasida orttirilgan tajriba; mahorat; 5) umumxalq tilining ma’lum hududga xos tarmog‘i, mahalliy til. 1-bo‘lim o‘tilganlarni takrorlash 3-dars mustaqil so‘z turkumlari 7-mashq. berilgan so‘zlarni qanday so‘roqqa javob bo‘lishiga ko‘ra jadvalga joylashtiring. kuz, biz, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 144 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "8-sinf ona tili darslik (yangi)"

umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 8-sinfi uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan to‘rtinchi nashri cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi toshkent – 2019 ona tili htt p:e du po rta l.u z 2 shartli qisqartmalar a.qod. — abdulla qodiriy p.q. — pirimqul qodirov a.q. — abdulla qahhor r.f. — rahmat fayziy a.o. — abdulla oriðov s.a. — said ahmad as.m. — asqad muxtor s.ayn. — sadriddin ayniy e.v. — erkin vohidov t.m. — tohir malik h.o. — hamid olimjon u. — uyg‘un h.n. — hakim nazir x.t. — xudoyberdi to‘xtaboyev h.g‘. — hamid g‘ulom y.sh. — yoqubjon shukurov h. — hamza o.y. — odil yoqubov o. — oybek o‘.h. — o‘tkir hoshimov z — zulfiya g‘.g‘. — g‘afur g‘ulom o.m. …

Этот файл содержит 144 стр. в формате PDF (1,8 МБ). Чтобы скачать "8-sinf ona tili darslik (yangi)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 8-sinf ona tili darslik (yangi) PDF 144 стр. Бесплатная загрузка Telegram