56376_1_027ac8a02b5f81564f52ca223a07b7b0342686da

PDF 200 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

200 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PDF

Страницы 200

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 200

o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi o'zbek tili, adabiyoti va folklori instituti toshkent davlat o'zbek tili va adabiyoti universiteti qo'qon davlat pedagogika instituti qarshi davlat universiteti o'zbekiston yozuvchilar uyushmasi hozirgi adabiy jarayon masalalari aktualnie problemi literaturnogo protsessa current issues of the literary process nazar eshonqul tavalludining 60 yilligiga bag'ishlab o'tkazilgan xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi “fan” nashriyoti toshkent – 2022 uo'k:... kbk:... to'plab nashrga tayyorlovchilar: f.f.n. g.sattorova, kich.i.x.t.najmiddinov tahrir hay'ati: f.f.d. suvon meli, f.f.d. sh.turdimov, f.f.d. m.asadov, f.f.n. e.ochilov, f.f.d. m.ko'chqorova, kich.i.x. m.hakimov, tayanch doktorantlar –o.jumaboev, m.otaboeva, m.imomalieva. taqrizchi: f.f.d. s.to'laganova hozirgi adabiy jarayon masalalari [matn] / nashrga tayyorlovchilar g.sattorova va boshq;. – toshkent: “fan” nashriyot, 2022. – 200 bet. to'plamdan xalqaro konferentsiya materiallari o'rin olgan. maqolalarda filologiya ilmining turli sohalariga oid ilmiy kuzatishlar jamlangan bo'lib, mazkur sohaga oid barcha mutaxassislarga muljallangan. © g.sattorova © o'zr fa “fan” nashriyoti, 2022.isbn: ... 3 evrilish tovushi ibroxim haqqulov, filologiya fanlari doktori, …

2 / 200

ib, turdosh savollarga javob axtargan yoki javobdan chekingan odamlar ahvol-ruhiyasi o'xshash bo'ladi. ulardagi axloqiy-ma'naviy fazilatlar ham, nuqson, ayb va gunohlar ham mushtarakdir. mana shu sababdan ham yozuvchi ko'p narsa yozishi, o'quvchining o'zi ko'rgan, bilgan voqea-hodisalarini qaytadan unga ifodalab berishi shartmas. kitobxonning aql-farosati, fikrlash layoqatiga ishonish kerak. nimani yoqlab, nimani inkor aylash, nimadan zavqlanib, nimalarga befarq qolishi – bu, o'quvchining shaxsiy, demakki, daxlsiz huquqi. faqat fahmi past, kaltabin adibgina yozgan har bir asarim ko'pchilikni qiziqtira oladi deb o'ylaydi. holbuki, bunday bo'lmaydi. so'z va tasvirning kuch-quvvati, avval-oxir ruhga ta'siri, ruhoniy ehtiyojga nechog'lik muvofiqligi bilan belgilanadi. inson o'zining xoliqi, ya'ni yaratuvchisi emas. shuning uchun o'zi haqida u ko'p narsa bilmaydi. bilganlari esa uni hamma payt ham xato va adashishlardan qutqazolmaydi… ammo istak, intilish va qo'msash ma'nosida inson ruhi chegarasiz. u yashayotgan olam chegaralangan. so'ngsizlik ehtirosiga to'lg'in ruh, voqelikning qat'iy va qattiq to'siqlaridan iztirob chekadi. va hamisha so'ngsizlik sog'inchi bilan yashaydi. buni teran tushungan …

3 / 200

adi. shuningdek, qalb to'g'ri yo'ldan adashib, tubanlikka yo'naladi, ruhni riyo va xudparastlik domiga tortadi. alisher navoiy g'azallaridan birida nafs ila ruhni zinhor-bazinhor qo'shib-qorishtirmaslik shartligini ta'kidlab: ruh rahmoni erur, nafs esa shaytoni, ikkisin bir-biriga qo'shmoq emastur mashrut, deganida shularni nazarda tutgan. yigirmanchi asr o'zbek adabiyotida bu haqiqatni mukammal anglagan va to'la-to'kis unga amal qilgan qalam sohiblari bo'lganmi? bo'lgan taqdirda ham soni ularning juda kamchildir. 4 adabiyotimizda ruh va ruhoniy hayot ifodasi keskin kamayib ketishi shundan. agar chini bilan ruh uchun qayg'urib, ruhning tozaligi, erkinligi ta'minlanganda, adabiyotda nafs va tama', yolg'on va ikkiyuzlamachilik, xushomad va maddohlik avj olmasdi. hayotga nafs nigohi ila qarash, ixtiyoriy ravishda qo'rquv va uyatsizlikka ko'nishdir. nafsoniy istaklar qancha kuchaysa, shijoat va mardlik tuyg'usi o'shancha pasayadi. niyat nechog'lik yuksak va oliyjanob bo'lmasin, so'z, ma'no, tuyg'u nafsga bog'landimi – uning ta'siri ham, umri ham uzoqqa cho'zilmaydi. biroq bunda boshqa bir narsa muhim. hech qaysi banda nafsini tanishga urinmasdan, botiniy imkoni …

4 / 200

arni idrok qilishga ham yaqindan yordam beradi. darvoqe, nafs nima o'zi? nima uchun unga bunchalik e'tibor zarur? hujviriyning “kashfu'l mahjub” kitobida yozilishicha, nafs so'zi lug'aviy ma'noda biror narsaning borlig'i, haqiqati, zoti va o'zligi demak. xalqning tilida ushbu kalima bir- biriga zid bir qancha mazmunlarda ishlatilgan. bir jamoatga ko'ra, ruh, bir guruh tushunchasida muruvvat va odamiylik, bir toifa nuqtai nazarida jasad va vujud, boshqa bir firqaga ko'ra, u qon ma'nosini ifodalagan. so'fiy va mutasavviflar esa hamjihatlik ila nafsni gunohning sarchashmasi, yomonlik, razillik va yovuzlikning asosi, deb hisoblashgan. “ahli tasavvuf eng yaxshi nafsshunos bo'lgani kabi, - deydi shahobiddin umar suxravardiy, – dunyoning turli hollarini, havo va havas nayranglarini, nafsning yashirin orzularidagi tubanlik, yomonlik va o'tkinchi lazzatlarini bag'oyat chuqur bilguvchilardir”. shayxu mashoyixlarning nazarida nafs tulki, ilon, sichqon suvratida ko'ringan. tasavvuf adabiyotida buni tasdiqlovchi juda ko'p qiziqarli rivoyat, hikoyat, naqlllar to'qilgan. itga bag'ishlangani ular orasida ko'pchilikni tashkil etadi. shuni ham ta'kidlash joizki, o'sha hikoyat, …

5 / 200

lboshchim shu it bo'ldi. asosiy yo'lga qanday qadam tashlash lozimligini menga bir kuchuk ko'rsatdi”. nafsni tasavvuf adabiyotida it qiyofasida tasavvur qilinishida shu singari fikr va e'tiroflar ta'sir o'tkazganligi ehtimoldan yiroqmas. biroq asosiysi it ham, tulki yo sheri darron ham emas, baribir nafsdir. ko'zga ko'rinmay dunyoni tub-tubidan g'orat qiladigan mavjudlik, bu –nafs. u qancha ko'p hukmronlikka erishsa, dunyoning axloqiy-ma'naviy holati o'shancha buziladi; haqiqat va vijdon, diyonat va rostlik boshidagi qaro bulutlar shu qadar quyuqlashadi. shuningdek, zohiriy chora-tadbirlar, bahsu munozaralar nafsdan tug'ilajak kulfat, musibat va halokatlarning yo'liga to'siq qo'yolmaydi. nafs erkin va erkli ekan, yolg'on, riyo, zulm, zo'ravonlik, munofiqlik, xullas, hamma yomon va tuban sifatlar gullab-yashnayveradi. bular esa inson botinidagi “it” – nafsning o'yinlari. xohlasa, odamni u parchalab, sochib 5 yuboradi, istasa, o'zni yig'ishtirib olishga imkon beradi. lekin har qancha urinib-surinmang, undan ajralolmaysiz. siz – unda, u – sizda yashaydi. u – sizga, siz – unga bog'liqsiz. kimki uni qancha xoru zalil …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 200 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "56376_1_027ac8a02b5f81564f52ca223a07b7b0342686da"

o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi o'zbek tili, adabiyoti va folklori instituti toshkent davlat o'zbek tili va adabiyoti universiteti qo'qon davlat pedagogika instituti qarshi davlat universiteti o'zbekiston yozuvchilar uyushmasi hozirgi adabiy jarayon masalalari aktualnie problemi literaturnogo protsessa current issues of the literary process nazar eshonqul tavalludining 60 yilligiga bag'ishlab o'tkazilgan xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi “fan” nashriyoti toshkent – 2022 uo'k:... kbk:... to'plab nashrga tayyorlovchilar: f.f.n. g.sattorova, kich.i.x.t.najmiddinov tahrir hay'ati: f.f.d. suvon meli, f.f.d. sh.turdimov, f.f.d. m.asadov, f.f.n. e.ochilov, f.f.d. m.ko'chqorova, kich.i.x. m.hakimov, tayanch doktorantlar –o.jumaboev, ...

Этот файл содержит 200 стр. в формате PDF (1,4 МБ). Чтобы скачать "56376_1_027ac8a02b5f81564f52ca223a07b7b0342686da", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: 56376_1_027ac8a02b5f81564f52ca2… PDF 200 стр. Бесплатная загрузка Telegram