arastu

PDF 68 sahifa 2,1 MB Bepul yuklash

68 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,1 MB

Fayl turi PDF

Sahifalar 68

Yangilangan May 2026

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 68

poetika (nafis san'a tlar haqida) axloqi kabir (katta a x l o q kitobi) ritorika (xitoba) toshkent «yangi asr avlodi» 2011 udk: 821.512.133 bbk 83.7 a-74 arastu. poetika. axloki kabir. ritorika. -t.: «yangi asr avlodi», 2011. 352 b. isbn 978-9943-08-704-0 qadimiyatning daho mutafakkiri, ustozi avval, iskandar zulqarnaynga murabbiylik qilgan arastu (aristotel) asarlari orasida «magnia moralia» - «axloqi kabir» alohida urin tutadi. «axloqi kabir» asarida barcha zamonlar va barcha insonlar uchun suv va havoday, quyosh nuriday zarur ilmi hikmat durdonalarini topamiz, bu durdonalar bizning ma'naviy olamimizni boyitadi va go'zallashtiradi. forobiy, beruniy, ibn sino kabi buyuk shark allomalarining ham ustozi bulgan arastu — aristotelning (eramizdan avvalgi 384-322 yillar) ijodiy merosi hozirgacha ^am jahon falsafiy-estetik tafakkuri xazinasining qimmatli boyligi sanaladi. allomaning «poetika» (nafis san'atlar haqida) risolasidan bizga qadar faqat ba'zi qimmatli parchalargina etib kelgan bulib. ana shu zismlar ^am ^ozirgacha barcha faylas-uf. san'atshunos, adabiyot nazariyotchilarining asosiy dasturul-amali bulib xizmat qiladi. «poetika» uzbek tilida …

2 / 68

eyiladi). ellada ittifoqidan ajralib chiqqan bu mustaqil shaxar-davlat keyinroq makedoniya ta'- siriga tushadi. arastuning otasi nikomax tabiblar nas- lidan bo'lib, makedoniya shohi eminta iii saroyida xizmat qilardi. arastu yoshligidan makedoniya shoxining o'g'li filipp ii bilan o'rtoq edi. filipp ii taxtga chiqqach, arastu uning o'g'li iskandarga murabbiylik qila boshladi. arastu o'smir- ligida tabobatda otasiga yordam berib yurar edi. 369 yidda 15 yoshli arastu ota-onasidan etim koldi va tabiblik kas- bini tutdi. otasi o'rniga murabbiylik, vasiylik qiluvchi proksen yigitchaning qiziqishlari doirasi kengayganligini bilib, uni ilm-fanlar markazi afinaga o'kishni davom ettirish- ga yubordi. arastu 367 yilda afinada mashhur aflotun akademiya- siga o'qishga kirdi va u erda 12 yil aflotun falsafiy mak- tabida shogirdlikni o'tadi. so'ng shu akademiyada mudarris- lik qila boshladi. aflotun shogirdi arastu bilan faxr- lanardi va uni boshqa, dangasaroq shogirdi ksenokratga taqqoslab, «bunisini qamchi bilan urib turish, unisining jilovini tortib turish kerak» der ekan. 347 yilda aflotun vafot etgach, arastu unga …

3 / 68

taklif eti- lib, 13 yoshli iskandarga murabbiy etib tayinlandi. arastu iskandarni homerning «iliada» dostonida kuy- langan qahramonliklar ruhida tarbiyaladi. keyinchalik iskandar «men arastuni otam qatori xu rm atlay m an , chun ki otam menga hayot berdi, arastu hayot qadriyatlarini ber di» degan ekan. 339 yilda iskandar otasi qatori podsho^ bo'lgach, arastu ona sha.^ri stagirga kaytdi. filipp ii vaq- tidagi urushlarda vayron etilgan bu sh ah ar n i iskandar ustozi hurmati uchun tiklab berdi. buning uchun stagir xal- qi arastuga minnatdorchilik biddirib, ^ar yili uning sha- rafiga bayram o'tkazar edi. milodtsan avvalgi 336 yilda arastu ^ayotining ikkinchi afina tsavri boshlandi. ellik yoshida, avdi etishgan vaqti- da arastu afinada iskandarga noib bo'lib turgan lash- karboshi antipatr yordamida uz akademiyasini — falsafa maktabini ochdi. afinaning sharq tarafidagi likey bog'- larida ayvon-ravoqlar qurildi. bu ayvon-ravoqlar yunon- cha peripatus deb atalgani uchun arastu falsafa maktabi izdoshlarini peripatetiklar deb atay boshladilar. afi na likeyida …

4 / 68

metafizika», «xayot tarixi», «jan haqida», «nikomax axloqi», «evdem axloqi», «axloqi kabir», «siyosat», «po etika», «ritorika» va boshqalar. arastuning badiiy-estetik qarashlari ko'proq «poeti ka» va «ritorika» asarlarida o'z ifodasini topgan. qadimiyat madaniyatining atoqli tadqiqotchisi a.f.lo- sev yozishicha, arastu go'zallik yoki ajiblik haqidagi fikr- larida aqliy idrok va xissiy idrok uyg'unligiga e'tibor beradi. arastu fikricha, xar qanday sezgi, istak-mayl yoki o'y-xayol biror narsa, hodisaga (xilqatga — m.m.) intilar ekan, o'sha narsadan qandaydir rohat-farog'at oladi, shu ma'noda o'sha hodisa ajib yoki go'zal (yoki barkamol) bo'ladi. o'sha xilqatni tilash, mayl yoki hamdardlik bildirish bi lan u haqda fikr bildirish muvofik, uygun kelishi kerak. boshqacha aytganda, xayoldagi xilqat bilan o'sha narsa haqida- gi xayol (asar) mutlaqo uyg'unlashgandagina barkamollik yuzaga keladi. arastuning «poetika» (nafis san'atlar haqida) kito bida xozirgi zamon tushunchasidagi she'riyat emas, balki umuminsoniy nafosat, san'at qonun-qoidalari bayon qili- nadi. allomaning bu asari sharq xalklari estetik tafak- kuri rivojiga xam katta ta'sir ko'rsatgan. atoqli sharq- …

5 / 68

tuning «poeti ka» asariga bag'ishlab dastlab abu ishoq al-kindiy (801- 866), so'ng abu nasr -forobiy (878-950), ibn sino (980- 1037), ibn rushd — averroes (1126-1198) kabi atokli olim- lar kitoblar yozishgan va bular da o'zlarining estetik qarash- larini bayon etishgan. al-kindiyning tarjimai holidan ma'lum bo'lishicha. u yunon tilini yaxshi bilgan va shuning uchun arastu asari- ning asl nusxasidan bahramand bulgan va bu to'g'ridagi mu- lohazalarini bitib ketgan, deyish mumkin. arab olimi abu usaybia guvoxlik berishicha, isxok ibn xunayn arastuning «sofistika», «xitoba» («ritorika») va «poetika» asarlarini arab tiliga tarjima kilgan. urta asrlardayoq g'arbda va sharqda arastu «soxibu-l- mantiq» sifatida tanilgan. shuningdek, ilk zamonlarda ham arastu «org'anun» asarining «birinchi analitika» qismidan ayrim kategoriyalar — nazariy tushunchalar ma' lum edi. mantiq fani o'z davrida quvvatli yangi — aflo- tunchilik harakati ta'sirida yanada rivojlanganligini pa- ulus persa o'zining «aristotel mantiqi» nomli asarida sharx etgan, deyiladi turkcha «islom ensiklopediyasi» da. arastuning til, mantik, fizika va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 68 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"arastu" haqida

poetika (nafis san'a tlar haqida) axloqi kabir (katta a x l o q kitobi) ritorika (xitoba) toshkent «yangi asr avlodi» 2011 udk: 821.512.133 bbk 83.7 a-74 arastu. poetika. axloki kabir. ritorika. -t.: «yangi asr avlodi», 2011. 352 b. isbn 978-9943-08-704-0 qadimiyatning daho mutafakkiri, ustozi avval, iskandar zulqarnaynga murabbiylik qilgan arastu (aristotel) asarlari orasida «magnia moralia» - «axloqi kabir» alohida urin tutadi. «axloqi kabir» asarida barcha zamonlar va barcha insonlar uchun suv va havoday, quyosh nuriday zarur ilmi hikmat durdonalarini topamiz, bu durdonalar bizning ma'naviy olamimizni boyitadi va go'zallashtiradi. forobiy, beruniy, ibn sino kabi buyuk shark allomalarining ham ustozi bulgan arastu — aristotelning (eramizdan avvalgi 384-322 yillar) ijodiy merosi hozirgach...

Bu fayl PDF formatida 68 sahifadan iborat (2,1 MB). "arastu"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: arastu PDF 68 sahifa Bepul yuklash Telegram

arastu

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"arastu" haqida

O'xshash fayllar