fizika_11_uzb (2)

PDF 193 стр. 4,2 МБ Бесплатная загрузка

193 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 193

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 193

1-nashri o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan toshkent – “niso poligrafˮ – 2018 magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar va to‘lqin optikasi nisbiylik nazariyasi kvant fizikasi atom va yadro fizikasi atom energetikasining fizik asoslari uo‘k: 53(075.32) kbk 22.3 f58 mualliflar: n. sh. turdiyev – iii bob. “elektromagnit tebranishlar”, iv bob. “elektromagnit to‘lqinlar va to‘lqin optikasi”; k. a. tursunmetov – v bob. “nisbiylik nazariyasi”, vi bob. “kvant fizikasi”; a. g. ganiyev – vii bob. “atom va yadro fizikasi. atom energetikasining fizik asoslari”; k. t. suyarov – i bob. “magnit maydon”, ii bob. “elektromagnit induksiya”; j. e. usarov – i bob. “magnit maydon”, ii bob. “elektromagnit induksiya”; a. k. avliyoqulov – vii bob. “atom va yadro fizikasi. atom energetikasining fizik asoslari”. taqrizchilar: b. nurillayev – nizomiy nomidagi tdpu dotsenti, p.f.n.; d. begmatova – o‘zmu kafedra mudiri, p.f.n.; …

2 / 193

t), 2018 3 kirish bugungi kunda ta’limni rivojlantirish bo‘yicha qo‘yilayotgan davlat talabi o‘quvchi shaxsi, uning intilishlari, qobiliyati va qiziqishlarini e’tiborga olib, fan, texnika va texnologiyalarning istiqbolli rivojlanishini hisobga olingan holda, o‘quvchilarda fanlarni o‘rganishda tayanch va fanga oid umumiy kompetensiyalarni rivojlantirishni ta’minlashdan iborat. xususan, fizika ta’limi o‘quvchilarda fanning texnika taraqqiyotida va hayotda tutgan o‘rni, fanga oid zaruriy bilimlarni egallashi, olgan bilimlarini hayotga tatbiq eta olish salohiyatini shakllantirish va rivojlantirishni ko‘zda tutadi. bu ma’lum bosqichlarda, 6–11-sinflarda fizika bo‘limlarini o‘rganish orqali amalga oshiriladi. fizika fanini o‘rganish 6-sinfda boshlanib, dastlabki bosqichda mexanika, issiqlik, elektr, yorug‘lik, tovush hodisalari hamda modda tuzilishi haqida boshlang‘ich ma’lumotlar beriladi. fizika fanini izchil kurs sifatida 7-sinfda fizikaning “mexanika” kursi, 8-sinfda “elektr” kursi, 9-sinfda “molekular fizika asoslari”, “optika”, “atom va yadro fizikasi asoslari” va “koinot haqida tasavvurlar” kurslari orqali o‘rganiladi. keyingi bosqichda esa, umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘rganilgan o‘quv materiallar o‘rta maktabning 10–11-sinflarida, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida takrorlanmasligi, o‘quvchilarning yosh …

3 / 193

nisbiylik nazariyasi va kvant fizikasi elementlari, atom va atom yadrosi mavzularini qamrab olgan. 4 i bob. magnit maydon siz 8-sinf fizika kursida doimiy magnitning va tokli o‘tkazgich atrofidagi magnit maydonning hosil bo‘lishi haqidagi dastlabki bilimlarga ega bo‘lgansiz. jumladan, sizga tokli to‘g‘ri o‘tkazgichning va tokli g‘altakning magnit maydoni, elektromagnitlar va ularning qo‘llanilishi yuzasidan umumiy ma’lumotlar berilgan. ammo ularning kattaligini aniqlash bo‘yicha matematik ifodalari berilmagan edi. mazkur bobda magnit induksiyasi va magnit oqimi, to‘g‘ri tokning atrofidagi magnit maydon induksiyasi, tokli g‘altakning magnit maydon induksiyasi, magnit maydonda harakatlanayotgan zarraga ta’sir kuchi kabi kattaliklar bilan tanishasiz. 1-mavzu. magnit maydon. magnit maydonni tavsiflovchi kattaliklar tabiatda shundau tabiiu metall birikmalari mavjudki, ular ba’zi bir jismlarni o‘ziga tortish xususiyatiga ega. jismlarning bunday xossasi ular atrofida maydon mavjudligini bildiradi. bunday maydonni magnit maydon deb atash qabul qilingan. o‘z atrofida magnit maydonni uzoq vaqt uo‘qotmaudigan jismlarni doimiu magnit yoki oddiugina magnit deb ataymiz. to‘g‘ri shakldagi magnitni mayda temir bo‘lakchalariga …

4 / 193

iz mumkin. buning uchun karton qog‘ozga temir kukunlarini bir tekis sepib, uni yassi magnit o‘zagining ustiga qo‘yamiz. qog‘oz varag‘ini bir-ikki chertib yuborsak, temir kukunlari 1.3-a rasmda keltirilgan ko‘rinishni egallaydi. karton ustidagi temir kukunlari magnit uchlariga yaqin joylarda zich, qutblar orasida siyrakroq joylashganligini ko‘rish mumkin. 1.3-a rasmdagi temir kukunlarining egallagan o‘rni, magnit qutblarini bir-biriga bog‘lovchi kuch chiziqlarini o‘zida aks ettiradi. magnit maydon kuch chiziqlarining yo‘nalishi shartli ravishda magnitning shimoliy qutbidan chiqib, uning janubiy qutbiga kiruvchi yopiq chiziqlardan iborat deb qabul qilingan (1.3-b rasm). kuch chiziqlari berk (yopiq) bo‘lgan maydonlar uyurmaviy maydonlar deyiladi. demak, magnit maydon uyurmaviy maydon ekan. shu xususiyati bilan magnit maydon kuch chiziqlari elektr maydon kuch chiziqlaridan farq qiladi. magnit maydonning biror nuqtasining kuch xarakteristikasini tavsiflovchi fizik kattalik magnit maydon induksiyasi deb ataladi. magnit maydon induksiyasi vektor kattalik bo‘lib, u  b harfi bilan belgilanadi. a b 1.3-rasm. magnit maydon induksiyasining birligi qilib xbsda serbiya fizigi nikola teslaning sharafiga …

5 / 193

is fizigi j. veber sharafiga qo‘yilgan bo‘lib, veber (wb) deb ataladi. (1–2) tenglikdan 1 wb = 1t · 1 m2. magnit maydon induksiyasi 1 t ga teng bo‘lgan magnit maydonning induksiya chiziqlariga tik qo‘yilgan 1 m2 yuzani kesib o‘tayotgan magnit oqimi 1 wb ga teng. masala yechish namunasi induksiyasi 20 mt bo‘lgan bir jinsli magnit maydoni kuch chiziqlari bo‘yi 4 cm, eni 3 cm bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchakli ramkaga 60° burchak ostida tushmoqda. ramkadan o‘tayotgan magnit oqimi nimaga teng? b e r i l g a n: f o r m u l a s i: y e c h i l i s h i: b = 20 mt = 0,02 t a = 4 cm = 0,04 m b = 3 cm = 0,03 m α = 60° f = b · s cosα s = a · b [f] = t · m2 = wb f = 0,02 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 193 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fizika_11_uzb (2)"

1-nashri o‘rta ta’lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi tasdiqlagan toshkent – “niso poligrafˮ – 2018 magnit maydon elektromagnit induksiya elektromagnit tebranishlar elektromagnit to‘lqinlar va to‘lqin optikasi nisbiylik nazariyasi kvant fizikasi atom va yadro fizikasi atom energetikasining fizik asoslari uo‘k: 53(075.32) kbk 22.3 f58 mualliflar: n. sh. turdiyev – iii bob. “elektromagnit tebranishlar”, iv bob. “elektromagnit to‘lqinlar va to‘lqin optikasi”; k. a. tursunmetov – v bob. “nisbiylik nazariyasi”, vi bob. “kvant fizikasi”; a. g. ganiyev – vii bob. “atom va yadro fizikasi. atom energetikasining fizik asoslari”; k. t. suyarov – i bob. “magnit maydon”, ii bob. “el...

Этот файл содержит 193 стр. в формате PDF (4,2 МБ). Чтобы скачать "fizika_11_uzb (2)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fizika_11_uzb (2) PDF 193 стр. Бесплатная загрузка Telegram