Back

chizmachilik_9_uzb

PDF 106 pages 5.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 106
toshkent – «o‘zbekiston» – 2014 t a q r i z c h i l a r : a. ashirboyev, t. rixsiboyev – nizomiy nomidagi tdpu «chizma geo- metriya, chizmachilik va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi» dotsentlari; s. usmonov – abdulla avloniy nomidagi xtxqtmomi dotsenti; n. qo‘chqorov – toshkent shahridagi 118-o‘rta maktabning oliy toifali chizmachilik fani o‘qituvchisi. isbn 978-9943-01-598-2 © «o‘zbekiston» nmiu, 2010, 2014 darslikda qo‘llanilgan shartli belgilar – savollar – testlar – mashqlar – grafik ish respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan ijara uchun chop etildi. uo‘k: 744(075) kbk 30.11ya721 r33 rahmonov, ikrom chizmachilik 9: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf o‘quvchilari uchun darslik. to‘ldirilgan va qayta ishlangan 2-nashri – t.: «o‘zbekiston» nmiu, 2014. –104 b. isbn 978-9943-01-598-2 uo‘k: 744(075) kbk 30.11ya721 r33 3 «ma’naviyatni shakllantirishga bevosita ta’sir qi- ladigan yana bir muhim hayotiy omil – bu ta’lim- tarbiya tizimi bilan chambarchas bog‘liqdir». islom karimov xxi axborot kommunikatsion texnologiyalar asrida yashayotganligimiz …
2 / 106
shqa fanlar qatori bilish zarur hisoblanadi. o‘quvchilarning fazoviy tasavvur va tafakkur qilish qobiliyatlarini rivoj lantirishni hamda darslarni yuqori darajada o‘zlashtirishlarini hisobga olgan holda ko‘rsatmali materiallardan foydalanish kengaytirildi. bundan tashqari, o‘tilgan mavzularni takrorlash uchun an’anaviy savol- lar, testlar, topshiriq va mashqlar berildi. mashqlar o‘rtacha (a) va yaxshi (b) o‘zlashtiruvchi hamda iqtidorli (c) o‘quvchilarning bilimini hisobga olgan hol- da tuzilgan. iqtidorli (c) o‘quvchilar uchun tuzilgan mashqlarni bajarish orqali chizmachilikdan o‘tkaziladigan olimpiadalar g‘olibi bo‘lishingiz mumkin. 9-sinfda asosiy e’tibor chizmalarda ba’zi shartlilik va soddalashtirishlarga qaratilgan bo‘lib, ularning kesim va qirqim turlari, ko‘rinishlar, yaqqol tasvir- larda qirqimni bajarish, tarkibida loyihalash elementlari bo‘lgan ijodiy grafik masalalar, mashina va mexanizmlarning tuzilishi, shuningdek, mashina detal- larining ajraladigan va ajralmaydigan birikmalari chizmalarini chizish orqali o‘zlashtirasiz. oddiy yig‘ish chizmalarini o‘qishni o‘rganib olasiz, sxemalar, kirish 4 qurilish chizmalari bilan tanishasiz, kompyuter yordamida oddiy detallarning chizmalarini chizishni mashq qilasiz. darslikning ushbu 2-nashriga amaliyot o‘qituvchilarining taklif va istak- larini hisobga olgan holda ba’zi …
3 / 106
qisqacha izoh, ya’ni yo‘llanma beradi, xolos. l-§. 8-sinfda chizmachilikdan olgan bilimlarni qisqacha takrorlash va umumlashtirish detalning tasvirini chizishda uning ko‘rinishlari sonini kamaytirish maqsa- dida barcha shartlilik va soddalashtirishlardan foydalaniladi. quyida 8-sinfda o‘tilgan ba’zi mavzularni qisqacha takrorlash maqsadida mashqlar berilgan. ushbu berilgan mashq (yoki shunga o‘xshash)lardan birortasining eskizini (1.1-chizma), chapdan ko‘rinishini (1.2-chizma) hamda detal qanday geometrik jismlardan tashkil topganligini tahlil qilishni takrorlagandan keyin, o‘quvchilar o‘zlari o‘qituvchi nazoratida istagan variantni mustaqil bajarishlari lozim. 1. detalning asli (yaqqol tasviri)ga qarab uning kerakli ko‘rinishlarini chizing va boshqa detalning eskizini bajaring (1.1-chizma). 2. detalning berilgan ko‘rinishlarini ko‘chirib chizing va chapdan ko‘rinishini aniqlang (1.2-chizma). 3. detal qanday geometrik jismlardan tuzilganligini tahlil qiling va chizmada ularni turli ranglarga bo‘yab chiqing (1.3-chizma). mashqlar bajarilgandan keyin 8-sinfda olgan bilim va ko‘nikmalar umum- lashtiriladi. o‘quvchilar tomonidan yo‘l qo‘yilgan xato va kamchiliklar chizib ko‘rsatiladi hamda ko‘rgazmali qurollar yordamida tushuntiriladi. 9-sinfda bunday xatolar takrorlanmasligi uchun o‘quvchilar bilan savol- javob orqali o‘tilgan mavzularni …
4 / 106
onining tasviri. b. detalning kuzatuvchiga ko‘rinib turgan tomonining tasviri. c. detalning eskizi. d. detalning texnik rasmi. 3. detalning qaysi ko‘rinishi v tekislikda chiziladi? a. mahalliy. b. chapdan. c. ustdan. d. bosh (asosiy). 2-§. kesimlar haqida umumiy tushuncha. chizmalarda materiallarning grafik belgilanishi har qanday detal uning aniq bajarilgan chizmasi orqali yasaladi. stan dart talabiga muvofiq detal chizmasi barcha soddalashtirish va shartliliklar qo‘llanilgan holda eng kam ko‘rinishlarda chizilishi lozim. aks holda chizmani 2.1-chizma. 7 o‘qish murakkablashib ketadi va detalning geometriyasini o‘qish qiyinlashib, yasalgan detal yaroqsiz bo‘lishi mumkin. detalning u yoki bu qismi shaklini aniqlash maqsadida kesim qo‘llaniladi. uning ichki tuzilishini aniqroq bilish maqsadida kesim bilan birga qirqim ham qo‘llaniladi. shunday qilinganda detalning ko‘rinishlari soni kamayadi. 2.1-chizma, a dagi valning ko‘rinishlariga qarang. undagi o‘yiqlar va teshik shaklini yaqqol tasvirda aniqlash mumkin (2.1-chizma, b). valning bu elementlarini aniqlash maqsadida kesim tatbiq qilinishi mumkin. kesilgan joyni aniq ko‘rsatish maqsadida detal qismi o‘qi bo‘yicha siljitib tasvirlangan …
5 / 106
di. shtrixlar ingichka tutash chiziqda bajariladi. bitta detalning 2.2-chizma. 8 barcha ko‘rinishlarida bajarilgan qirqim yoki kesimlarda bu yuzalar bir tomon- lama shtrixlanishi va shtrixlar orasi ham o‘zaro teng bo‘lishi shart. suyuqlik va yog‘ochdan tashqari boshqa materiallar metallar kabi hoshiya chizig‘iga nisbatan 45° burchakda qiyalatib chiziladi. shtrixlar orasidagi maso- falar materiallarning turiga qarab har xil bo‘ladi. metall, charm, rezina, tabiiy tosh, betonlarda 1,5–2 mm, sopol (keramika) va silikatli materiallarda qo‘shaloq chiziqlar oralig‘i 1,5–2 va 5–7 mm bo‘ladi. tabiiy tuproq uchta o‘zaro paral- lel kalta chiziqlar oralig‘i 1–2 mm, to‘plam chiziqlar oralig‘i 3–5 mm qilib qoldiriladi. ba’zi materiallarning kesim va qirqimda grafik belgilanishi 2.3-chizmada ko‘rsatilgan. 1. nima uchun materiallar kesimida har xil grafik shartli belgilanadi? 2. metall kesimda qanday grafik belgilanadi? material yog‘och, rezina, karton bo‘lsa-chi? turli materiallarning kesimdagi grafik belgilanishini ish daftaringizga chi- zing. ushbu tasvirda qanday materialning shartli grafikasi berilgan? a. metall. b. beton. c. yog‘och. d. silikatli materiallar. 2.3-chizma. …

Want to read more?

Download all 106 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizmachilik_9_uzb"

toshkent – «o‘zbekiston» – 2014 t a q r i z c h i l a r : a. ashirboyev, t. rixsiboyev – nizomiy nomidagi tdpu «chizma geo- metriya, chizmachilik va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi» dotsentlari; s. usmonov – abdulla avloniy nomidagi xtxqtmomi dotsenti; n. qo‘chqorov – toshkent shahridagi 118-o‘rta maktabning oliy toifali chizmachilik fani o‘qituvchisi. isbn 978-9943-01-598-2 © «o‘zbekiston» nmiu, 2010, 2014 darslikda qo‘llanilgan shartli belgilar – savollar – testlar – mashqlar – grafik ish respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan ijara uchun chop etildi. uo‘k: 744(075) kbk 30.11ya721 r33 rahmonov, ikrom chizmachilik 9: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9-sinf o‘quvchilari uchun darslik. to‘ldirilgan va qayta ishlangan 2-nashri – t.: «o‘zbekiston» nmiu, 2014. –104 b. ...

This file contains 106 pages in PDF format (5.0 MB). To download "chizmachilik_9_uzb", click the Telegram button on the left.

Tags: chizmachilik_9_uzb PDF 106 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
chizmachilik_9_uzb — PDF PDF
chizmachilik_9_uzb
105 pages 5.4 MB