chizmachilik_9_uzb

PDF 105 pages 5.4 MB Free download

105 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PDF

Pages 105

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 105

toshkent – «o‘zbekiston» – 2019 i. rahmonov, d. yuldasheva, m. abdurahmonova http ://e duporta l.u z t a q r i z c h i l a r : a. ashirboyev, m. xolimov – nizomiy nomidagi tdpu «chizma geometriya, chizmachilik va uni o‘qitish metodikasi» kafedrasi dotsentlari; s. usmonov – abdulla avloniy nomidagi xtxqtmomi dotsenti; g. zulhaydarova – rtm metodisti; z. hoshimova – toshkent shahridagi 16-o‘rta maktabning 1- toifali chizmachi- lik fani o‘qituvchisi. a. goyipov – zangiota tumanidagi 25-o‘rta maktabning 1-toifali chizma- chilik fani o‘qituvchisi. isbn 978-9943-01-581-4 © «o‘zbekiston» nmiu, 2010, 2014, 2019 o‘quvchilarning darslarda olayotgan bilimlarini mustahkamlab borish maqsadida, har bir dars so‘ngida: – savollar – mashqlar – testlar – kompyuterda mashqlar – grafi k ishlar shuningdek, har chorak yakunida o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilayotgan savodlarini aniqlashga oid nazorat ishlarini o‘tkazish kiritildi. respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan ijara uchun chop etildi. uo‘k 744(075) kbk 30.11ya721 r33 rahmonov, ikrom va b. chizmachilik …

2 / 105

llashga harakat qilish orqali buyuk vatanimizning ravnaqi uchun tinmay astoydil bilim egallashga harakat qilinglar. barcha innovatsion texnika va texnologiyalarning barqaror rivoj lanishi siz o‘quvchilarga bog‘liq. bu yerda chizmachilikni boshqa fanlar qatori mu- kammal egallash orqali innovatsion texnika va texnologiyalarni loyihalashga harakat qilish joiz hisoblanadi. o‘quvchilarning fazoviy tasavvur va tafakkur qilish qobiliyatlarini rivoj- lantirishni hamda darslarni yuqori darajada o‘zlashtirishlarini hisobga olgan holda ko‘rsatmali materiallardan foydalanish kengaytirildi. bundan tashqari, o‘tilgan mavzularni takrorlash uchun an’anaviy savollar, testlar, topshiriq va mashqlar berildi. mashqlar o‘rtacha (a) va yaxshi (b) o‘zlashtiruvchi hamda iqtidorli (c) o‘quvchilarning bilimini hisobga olgan holda tuzilgan. iqtidorli (c) o‘quvchilar uchun tuzilgan mashqlarni baja- rish orqali chizmachilikdan o‘tkaziladigan olimpiadalar g‘olibi bo‘lishingiz mumkin. hozirgi vaqtda chizmalarni kompyuterda chizish mumkin, biroq chiz- malarni chizish va o‘qishni bilganlargina chizmani kompyuterda oson chi- za oladi. shu boisdan, chizmalarni chizish va ularni o‘qishni mukammal o‘zlashtirib olgandan keyingina kompyuterda to‘g‘ri chizishni o‘rganish im- kirish http ://e duporta l.u z …

3 / 105

texnika va texnologiyalarni yarating. l-§. 8-sinfda chizmachilikdan olingan bilimlarni qisqacha takrorlash va umumlashtirish detalning tasvirini chizishda uning ko‘rinishlari sonini kamaytirish maq- sadida barcha shartlilik va soddalashtirishlardan foydalaniladi. quyida 8-sinfda o‘tilgan ba’zi mavzularni qisqacha takrorlash maqsadida mashqlar berilgan. ushbu berilgan mashq (yoki shunga o‘xshash) model- lardan birortasining eskizini (1.1-chizma), chapdan ko‘rinishini (1.2-chizma) va texnik rasmini hamda detal qanday geometrik jismlardan tashkil topgan- ligini (1.3-chizma) tahlil qilishni takrorlagandan keyin, o‘quvchilar o‘zlari o‘qituvchi nazoratida istagan variantni mustaqil bajarishlari lozim. 1. detalning asli (yaqqol tasviri)ga qarab uning kerakli ko‘rinishlarini chizing va boshqa detalning eskizini bajaring (1.1-chizma). 2. detalning berilgan ko‘rinishlarini ko‘chirib chizing va chapdan ko‘ri nishini aniqlang va texnik rasmini bajaring(1.2-chizma). 3. detal qanday geometrik jismlardan tuzilganligini tahlil qiling va har bir jismni turli ranglarga bo‘yab chiqing (1.3-chizma). mashqlar bajarilgandan keyin 8-sinfda olgan bilim va ko‘nikmalar umum- lashtiriladi. o‘quvchilar tomonidan yo‘l qo‘yilgan xato va kamchiliklar chizib ko‘rsatiladi hamda ko‘rgazmali qurollar yordamida tushuntiriladi. 9-sinfda bunday …

4 / 105

tayyorlash jarayonidagi holati. 2. ko‘rinish deb nimaga aytiladi? a. detalning tekislikka qarab turgan tomonining tasviri. b. detalning kuzatuvchiga ko‘rinib turgan tomonining tasviri. c. detalning eskizi. d. detalning texnik rasmi. 3. detalning qaysi ko‘rinishi v tekislikda chiziladi? a. mahalliy. b. chapdan. c. ustdan. d. bosh (asosiy). 1.3-chizma, a da detalning v dagi tasviri berilgan bo‘lib, mantiqiy fi kr yuritib, uning markaziy o‘qi orqali o‘tuvchi silindrik teshik (diametri ∅ 10) kompyuter- da uning chizmasi bajarilsin. 2-§. kesimlar har qanday detal uning aniq bajarilgan chizmasi orqali yasaladi. stan- dart talabiga muvofi q detal chizmasi barcha soddalashtirish va shartliliklar qo‘llanilgan holda eng kam ko‘rinishlarda chizilishi lozim. aks holda, chiz- mani o‘qish murakkablashib ketadi va detalning geometriyasini o‘qish qiyin- lashib, yasalgan detal yaroqsiz bo‘lishi mumkin. detalning u yoki bu qismi shaklini aniqlash maqsadida kesim qo‘llaniladi. uning ichki tuzilishini aniqroq bilish maqsadida kesim bilan birga qirqim ham qo‘llaniladi. shunday qilinganda detalning ko‘rinishlari soni kamayadi. kesim deganda …

5 / 105

va chuqurligi, detaldagi kichik silindrik teshik noaniq bo‘ladi. ularga kesimlar qo‘llanilsa, hammasi rav- shanlashadi (2.1-chizma, a–a, b–b, c–c kesimlar). kesim hosil qilish va uni belgilash. kesuvchi tekislik detal konturiga nisbatan perpendikulyar qilib o‘tkaziladi (2.1-, 2.3- va 2.4-chizmalar). bu tekislik detal ko‘rinishida ham uning konturiga perpendikulyar bo‘ladi. de- tal konturi 2.2- chizmadagidek simmetriya o‘qiga nisbatan parallel bo‘lmasa, a tekislik detalning simmetriya o‘qiga perpendikulyar qilib o‘tkaziladi. yaqqol tasvirda kesuvchi tekislik to‘liq ko‘rsatilsa, detal ko‘rinishida uzuq yo‘g‘on chiziqlar kesmasi tarzida chiziladi. ular kesuvchi tekislikning izlari hisoblanadi. bu kesim chiziqlari detalning kontur chizig‘iga nisbatan 1,5–2 barobar qalinroq chiziladi. unga qo‘yilgan yo‘nalish ko‘rsatkichi (strelka) kontur chizig‘iga nisbatan ikki marta ingichka bo‘ladi (2.4-chizma). kesimni belgilovchi tekislik belgisi a yo‘nalish ko‘rsatkichining ustida va ostida yoki tashqi tomonlarida yozilishi mumkin. yaqqol tasvirda kesuvchi tekislik bel- gisi a bir marta yozilsa, detal chizmasida a–a ko‘rinishida yoziladi. 2.1-chizma. http ://e duporta l.u z 8 2.2-chizma. 2.3-chizma. hosil bo‘lgan kesim yuzasi …

Want to read more?

Download all 105 pages for free via Telegram.

Download full file

About "chizmachilik_9_uzb"

toshkent – «o‘zbekiston» – 2019 i. rahmonov, d. yuldasheva, m. abdurahmonova http ://e duporta l.u z t a q r i z c h i l a r : a. ashirboyev, m. xolimov – nizomiy nomidagi tdpu «chizma geometriya, chizmachilik va uni o‘qitish metodikasi» kafedrasi dotsentlari; s. usmonov – abdulla avloniy nomidagi xtxqtmomi dotsenti; g. zulhaydarova – rtm metodisti; z. hoshimova – toshkent shahridagi 16-o‘rta maktabning 1- toifali chizmachi- lik fani o‘qituvchisi. a. goyipov – zangiota tumanidagi 25-o‘rta maktabning 1-toifali chizma- chilik fani o‘qituvchisi. isbn 978-9943-01-581-4 © «o‘zbekiston» nmiu, 2010, 2014, 2019 o‘quvchilarning darslarda olayotgan bilimlarini mustahkamlab borish maqsadida, har bir dars so‘ngida: – savollar – mashqlar – testlar – kompyuterda mashqlar – grafi k ishlar shuningdek, har...

This file contains 105 pages in PDF format (5.4 MB). To download "chizmachilik_9_uzb", click the Telegram button on the left.

Tags: chizmachilik_9_uzb PDF 105 pages Free download Telegram