potentsial energiya. mexanik energiyaning saqlanish qonuni

DOC 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404210135_51894.doc ò - - w mw w m 0 ‡— р m d v m m 2 y w 2 z w v кщч x v кщч x v кщч x v dt j d x x ) ( w j d dt j j m j d dt j j m j d dt j j m x x z y y z x y y x z z x y z z y x x y z w w w w w w w w w + - = + - = + - = ü ý ï ï ï þ ï ï ï ( ) ( ) ( ) , , dt k d o k тщртинчи ыисм potentsial energiya. mexanik energiyaning saqlanish qonuni reja: 1. potentsial energiya. mexanik energiyaning saqlanish qonuni. 2. qattiq jismning qo`zg`almas o`q atrofidagi aylanma harakati. 3. qattiq jismning tekislikka parallel harakati 4. …

ial kuch maydonining barcha xususiyatlarini o`rganishda, kuch funktsiyasining o`rniga potentsial energiya tushunchasidan foydalanish mumkin ekan. xususan, potentsial kuchning bajargan ishini hisoblashda (57) formulaning o`rniga: =p1-p2 (63) formuladan foydalanish mumkin ekan. demak, potentsial kuchning bajargan ishi, harakatlanayotgan nuqtaning boshlang`ich va keyingi holatlaridagi potentsial energiyalarining ayirmasiga teng ekan. bizga ma`lum bo`lgan kuch maydonlarining potentsial energiyasining ifodalarini p=-u ekanligini hisobga olib (59) - (59``) tengliklardan aniqlash mumkin ekan. shunday qilib, potentsial energiya: 1) o g` i r l i k k u ch i maydoni uchun (z-o`qi vertikal ravishda yuqoriga yo`nalgan): p=rz; (64) 2) e l a s t i k l i k k u ch i ning maydoni uchun: p=sx2/2; (64`) 3) t o r t i l i sh k u ch i ning maydoni uchun: p=-mgr2/r. (64``) sistemaning potentsial energiyasi bitta nuqtaning potentsial energiyasi kabi aniqlanadi, ya`ni: mexanik sistemaning mazkur holatidagi potentsial energiyasi p, sistemaning mazkur holatdan nol holatga …

ymatligicha qolaverar ekan. fizikadagi umumiy energiyaning saqlanish qonunining, xususiy holidan iborat bo`lgan mexanik energiyaning saqlanish qonuni deb shunga aytiladi. t+p qiymat, sistemaning to`liq mexanik energiyasi deb ataladi va (65) qonun o`rinli bo`lgan mexanik sistema konservativ sistema deb ataladi. misol. vertikalga nisbatan (0 burchakka og`dirilib, boshlang`ich tezliksiz qo`yib yuborilgan (320 shakl) mayatnikni ko`rib chiqaylik. boshlang`ich holatdagi p0=rz0 va t0=0, bu erdagi r -mayatnikning og`irligi; z -uning og`irlik markazining koordinatasi. demak, agar hamma qarshilik kuchlarini hisobga olmasak, ixtiyoriy boshqa har qanday holat uchun p+t=p0 bo`ladi yoki rz+ja(2/2=rz0, bo`ladi. shunday qilib, mayatnikning og`irlik markazi z0 -balandlikdan yuqoriga ko`tarila olmas ekan. mayatnik pastga harakatlangan sari, uning potentsial energiyasi kamayib boradi, kinetik energiyasi esa ortib boradi. ko`tarilishida esa, kinetik energiyasi kamayib boradi, potentsial energiyasi esa kamayib boradi. yuqorida tuzilgan tenglamadan, (2=2r(z0-z)/ja ekanligini aniqlaymiz. s+unday qilib, ixtiyoriy olingan vaqtda mayatnikning burchakli tezligi, faqat uning og`irlik markazining balandligiga bog`liq ekan, va shu balandlikka yana har bir marta …

keladi: jo =-rasin(. tenglamaning ikkala tomonini jo -ga bo`lib yuborsak va ra/jok2, (67) belgilashni kiritsak, mayatnikning tebranma harakati differentsial tenglamasini hosil qilamiz: + k2sin(=0. ushbu differentsial tenglama oddiy funktsiyalar orqali integrallanmaydi. shu sababli, ( ning kichkina qiymatlarida taqriban sin((( ekanligini e`tiborga olib, mayatnikning kichkina tebranishlarini o`rganish bilan chegaralanamiz. u holda yuqoridagi tenglama quyidagi ko`rinishga keladi: + k2(=0 ushbu differentsial tenglamaning ko`rinishi, moddiy nuqtaning to`g`ri chiziqli erkin tebranishlarining differentsial tenglamalariga o`xshaydi, shu sababli §94 dagi (68) tenglikning umumiy echimiga o`xshash bo`lgan echimni olamiz: (=c1sinkt+c2coskt. boshlang`ich vaqtda, ya`ni t=0 da mayatnikni (=(0 bo`lgan kichkina burchakka og`dirib, so`ngra boshlang`ich tezliksiz ((=0) qo`yib yuborilgan deb hisoblab, tenglamadagi integral doimiylarini aniqlaymiz, ular s1=0, s2=(0 bo`ladi. u holda, mayatnikning kichkina tebranishlarining shunday boshlang`ich shartlar bo`yicha harakat tenglamasi: (=(0coskt. demak, fizik mayatnikning kichkina tebranishlari garmonik bo`lar ekan. agar k -ning (67) dagi qiymatini keltirib qo`ysak, fizik mayatnikning tebranish davri kelib chiqadi: tf=2(/k=2( , (68) ko`rinib turgandek, kichkina …

kin bo`lgan) yukdan iborat jismning tebranishlarini ham o`z ichiga oladi. matematik mayatnik, bitta moddiy nuqtadan iborat sistema bo`lganligi uchun: jo=ml2=(r/g)l2 . os=a. bularni (68) tenglikka keltirib qo`ysak, matematik mayatnikning tebranish davrini aniqlash formulasini olamiz: tm=2( (68`), (68) va (68`) formulalarni solishtirsak, uzunligi: l1=jog/ra=jo/ma (69) bo`lgan ipga osilgan r yukdan iborat matematik mayatnikning va og`irlik markazidan a -masofadagi o`q atrofida tebranayotgan, shu og`irlikdagi fizik mayatnikning tebranish davrlari o`zaro teng bo`lar ekan. ipning ushbu l1 - uzunligini, fizik mayatnikning keltirilgan uzunligi deb ataladi. fizik mayatnikning aylanish o`qidan ok=l1 masofada joylashgan k nuqtasini, tebranish markazi deb ataladi (324 shakl). gyuygens teoremasiga asosan jo=js+ma2, bo`lganligi uchun, (69) formula quyidagi ko`rinishga keladi: l1=a+js/ma (69`) demak, ok masofa har doim os=a dan katta bo`ladi, ya`ni fizik mayatnikning tebranish markazi har doim, uning og`irlik markazidan pastroqda joylashar ekan. (69`) formuladan ko`rinib turgandek ks=jc/ma. shu sababli, aylanish o`qini k nuqtaga ko`chirsak, hosil bo`lgan mayatnikning keltirilgan l2 - uzunligi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "potentsial energiya. mexanik energiyaning saqlanish qonuni"

1404210135_51894.doc ò - - w mw w m 0 ‡— р m d v m m 2 y w 2 z w v кщч x v кщч x v кщч x v dt j d x x ) ( w j d dt j j m j d dt j j m j d dt j j m x x z y y z x y y x z z x y z z y x x y z w w w w w w w w w + - = + - = + - = ü ý ï ï ï þ ï ï ï ( ) ( ) ( ) , , dt k d o k тщртинчи …

DOC format, 1.1 MB. To download "potentsial energiya. mexanik energiyaning saqlanish qonuni", click the Telegram button on the left.

Tags: potentsial energiya. mexanik en… DOC Free download Telegram