imlo qoidalari, tinish belgilari (5)

PDF 16 стр. 347,9 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 347,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 16

Обновлено Май 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari ( 1995-yil 24-avgust ) harflar imlosi unlilar imlosi 1. aa harfi: 1) aka, alanga, aloqa, og'a; sentabr, noyabr kabi so'zlarda old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) bahor, zamon; savol, gavda; vasvasa kabi so'zlarning oldingi bo'g'inida, vaqt, vahm kabi so'zlarda a aytiladi va yoziladi. 2. oo harfi: 1) ona, omon, quyosh fido, baho, xola, lotin; mukofot, mahorat kabi so'zlarda orqa qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) boks, poyezd, tonna, talon; agronom, mikrofon; direktor, temos kabi o'zlashma so'zlardagi unlini ifodalash uchun yoziladi. 3. li harfi: 1) ish, iz, qil; xirmon, ilhom, ikki, ixtisos, shoyi, tulki; volida, piramida; bilan, biroq, sira, qishloq, chiroq kabi so'zlarda old qator tor unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) o 'tin, o 'rik, bo 'lim kabi oldingi bo'g'inida o' unlisi keladigan so'zlarning keyingi bo'g'inida i aytiladi va yoziladi. 4. uu harfi: 1) uy, kun; buzoq, buloq, buxoro; butun, uchuq, usul, yulduz; …

2 / 16

'z ichida kelganda ikkinchi unli y aytilsa ham, asliga muvofiq e yoziladi: aerostat, poema kabi. boshqa hollarda yonma-yon kelgan unlilar odatda aynan aytiladi va yoziladi: manfaat, kauchuk, aorta, saodat, burjua, shuaro, inshoot, sanoat, vakuum, muammo, matbuot, tabiiy, rioya va boshqalar. undoshlar imlosi 8. bb harfi: 1) bobo, bahor, bir, majbur, zarb kabi so'zlarda jarangli portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) kitob, yuzlab, kelib kabi so'zlar oxirida p aytilsa ham, b yoziladi; 3) qibla, tobla kabi so'zlarda ba'zan v aytilsa ham, b yoziladi. 9. pp harfi paxta, pichoq, opa, tepa, tup, yop kabi so'zlarda jarangsiz portlovchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi. 10. vv harfi: 1) ov, suv, kuyov; ovoz, savol; volida, vatan kabi so'zlarda ovozdor sirg'aluvchi lab undoshini ifodalash uchun yoziladi; 2) avtobus, avtomat kabi o'zlashma so'zlarda v ba'zan f aytilsa ham, v yoziladi. 11. ff harfi: 1) fan, fe 'l, futbol, fizika; asfalt, juft; insof, isrof kabi so'zlarda jarangsiz …

3 / 16

. sh sh harflar birikmasi shahar, shisha, shodlik; ishq, pishiq; bosh, tosh kabi so'zlarda til oldi jarangsiz sirg'aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. s h harflari ikki lovushni ifodalasa, ular orasiga tutuq (') belgisi qo'yiladi: is'hoq, as'hob, mus’haf kabi. 18. jj harfi: 1) jon, jahon, jiyda, tijorat; rivoj, vaj kabi so'zlarda til oldi jarangli qorishiq undoshni ifodalash uchun yoziladi; 2) jurnal, projektor; gijda, ajdar, tiraj kabi o'zlashma so'zlarda til oldi jarangli sirg'aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 19. chch harflar birikmasi choy, chevar, chiroyli, chaman; achchiq, uchun, bichiqchi; kuch, kech kabi so'zlarda til oldi jarangsiz qorishiq undoshni ifodalash uchun yoziladi. 20. rr harfi rahmat, rohat, orom, doira, bor, diyor kabi so'zlarda til oldi ovozdor titroq undoshni ifodalash uchun yoziladi. 21. ll harfi tola, loyiq, la'l; iloj, mahal kabi so'zlarda sirg'aluvchi ovozdor yon undoshni ifodalash uchun yoziladi. 22. nn harfi: 1) non, nomus; ona, tana; bilan, tomon kabi so'zlarda til oldi ovozdor burun …

4 / 16

i undoshni ifodalash uchun yoziladi. 29. xx harfi xabar, xo 'roz, xohish, xushnud, baxt, axborot, mix kabi so'zlarda chuqur til orqa jarangsiz sirg'aluvchi undoshni ifodalash uchun yoziladi. 30. hh harfi hosil, hamma, bahor; isloh, nikoh kabi so'zlarda jarangsiz sirg'aluvchi bo'g'iz undoshini ifodalash uchun yoziladi. 31. yonma-yon keladigan undoshlarning imlosi: 1) baland, samarqand, poyezd; do'st, artist, g'isht kabi so'zlarda d, t tovushi ba'zan aytilmasa ham, yoziladi; 2) metall, kilogramm, kilovatt, kongress kabi o'zlashma so'zlar oxirida bir undosh aytilsa ham, ikki harf yoziladi. lekin bunday so'zlarga xuddi shu tovush bilan boshlanadigan qism qo'shilsa, so'z oxiridagi bir harf yozilmaydi: metall+lar—metallar, kilogramm+mi=kilogrammi kabi. 32. ' — tutuq belgisi: 1) a'lo, ba'zan, ma'yus, ta'zim; ra'y, ta'b; e'lon, e'tibor, e'tiqod, me'mor, ne 'mat, she 'r, fe 'l; nu 'mon, shu 'la kabi o'zlashma so'zlarda unlidan keyin shu unli tovushning cho'ziqroq aytilishini ifodalash uchun qo'yiladi; mo'jiza, mo'tadil, mo'tabar kabi so'zlarda o' unlisi cho'ziqroq aytilsa ham, tutuq belgisi …

5 / 16

tugab, tarkibida u unlisi bor fe'lga -uq qo'shiladi: uz — uzuq, yut — yutuq kabi. lekin uyushiq, burushiq, uchuriq (shuningdek, bulduriq) kabi so'zlarning uchinchi bo'g'inida i aytiladi va shunday yoziladi. 34. k, q undoshi bilan tugagan ko'p bo'g'inli so'zlarga, shuningdek, bek, yo 'q kabi ayrim bir bo'g'inli so'zlarga egalik qo'shimchasi qo'shilganda k undoshi g undoshiga, q undoshi g' undoshiga aylanadi va shunday yoziladi: tilak — tilaging, yurak—yumgim, kubok— kubogi, bek—begi; tayoq—tayog'i, qo'shiq—qo'shig'i, yaxshiroq—yaxshirog'i, yo'q—yo'g'i kabi. lekin ko'p bo'g'inli o'zlashma so'zlarga, bir bo'g'inli ko'pchilik so'zlarga egalik qo'shimchasi qo'shilganda k, q tovushi aslicha aytiladi va yoziladi: ishtirok—ishtiroki, ocherk— ocherki, erk—erki, huquq—huquqim, ravnaq—ravnaqi, yuq—yuqi kabi. 35. quyidagi qo'shimchalar qo'shilishi bilan so'zning tarkibida tovush tushadi yoki ortadi: 1) o'rin, qorin, burun, o'g'il, bo'yin, ko'ngil kabi ba'zi so'zlarga egalik qo'shimchasi qo'shilganda, qayir, ayir kabi fe'llarga nisbat shaklini yasovchi -il qo'shimchasi qo'shilganda, ikki, olti, yetti so'zlariga -ov, -ala qo'shimchalari qo'shilganda ikkinchi bo'g'indagi unli aytilmaydi va yozilmaydi: …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "imlo qoidalari, tinish belgilari (5)"

o’zbek tilining asosiy imlo qoidalari ( 1995-yil 24-avgust ) harflar imlosi unlilar imlosi 1. aa harfi: 1) aka, alanga, aloqa, og'a; sentabr, noyabr kabi so'zlarda old qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) bahor, zamon; savol, gavda; vasvasa kabi so'zlarning oldingi bo'g'inida, vaqt, vahm kabi so'zlarda a aytiladi va yoziladi. 2. oo harfi: 1) ona, omon, quyosh fido, baho, xola, lotin; mukofot, mahorat kabi so'zlarda orqa qator keng unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) boks, poyezd, tonna, talon; agronom, mikrofon; direktor, temos kabi o'zlashma so'zlardagi unlini ifodalash uchun yoziladi. 3. li harfi: 1) ish, iz, qil; xirmon, ilhom, ikki, ixtisos, shoyi, tulki; volida, piramida; bilan, biroq, sira, qishloq, chiroq kabi so'zlarda old qator tor unlini ifodalash uchun yoziladi; 2) o '...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PDF (347,9 КБ). Чтобы скачать "imlo qoidalari, tinish belgilari (5)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: imlo qoidalari, tinish belgilar… PDF 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram