9-kimyo 2019

PDF 208 pages 4.9 MB Free download

208 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.9 MB

File type PDF

Pages 208

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 208

i.p. asqarov, k.g‘opirov, n.x. to‘xtaboyev kimyo-9 o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9- sinfi uchun darslik sifatida tasdiqlagan to‘rtinchi nashri toshkent «o‘zbekiston” nmiu 2019 uo‘k: 54(075) kbk 24ya721 24.1 asqarov i.r. kimyo-9: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining a 86 9- sinfi uchun darslik / i.r.asqarov, k.g.g‘opirov, n.x.to‘xtaboyev/, 4- nashr. — t.: «o‘zbekiston» nmiu, 2019. — 208 b. i. 1,2. muallifdosh. isbn 978–9943–07–261–9 uo‘k:54(075) êbk 24.1ya72 taqrizchilar: a.q. abdushukurov — o‘zbekiston milliy universiteti professori, kimyo fanlari doktori; sh.m. mirkomilov — toshdpu kimyo va kimyo o‘qitish metodikasi kafedrasi professori; sh.a. qodirova — o‘zbekiston milliy universiteti professori v.b., kimyo fanlari doktori; sh. ganiyeva — toshkent shahar sergeli tumani 104-maktab- ning kimyo fani o‘qituvchisi; l. boboqulova — toshkent shahar yunusobod tumani 258-maktab- ning kimyo fani o‘qituvchisi; sh. g‘opirov — andijon viloyati shahrixon tumani 44-idumning oliy toifali kimyo fani o‘qituvchisi; d. ochilov — navoiy viloyati karmana tumanidagi 21-maktabning oliy toifali kimyo fani o‘qituvchisi. …

2 / 208

dalanib tayyorlangan bezaklar, qog‘ozlar, yozuvlar, attorlik buyumlari uchun zarur bo‘lgan simob va uning birik malari, efir moylari, surma, o‘simliklardan tayyorlangan dori- darmonlar keng qo‘llangani haqida ma’lumotlar mavjud. daraxt po‘stlog‘i va kanopdan 751- yilda samarqandda qog‘oz ishlab chiqarish yo‘lga qo‘yilgan. miloddan avvalgi 460—377- yi l larda yashagan qadimgi yunon qomusiy olim giðpokrat o‘simlik, hayvonlar va tabiiy minerallardan dorivor vositalar olishni bilgan. 721—813- yillarda yashagan jobir ibn hayyom (gaber, sul fat, nitrat kislotalarni va zar suvini olish usullarini yozib qol dirgan) novshadil spirtini aniqlagan va uning xossalarini o‘r gangan, oq bo‘yoq tayyorlash uslubini taklif qilgan, sirka kislo tani haydash orqali tozalash usulini o‘rgangan. “yetmish kitob”i- da metallar va minerallar haqida ko‘plab ma’lumotlar berilgan. farg‘ona viloyatining quva tumanida tavallud topgan, 797— 865- yillarda yashagan qomisiy olim ahmad al-farg‘oniy (alfra ganus) kimyoga oid dastlabki asarlardan bo‘lgan “kitob amal ar- rahomat”da u ming yildan ortiq davr davomida suv ta’siridan yemirilib ketmagan mashhur nilomer uchun tayyorlangan …

3 / 208

senna) (980—1037) o‘rta asrlarning yirik kimyogarlaridan bo‘lib, “risolat al-iksir”, “kitob ash-shifo”, “tib qonunlari” kabi asarlarida ko‘pgina kislota, ishqor, shifo baxsh moddalarning tibbiyot amaliyotida qo‘llanish holatlari haqida qimmatli ma’lumotlarni keltirgan. “haqiqiy olimlik, haqiqiy ijodkorlik — bu igna bilan quduq qazishdek mashaqqatli ish. buni bilgan odam biladi, bilmagan bilib olishi zarur”1 buyuk ajdodlarimizning munosib izdoshlari sifatida zamo namizning peshqadam kimyogar va kimyogar-texnolog olimlari o.s.sodiqov, s.y.yunusov, h.r.rustamov, x.u.usmonov, m.n.nabiyev, m.a.asqarov, x.n.oripov, n.a.parpiyev, k.s. ahmedov, z.s.salimov, n.r.yusuf bekov, a.a.abduvahobov, s.sh.rashidova, sh.i.solihov, s.i.iskandarov, y.t.toshpo‘latov, s.s.ne’matov, b.m.beglov, ò.m.mirkomilov, a.g‘.maxsumov, a.i.glushenkova kabi yetakchi o‘zbek olimlari jahonshumul ishlari bilan fan rivojiga salmoqli hissa qo‘shdilar. 1997- yilda o‘zbek olimlari i.r.asqarov va t.t.risqiyevlar tomonidan “tovarlarni kimyoviy tarkibi asosida sinf lash va sertifikatlash” ixtisosligi kimyo fanlari tizimiga kiritildi. 2017- yi lda professor i.r.asqarov tomonidan “tovarlar kimyosi” sifatida takomillashtirildi hamda oak tomonidan tasdiqlandi. 1sh.m.mirziyoyev. o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.mirziyoyev ning oliy majlisga murojaatnomasi. 22- dekabr, 2017-y. aziz o‘quvchilar! 9- sinfda kimyo fanini o‘rganishni …

4 / 208

.dyuma va a.shankurtua hamda boshqa olim lar kimyoviy elementlarni sistemalashtirishga harakat qil ganlar. • 1620- yilda a.sala erituvchilarni suvli, kislotali, yog‘li sinflarga ajratdi. • 1718- yilda e.joffrua moddalarning o‘xshashlik jadvalini tuzdi. • sistemalashtirish muammosini 1869- yilda rus olimi d.i.mendeleyev muvaffaqiyatli hal qildi. d.i.mendeleyev tomonidan davriy qonunning dastlabki talqini “...oddiy moddalarning xossalari hamda elementlar 8- sinf kimyo kursining eng muhim mavzularini takrorlash 1-§. 6 i bob. 8- sinf kimyo kursining eng muhim mavzularini takrorlash birikmalarining shakl va xossalari ularning atom massalari qiymatiga davriy ravishda bog‘liq...” deb berilgani va keyin chalik atom tuzilishi haqidagi bilimlarning chuqurlashishi, tasavvurlarning kengayishi natijasida quyidagi yangi talqin bilan almashtirilganini yaxshi bilamiz: “kimyoviy elementlar va ulardan hosil bo‘luvchi oddiy hamda murakkab moddalarning xossalari shu elementlar atomlarining yadro zaryadlari bilan davriy ravishda bog‘liq bo‘ladi”. davriy qonun — tabiat qonuni va u tabiatda mavjud bo‘lgan bog‘liqliklarni aks ettiradi. davriy qonun asosida elementlar davriy sistemasi vujudga kelgan. davriy sistemaning dastlabki tuzilishida …

5 / 208

ligi va farq larini, davriy o‘zgarish sabablarining tub mohiyatini tushuntirib bera olmadi. xix asrda atom kimyoviy reaksiyalarda o‘zgarishga uchramaydigan bo‘linmas zarra deb hisoblangan. xix asr oxiri va xx asr boshlarida esa kimyo fanida erishilgan yutuqlar bu tasavvurni o‘zgartirib yubordi. • x- (ren tgen) nurlar in ing ochi l i sh i (nemi s o l imi v.rentgen, 1895- yilda kashf etib, “x” nur deb atagan). • radioak t iv l ikning kashf e t i l i sh i ( f ransuz o l imi a.bekkerel, 1896- yil). i bob. 8- sinf kimyo kursining eng muhim mavzularini takrorlash 7 • elektronning kashf etilishi (ingliz olimi j.tomson, 1897- yil). • atom yadrosi zaryadining elementning davriy sistemada gi tartib raqamiga tengligi (ingliz olimi d.mozli, 1913- yil). • yadro tuzilishi proton-neytron nazariyasining yaratilishi (rus olimlari d.d.ivanenko va e.n.gapon hamda nemis olimi v.geyzenberg, 1932- yil). kimyoviy elementning davriy sistemadagi o‘rni uning atom tuzilishi va …

Want to read more?

Download all 208 pages for free via Telegram.

Download full file

About "9-kimyo 2019"

i.p. asqarov, k.g‘opirov, n.x. to‘xtaboyev kimyo-9 o‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 9- sinfi uchun darslik sifatida tasdiqlagan to‘rtinchi nashri toshkent «o‘zbekiston” nmiu 2019 uo‘k: 54(075) kbk 24ya721 24.1 asqarov i.r. kimyo-9: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining a 86 9- sinfi uchun darslik / i.r.asqarov, k.g.g‘opirov, n.x.to‘xtaboyev/, 4- nashr. — t.: «o‘zbekiston» nmiu, 2019. — 208 b. i. 1,2. muallifdosh. isbn 978–9943–07–261–9 uo‘k:54(075) êbk 24.1ya72 taqrizchilar: a.q. abdushukurov — o‘zbekiston milliy universiteti professori, kimyo fanlari doktori; sh.m. mirkomilov — toshdpu kimyo va kimyo o‘qitish metodikasi kafedrasi professori; sh.a. qodirova — o‘zbekiston milliy universiteti professori v.b., kimyo fanlari doktori; sh. ganiyeva ...

This file contains 208 pages in PDF format (4.9 MB). To download "9-kimyo 2019", click the Telegram button on the left.

Tags: 9-kimyo 2019 PDF 208 pages Free download Telegram