kuchsizlar kuchi

PDF 96 pages 1.2 MB Free download

96 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PDF

Pages 96

Updated May 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 96

1 uo'k 821.162.3-31 kbk 83.3-5 g 12 vatslav gavel kuchsizlar kuchi [ matn / ]vatslav gavel – toshkent: azon kitoblari, 2021. tarjimon: hamid sodiq “kuchsizlar kuchi” asari sobiq sssr kommunistik tuzumining mohiyatini, rejim hayoti va uning mafkuraviy maqsadlarini amalga oshirishda qaysi usul va uslublardan foydalanishini ochib beradi. shuningdek asarda, g'ayriinsoniy tuzumlarda o'zlikni saqlab qolib haqiqiy hayot asosida yashash shartlarini, shuningdek, posttotalitar tuzumlarda siyosiy manqurtga aylanmaslik ko'nikmalarini ta'sirli misollar bilan yoritadi. asar kommunistik mafkura asoratlaridan xalos bo'lishda “siyosiy dekompressiya” qoidalariga rioya qilish, hamda postsovet davlatlarining demokratik taraqqiyot yo'liga tushib olishida muhim manba bo'lib hisoblanadi. 2 kirish vatslav gavel chex xalqining kurashchan farzandlaridan biri. u bir necha bor hibsga olinishi va hayotiga jiddiy xavf tug'ilishiga qaramasdan o'z xalqini kommunistik diktatura changalidan olib chiqishga ishongan va bu yo'lda jonini ham ayamagan. 1993–2003 yillarda chexiya respublikasining prezidenti lavozimida faoliyat yuritib, chex xalqining ozod va hur yashashiga sabab bo'lgan islohotlarni amalga oshirgan siyosatchilardan biridir. gavelning …

2 / 96

destalinizatsiya, dekolonizatsiya va h.k.) talablariga rioya qilishi kerak. agar rioya qilinmasa eski rejim asoratlaridan aslo qutilib bo'lmaydi, balki u yana qaytalaydi. abulfayz elchibey aytganidek: “qulsifatlar ozod qilinsa, yo qullik davrini qo'msaydi yoki bozordan o'ziga quldor sotib oladi”. taraqqiyot uchun, avvalo, insonning o'zi taraqqiy etishi kerak, inson esa taraqqiyotni barpo qiladi, bu eng to'g'ri yo'ldir. vatslav gavelning quyidagi fikrlariga e'tibor qarating: “....tizimdagi hayot ikkiyuzlamachilik va yolg'on bilan qorishib ketgan bo'lib, bunda byurokratik hokimiyat – xalq hokimiyati deyiladi; ishchilar sinfi nomi bilan – ishchilar qul qilinadi; insonni total tahqirlash – inson erkinligi sifatida; axborot izolyatsisi – uning ochiqligi sifatida; jamoat nazorati tashkilotlarining hukumat tomonidan manipulyatsiya qilinishi va 3 hukumat o'zboshimchaligi – qonun ustuvorligi sifatida, madaniyatni yo'q qilish – uning rivojlanishi sifatida; imperiya ta'sir doirasining kengayishini – jabrdiydalarga g'amxo'rlik sifatida; so'z erkinligi cheklanishini - erkinlikning yuksak ko'rinishi sifatida; saylov soxtakorligini – demokratiyaning eng oliy shakli sifatida; tafakkur qulligini – ilg'or ilmiy dunyoqarash sifatida; …

3 / 96

riga asoslanmay qo'ygan, u hozirda nonkonformizmga2 nisbatan shafqatsiz usullar bilan javob qaytara olmaydi. boshqa tomondan esa u shunday siyosiy inertlikka egaki, hatto rasmiy strukturalarda ham arzimas norozilik yoki muxolif fikrga yo'l bermaydi. kim o'zi bu, “dissident”lar? dissidentlik asosi va mohiyati nimada? dissidentlarni birlashtirgan “mustaqil tashabbuslar” tosh bosadimi? ularning imkoniyatlari qanday? mazkur toifadagi insonlar faoliyatiga nisbatan “muxolifat” tushunchasini qo'llash mumkinmi? agar “ha” desak, uning mavjud rejim fonidagi aksi, yo'nalishlari hamda jamiyatda tutgan o'rni qanday, shuningdek, ular nimani istaydi va nimani istashi mumkin? iqtidordan chetlatilgan va maqomiga ko'ra “chala fuqaro” rutbasidagi dissidentlar jamoaga va jamiyatga ta'sir o'tkazishga qodirmi? ular nimani o'zgartira oladi? o'ylashimcha, yuqoridagi savollarga javobni hamda “kuchsizlar kuchi” haqidagi suhbatni dissidentlar mansub bo'lgan hokimiyat taftishidan boshlash maqsadga muvofiq. 2 1 dissident (lot. dissidens “norozi” o'zgacha fikrlovchi) - bu umumiy qabul qilingan fikrlardan ajralib chiqib o'zga qarashlarni himoya qiladigan kishi. ko'pincha dissitentlarning shaxsiy qarashlari va e'tiqodlari hukmron ta'limot va mafkura qoidalariga zid …

4 / 96

taturani an'anaviy anglashda – jamiyatning zulmkor guruhlar tomonidan zo'rlik orqali egallanishi, ijtimoiy ma'noda esa – ma'lum bir to'da manfaatlari yo'lida jamiyat a'zolarini osonlik bilan manqurtlashtirish nazarda tutiladi. diktaturani “an'anaviy” yoki “mumtoz” anglashda uning muvaqqatligi, tarixiy efemerligi va beqarorligi haqidagi qarashlar ustunlik qiladi. uning yashovchanligi diktator hayoti bilan chambarchas bog'lanadi, bu tobelik esa ko'pincha lokal xarakter kasb etadi. mumtoz diktatura u yoki bu mafkurani qonuniylashtirishiga qaramasdan o'zining tirgagi sifatida armiya va politsiyaga urg'u beradi. bunday hollarda diktator o'zini iqtidor arenasidan sug'urib olishga qodir bo'lgan, yaxshi qurollangan guruhlarni real xavf sifatida ko'radi. o'ylashimcha, bizning tuzum va “mumtoz” diktaturaning umumiy jihatlari juda kam bo'lib, xususan, hozirgi davr diktaturasining o'ziga xos jihatlarini quyidagilarda ko'rish mumkin. birinchidan, u lokallashmagan, balki bir nechta davlatlar blokini birlashtirgan ikkita zamonaviy buyuk davlatlarning biri hisoblanadi. tabiiyki, bu diktatura turli xil tarixiy va hududiy o'ziga xosliklarni namoyon qilsada, butun hududda davlatlar blokini jamlagan chegaralar bilan sezilarli cheklangan. u nafaqat o'zi …

5 / 96

ularning ko'plari tarixda faqat epizodlar, tasodifiy ijtimoiy jarayonlarning juz'iy natijalari yoki shaxs va inson ommasining zaif urinishlari ekanligini ko'ramiz - bizning tizimimiz haqida esa bunday deya olmaymiz; garchi bu tizim dastlab o'zini vujudga keltirgan mafkuraviy- ijtimoiy ildizlar va harakatlardan uzoqlashib ketgan bo'lsa-da, bu harakatlarning (men xix – asrning mehnat va sotsialistik harakatlarini nazarda tutmoqdaman) o'z ichki mohiyatini saqlab qolganligi uning kuchli tarixiy asosi va tizimga poydevor vazifasini bajarishi mumkin bo'lgan etarlicha mustahkam zamindir. u o'zining rivojlanishi jarayonida asta- sekinlik bilan dunyo va zamonaviy davr tarkibidan mustahkam joy oldi hamda mutlaqo yangi ijtimoiy va siyosiy voqelikka aylanib ulgurdi. ushbu tarixiy asoslantirish, mazkur harakatlar paydo bo'lgan davrning ijtimoiy ziddiyatlarini chuqur anglashni ham o'z ichiga oldi; shu bilan birga, ushbu “chuqur anglash”ning rivojlanishiga olib kelgan dahshatli begonalashuvga moyillik genetik pishib etilganligini ham esda tutish lozim. ammo bu moyillikni davrning siyosiy iqlimi bilan “asoslash”ga urinish hodisalarini ham kuzatish mumkin. uchinchidan, ushbu “chuqur anglash” tuzumimizni …

Want to read more?

Download all 96 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kuchsizlar kuchi"

1 uo'k 821.162.3-31 kbk 83.3-5 g 12 vatslav gavel kuchsizlar kuchi [ matn / ]vatslav gavel – toshkent: azon kitoblari, 2021. tarjimon: hamid sodiq “kuchsizlar kuchi” asari sobiq sssr kommunistik tuzumining mohiyatini, rejim hayoti va uning mafkuraviy maqsadlarini amalga oshirishda qaysi usul va uslublardan foydalanishini ochib beradi. shuningdek asarda, g'ayriinsoniy tuzumlarda o'zlikni saqlab qolib haqiqiy hayot asosida yashash shartlarini, shuningdek, posttotalitar tuzumlarda siyosiy manqurtga aylanmaslik ko'nikmalarini ta'sirli misollar bilan yoritadi. asar kommunistik mafkura asoratlaridan xalos bo'lishda “siyosiy dekompressiya” qoidalariga rioya qilish, hamda postsovet davlatlarining demokratik taraqqiyot yo'liga tushib olishida muhim manba bo'lib hisoblanadi. 2 kirish vatslav gavel c...

This file contains 96 pages in PDF format (1.2 MB). To download "kuchsizlar kuchi", click the Telegram button on the left.

Tags: kuchsizlar kuchi PDF 96 pages Free download Telegram