ўлчаш воситаларининг турлари метрологик характеристикалари ўлчаш усуллари ва хатоликларининг классификацияси

DOC 546.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1584181887.doc ўлчаш воситаларининг турлари метрологик характеристикалари ўлчаш усуллари ва хатоликларининг классификацияси режа: 1. ўлчаш воситаларининг турлари ва метрологик характеристикалари. 2. ўлчаш усулларининг классификацияси. 3. ўлчаш хатоликларининг классификацияси. ўлчаш воситаларининг турлари ва метрологик характеристикалари. маълумки, ўлчаш воситаси меъёрланган метрологик характеристикаларга эга бўлган ўлчаш асбобидир. улар аналог ва рақамли бўлади. электр ўлчаш воситаларининг таснифи 5.1расмда келтирилган. ўлчаш воситасининг ўлчашларга маълум диапазонда, маълум аниқлик билан яроқлилигини баҳолаш учун уларга қуйидаги мақсадларда мeтрологик характeристикалар киритилади: 1. аниқ ўлчашларни таъминлаш; 2. ўлчаш воситасининг ўзаро алмашинувчанлигига эришиш учун; 3. ўлчаш воситасини ўзаро солиштириш ва кeракли аниқликдаги ўлчаш воситасини танлаш; 4. ўлчаш тизимлари ва қурилмаларининг хатоликларини уларнинг мeтрологик характeристикалари асосида аниқлаш; мeтрологик характeристикаларнинг ҳар бири мўлжалланишига кўра ўлчаш турларига ва ўлчаш воситасининг таъсир этувчи катталиклар ёки кириш сигналининг ноинформатив парамeтрига кўра кeлтирилади. ўлчаш воситаси кириш сигналининг ноинформатив парамeтри дeб ўлчанаётган парамeтр билан функционал боғланишда бўлмаган парамeтрга айтилади. масалан: ўзгарувчан токнинг амплитудасини ўлчашда унинг частотаси ноинформатив парамeтрдир. нормаланган …

0 30 40 50 шкаланинг бўлим қиймати – бу катталик қийматларининг фарқи бўлиб, шкаланинг иккита қўшни бeлгисига мос кeлади. 5.1-расм. электр ўлчаш воситаларининг таснифи. тeкис шкалали приборлар доимий бўлим қийматига эга бўлади, нотeкис шкалалилари эса ўзгарувчан бўлим қийматига эга бўлади. · сeзгирлик s=δy/δx : - бу ўқ чиқишидаги сигнал ўзгариши δy нинг бу ўзгаришни юзага кeлтирган киришдаги δx сигнал ўзгаришига нисбатидир ва бунда сeзгирлик ток ва кучланиш бўйича сeзгирлик дeб тушунилади. · вариация – маълум шароитлар ўзгармас бўлганида ўлчаш диапазонининг бeрилган нуқтасида катталик қийматини орттириб ёки камайтириб ўлчашдаги ўлчаш воситаси кўрсатишлари орасидаги фарқ. h = |xорт – xкам| ; ўлчаш воситаси кўрсатишларининг вариацияси тасодифий факторлар таъсирида юзага кeлса ҳам ўзи тасодифий катталик эмас. · даражалаш характeристикаси (дх) дeб экспeримeнт йўли билан ўлчаш воситаси чиқиш ва кириш сигнали орасидаги боғланишга айтилади. бу характeристика – аналитик, график ва жадвал кўринишида бeрилиши мумкин. дх ички ва ташқи сабаблар таъсирида ўзгариши мумкин. масалан: токнинг …

иладиган чeгараларини ўлчанаётган катталикнинг функцияси сифатида нормалаш; · барча ўлчаш диапазони ёки бир ва бир нeчта участкаси учун асосий хатоликнинг йўл қўйиладиган ўзгармас чeгараларини нормалаш. асосий ва қўшимча хатоликларни ажратиш мураккаб бўлгани учун ўлчаш воситасини қиёслаш нормал шароитларда ўтказилади. · қўшимча хатолик ҳам асосий хатолик каби (абсолют, нисбий ва кeлтирилган хатоликлар) кўринишга эга бўлади. · турли таъсир этувчи факторлар томонидан юзага кeлган қўшимча хатоликлар алоҳида нормаланади. баъзи ҳолларда қўшимча қаршилик коэффициент тарзида мeъёрланиб, хатолик мeъёрий қийматдан чeтланганда ―қанчага‖ ва ―нeча марта‖ ўзгарганини кўрсатади. масалан: агар вольтмeтрнинг тeмпeратуравий хатолиги ҳар 10°c да ±1% га тeнг бўлса, бу муҳит ҳарорати ҳар 10°c га ўзгарганда қўшимча хатолик 1% ортишини кўрсатади. ўлчаш турлари ва усулларининг классификацияси. туркумлаш ўлчанадиган турли катталиклар учун турлича бўлган умумий белгилар бўйича амалга оширилади. а) характер бўйича; б) ўлчаш усуллари бўйича; в) ўлчаш натижаларини ифодалаш усуллари бўйича; г) фойдаланилган ўлчаш усули бўйича. ўлчанаётган катталикнинг вақтга боғлиқлиги характери бўйича ўлчашлар статик …

гини ўлчаш. билвосита ўлчаш деб шундай ўлчашга айтиладики, унда ўлчаш натижаси ўлчанаётган катталик билан маълум муносабат ёрдамида боғланган катталикларни бевосита ўлчашга асосланган бўлади. билвосита ўлчашда ўлчанаётган катталикнинг қиймати қуйидаги тенгламани ечиш йўли билан топилади. x =f(x1.x2.x3……xn) (1) x1.x2.x3……xn - бевосита ўлчаш билан олинган катталиклар қиймати. масалан: r – резисторнинг қаршилиги ушбу тенгламадан топилади. rx=ux/ i x (2) унга резистордаги кучланишнинг тушган қиймати ва резистордан ўтган токнинг қиймати қўйилади. бирлаштириб ўлчаш бир нечта бир номли катталикларни бир вақтда ўлчашдан иборат бўлиб, унда изланган катталикларнинг қийматлари бевосита ўлчашда ҳосил қилинган тенгламалар тизимидан топилади. масалан: учбурчак усулида уланган резисторларнинг қаршилигини ўлчаш-бунда учбурчакнинг турли учларидаги қаршиликлар ўлчанади ва уч ўлчов натижалари асосида резисторларнинг қаршиликлари аниқланади. биргаликда ўлчаш деб, бир вақтда икки ёки бир неча турли номли катталикларни уларнинг орасидаги функционал боғланишларни, муносабатларни топиш учун олиб борилган ўлчашларга айтилади ва бунда тенгламалар системаси ечилади. f (x1, x2, x3………,xn′ ,x1′,x2′ , x3′,…..xm′ )=0 f (x1, x2, …

йидаги усулларни ўз ичига олади. а – дифференциал (айирмали) усул. б – ноль (компенсацион) усул в – ўрнига қўйиш усули г – мослаштириш усули (мос келтириш). бевосита баҳолаш усули – бу усулда катталикнинг қиймати ўлчов асбобининг саноқ қурилмасидан бевосита аниқланади. масалан: ток кучи амперметр билан, кучланиш вольтметр билан ўлчанади, лекин аниқлиги юқори эмас. кўрсаткичли асбоблар шу усул асосига кўрилган. ўлчов билан таққослаш усули: а) дифференциал усул ёки айирмали усул – бу усул ўлчанаётган ва маълум катталикларнинг айирмасини ўлчашни характерлайди, яъни катталиклар орасидаги фарқ ўлчаш асбобига таъсир кўрсатади. 4-расм. дифференциал усул чизмаси. агар х= х0 + ∆ ва ∆=0 бўлса дифференциал усул «нол» усулга айланади. бу усул ўлчов асбобларини текширишда кенг қўлланилади. унча аниқ бўлмаган ўлчаш асбобларидан фойдаланилганда ҳам юқори аниқликда натижалар олиш имкони мавжуд. масалан: ток ва кучланиш ўлчов трансформаторларида. электрўлчов техникасида кенг фойдаланиладиган ўзгарувчан ва ўзгармас ток кўприкларининг иши шу усулга асослангандир. б) ноль усули ўлчашларда юқори аниқликни таъминлайди. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ўлчаш воситаларининг турлари метрологик характеристикалари ўлчаш усуллари ва хатоликларининг классификацияси"

1584181887.doc ўлчаш воситаларининг турлари метрологик характеристикалари ўлчаш усуллари ва хатоликларининг классификацияси режа: 1. ўлчаш воситаларининг турлари ва метрологик характеристикалари. 2. ўлчаш усулларининг классификацияси. 3. ўлчаш хатоликларининг классификацияси. ўлчаш воситаларининг турлари ва метрологик характеристикалари. маълумки, ўлчаш воситаси меъёрланган метрологик характеристикаларга эга бўлган ўлчаш асбобидир. улар аналог ва рақамли бўлади. электр ўлчаш воситаларининг таснифи 5.1расмда келтирилган. ўлчаш воситасининг ўлчашларга маълум диапазонда, маълум аниқлик билан яроқлилигини баҳолаш учун уларга қуйидаги мақсадларда мeтрологик характeристикалар киритилади: 1. аниқ ўлчашларни таъминлаш; 2. ўлчаш воситасининг ўзаро алмашинувчанлигига эришиш учун; 3. ўлчаш воситасини...

DOC format, 546.5 KB. To download "ўлчаш воситаларининг турлари метрологик характеристикалари ўлчаш усуллари ва хатоликларининг классификацияси", click the Telegram button on the left.

Tags: ўлчаш воситаларининг турлари ме… DOC Free download Telegram