oʻsimlik_va_hayvon_hujayralarining_farqli_va_oʻxshashlik_belgilari.docx

DOCX 33.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti mustaqil ish mavzu: oʻsimlik va hayvon hujayralarining farqli va oʻxshashlik belgilari o'quvchi: saparboyeva zilola 2024-2025-o'quv yili reja: 1. oʻsimlik hujayralarining hujayra devorlari 2. hayvon hujayralarida hujayra devorining yoʻqligi 3. oʻsimliklar va hayvonlarda joylashgan yadro 1. oʻsimlik hujayralarining hujayra devorlari oʻsimlik hujayralarining hujayra devorlari oʻsimlik hujayralarining ahamiyatli tarkibiy qismi boʻlib, ularning barqarorligini va himoya vazifalarini bajaradi. hujayra devori asosan sellyuloza, gemisellyuloza va lignin kabi komponentlardan tashkil topgan. ushbu devor oʻsimlik hujayralariga shakl beradi, ularga turli xil fizik kuchlarga bardosh berish imkoniyatini yaratadi va hujayra ichidagi ishqoriy moddalardan himoya qiladi. hujayra devorlari birlamchi va ikkilamchi boʻlishi mumkin. birlamchi hujayra devori oʻsimlik hujayrasi oʻsishi davomida hosil boʻladi va asosan sellyulozadan iborat. bu devor hujayraning oʻsishiga moslashadi, moslashuvchanlik va mustahkamlik oʻrtasida balansni saqlash uchun moʻljallangan. ikkilamchi hujayra devori esa hujayra oʻsishi toʻxtaganda hosil boʻladi. bu devor koʻpchilik hollarda lignin bilan boyitilgan …

15-25% ni tashkil qiladi. lignin oʻsimlik hujayra devorining asosiy oʻziga xos xususiyatlaridan boʻlib, bu komponent devorning qattiqligini va biologik inertligini oshiradi. bu polimer fenilpropanoid birikmalaridan iborat boʻlib, odatda oʻsimliklarning ikkilamchi oʻsish jarayonida koʻproq hosil boʻladi. u hujayra devorining himoya xususiyatlarini sezilarli darajada oshiradi. lignin tarkibi odatda 20-40% ni tashkil etadi, ammo bu koʻrsatkich turli oʻsimlik turlarida va turli hujayra turlarida farq qilishi mumkin. pektinalar hujayra devorining yana bir muhim komponenti hisoblanadi. ular gel xususiyatlariga ega boʻlib, hujayralarning bir-biriga yopishib turishida muhim rol oʻynaydi. pektinalar birinchi navbatda birlamchi devorda mavjud boʻlib, ular hujayralar oʻrtasidagi lavabo (intercellular spaces) va oʻsimlik toʻqimalarining bazal laminasi sifatida xizmat qiladi. bu polimerlarning tarkibi odatda hujayra devorining 5-10% ni tashkil qiladi. hujayra devorining umumiy vazifalari quyidagilardan iborat: strukturaviy mustahkamlik taʼminlash, hujayra shaklini saqlash, hujayra ichidagi tartibni boshqarish, tiriklik saqlanishi uchun himoya qilish va hujayralar oʻrtasidagi oʻzaro aloqa va modda almashinuvini boshqarish. bundan tashqari, hujayra devorlari oʻsimlik oʻsish …

a devorining yo'qligi hayvon hujayralariga bir qator fizik va biokimyoviy xususiyatlarni beradi. quyida shu haqda batafsil ma'lumot keltirilgan: 1. **plazmatik membrana**: hayvon hujayralarida hujayra devori mavjud emasligi tufayli, ularni o'rab olgan plazmatik membrana muhim rol o'ynaydi. ushbu membrana fosfolipid ikki qavatli tuzilishga ega bo'lib, u ixtiyoriy o'tkazuvchanlik xususiyatiga ega, ya'ni bu hujayra ichiga kiruvchi va chiqib ketuvchi molekulalarni tartiblaydi. plazmatik membrana hujayraning shaklini saqlash, kimyoviy signalni qabul qilish va tarqatish hamda boshqa hujayralar bilan o'zaro ta'sir qilishga imkon beradi. 2. **moslashuvchanlik va harakat**: hajvayra devorining yo'qligi hayvon hujayralariga muayyan moslashuvchanlik va harakat imkoniyatini beradi. hujayra devori qattiq struktura bo'lganligi sababli o'simlik hujayralari shaklan o'zgara olmaydi, lekin hayvon hujayralari bu jihatdan erkinroq. bu hujayra yutilishi, fagosit penitsilin va silliq harakatlanish jarayonlariga imkon yaratadi. 3. **endotsitoz va ekzositoz**: hujayra devorining yo'qligi endotsitoz (hujayralarga moddalarni kiritish) va ekzositoz (hujayradan moddalarni chiqarish) kabi muhim jarayonlarni hayajonlantiradi. bu jarayonlar hayvon hujayralarida sekinlashmaydi, ular doimiy ravishda …

ra bo'lmagani uchun hujayra osmotik bosimga nisbatan yanada aniqroq va moslashuvchan shaklda javob bera oladi. 6. **skelet tizimi**: ko'pincha hayvonlar umurtqali hayvonlar bo'lib, ularning to‘liq rivojlangan skelet tizimi mavjud. bu harakat uchun qulaylik yaratadi va himoya vazifasini bajaradi, natijada hujayra devori kerak emas. 7. **xavfli holatlarda himoyalanish**: hujayra devorining bo'lmasligi tufayli hayvon hujayralari to‘g‘ridan-to‘g‘ri himoya mexanizmlariga tayanadi, masalan: immun tizimi va himoya reaktsiyalari. hujayraning dasturlashtirilgan o'lish jarayoni (apoptoz) hujayra devorisiz o'lik va mushkul holatlardan ehtiyotlanishiga qodir. 8. **matritsaga hosil bo'lishi**: ko'plab hayvon hujayralari mexanik qo'llab-quvvatlash va himoya qilish uchun ekstrasellar matritsa ishlab chiqaradi, bu jilotin turidagi moddalar hujayraning shaklini va zararlardan himoya qiladi. ushbu elementlarning barchasi hayvon hujayralariga o'zlariga xos rivojlanishga va yanada moslashuvchan bo'lishiga imkon beradi. hayvon hujayralari hujayra devori yo'qligi tufayli ko'proq hajmdorligini va murakkab strukturalarni rivojlantira olish imkoniyatiga ega. 3. oʻsimliklar va hayvonlarda joylashgan yadro yadro hujayraning muhim tarkibiy qismi bo'lib, u barcha eukaryotik organizmlarda, shu jumladan …

liyatlariga bog'liq ravishda o'zgaradi. yadrocha esa ribosomal rnk (rrnk) va ribosoma tarkibi uchun komponentlarning sintezlanadigan joyi hisoblanadi. ribosomalar oqsillarning sintezi jarayonida muhim ahamiyatga ega. o'simlik va hayvon hujayralari arasida yadroga oid ba'zi farqlar mavjud. masalan, o'simlik hujayralarida yadro odatda hujayra devoriga yaqin joylashgan bo'ladi, chunki katta vakuola hujayra hajmini ancha egallaydi. bunday holda, hujayraning boshqa qismlari vakuola atrofida joylashadi. o'simliklarda yadro vacuolalar bilan almashinishni boshqarishda ishtirok etadi. hayvon hujayralarida yadro hujayraning markazi yoki boshqa joyida joylashishi mumkin va u organellarning funksiyalariga ko'ra biroz ko'chishi mumkin. hayvon hujayralari odatda o'simlik hujayralariga nisbatan kichikroq oluradi, lekin yadrolari o'xshash struktura va funksiyalarga ega. yadro tarkibidagi dnk irsiy informatsiyani o'zida saqlaydi va hujayra ko'payishi, rivojlanishi va funksional faoliyatini boshqaradi. o'simliklarda bu genetik informatsiya fotosintez jarayonini va boshqa o'simliklarga xos jarayonlarni boshqaradi. hayvonlarda esa dnk organizmning shakli, ko'payishi va turli tizimlar faoliyatini tartibga soladi. yadroning eng muhim tarkibiy qismi bo'lgan dnk mutatsiyalarga moyil va bu …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oʻsimlik_va_hayvon_hujayralarining_farqli_va_oʻxshashlik_belgilari.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi berdaq nomidagi qoraqalpoq davlat universiteti mustaqil ish mavzu: oʻsimlik va hayvon hujayralarining farqli va oʻxshashlik belgilari o'quvchi: saparboyeva zilola 2024-2025-o'quv yili reja: 1. oʻsimlik hujayralarining hujayra devorlari 2. hayvon hujayralarida hujayra devorining yoʻqligi 3. oʻsimliklar va hayvonlarda joylashgan yadro 1. oʻsimlik hujayralarining hujayra devorlari oʻsimlik hujayralarining hujayra devorlari oʻsimlik hujayralarining ahamiyatli tarkibiy qismi boʻlib, ularning barqarorligini va himoya vazifalarini bajaradi. hujayra devori asosan sellyuloza, gemisellyuloza va lignin kabi komponentlardan tashkil topgan. ushbu devor oʻsimlik hujayralariga shakl beradi, ularga turli xil fizik kuchlarga bardosh berish i...

DOCX format, 33.4 KB. To download "oʻsimlik_va_hayvon_hujayralarining_farqli_va_oʻxshashlik_belgilari.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: oʻsimlik_va_hayvon_hujayralarin… DOCX Free download Telegram