qidirish algaritmlarini qiyosi tahlili.docx

DOCX 15 pages 36.2 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.2 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

oâzbekiston respublikasi oliy taâlim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent axborot texnalogiyalari unversiteti nukus filiali mustaqil ish mavzu: qidirish algaritmlarini qiyosi tahlili oâquvchi: ozim 2024-2025 kirish: qidiruv algoritmlarining ahamiyati va qoâllanilish sohalari qidiruv masalalarining asosiy turlari asosiy qism i bob. qidiruv algoritmlari haqida umumiy maâlumot 1 qidiruv algoritmlari tushunchasi va ularning tasnifi: chiziqli qidiruv ikkilik qidiruv hashlash asosida qidiruv 2 qidiruv algoritmlarining ishlash mexanizmlari ii bob. algoritmlarni taqqoslash tahlili 1 qidiruv algoritmlarining asosiy tahlil mezonlari: vaqt murakkabligi xotira murakkabligi maâlumotlar tuzilmasi bilan mosligi xulosa: qidiruv algoritmlarining tahlili asosida yakuniy xulosalar chiziqli qidiruv algoritmini zamonaviy tizimlarda qoâllash imkoniyatlari [bookmark: _goback]1. qidiruv algoritmlari qidiruv algoritmlari turli xil ma'lumotlar tuzilmalarida ma'lumotlarni qidirishning samarali usullarini taqdim etish orqali informatika va informatika fanida asosiy rol o'ynaydi. qidiruv usuli, qidirilayotgan ma'lumotlar strukturasi va algoritmning murakkabligi kabi turli mezonlarga ko'ra tasniflanishi mumkin bo'lgan ko'plab qidiruv algoritmlari mavjud. eng oddiy algoritmlardan biri chiziqli qidiruvdir. u ma'lumotlar strukturasi tartiblanmagan hollarda …

2 / 15

tasida joylashgan element bilan taqqoslanadi. agar qidirilayotgan element kichikroq bo'lsa, qidirish massivning chap yarmida, aks holda - o'ngda davom etadi. jarayon element topilmaguncha yoki tekshirilishi kerak bo'lgan boshqa elementlar qolmaguncha takrorlanadi. ikkilik qidiruvning vaqt murakkabligi o(log n) dir, bu chiziqli qidiruvga qaraganda ancha tezdir. satrlarni qidirish kontekstida katta ilovalar matnli ma'lumotlar bilan shug'ullanadi, ular samarali pastki qator qidirish algoritmlarini talab qiladi. shunday algoritmlardan biri knuth-morris-pratt (kmp) algoritmidir. kmp algoritmi massivning "qisman mosligini" yaratish uchun naqshni (qidirilayotgan pastki qatorni) oldindan qayta ishlashdan foydalanadi, bu esa keraksiz tekshiruvlarni o'tkazib yuborishga yordam beradi. bu algoritmni sodda pastki qator qidirish algoritmiga qaraganda samaraliroq qiladi, vaqt murakkabligi o (n + m), bu erda n - matn uzunligi va m - naqsh uzunligi. boyer-mur amalda samarali ekanligi ma'lum bo'lgan yana bir pastki qator qidirish algoritmidir. matnning ayrim qismlarini o'tkazib yuborish uchun matn va naqsh ma'lumotlaridan foydalanadi. asosiy g'oya naqshni chapdan o'ngga emas, balki o'ngdan chapga matnga …

3 / 15

bfs). ikkala algoritm ham o'tish va grafiklarni qidirish uchun muhimdir. dfs quyidagi printsipdan foydalangan holda grafikni o'rganadi: ildiz tugunidan boshlab, algoritm orqaga qaytish va boshqa yo'llarni o'rganishdan oldin eng tashqi tugungacha chuqur boradi. bfs, aksincha, ildizdan boshlab, qo'shni cho'qqilarni tahlil qilib, grafikning har bir darajasini o'rganadi. ikkala algoritmning vaqt murakkabligi o (v + e) shaklida ifodalanishi mumkin, bu erda v - tepalar soni va e - grafikdagi qirralarning soni. ushbu qidiruv algoritmlari ma'lumotlar bazalari va qidiruv tizimlaridan tortib matn va grafiklarni qayta ishlashgacha bo'lgan turli sohalarda keng qo'llaniladi. ularning vaqtinchalik va fazoviy murakkabligini tushunish va optimallashtirish samarali dasturiy ta'minotni yaratishda asosiy rol o'ynaydi. 2. algoritmlarni qiyosiy tahlil qilish ### algoritmlarni qiyosiy tahlil qilish algoritmlarni qiyosiy tahlil qilish shunga o'xshash muammolarni hal qilish uchun turli xil algoritmlarning ishlashi, samaradorligi va resurslaridan foydalanishni baholashni o'z ichiga oladi. bunday tahlilning asosiy parametrlari vaqt murakkabligi, makon murakkabligi va amaliy samaradorlikdir. #### vaqt murakkabligi vaqt …

4 / 15

$h vaqti kiritilgan maâlumotlarning oâlchami bilan eksponent ravishda ortib boruvchi algoritmlar. misol: barcha quyi tarmoqlarni sanash algoritmi. #### fazoviy murakkablik kosmik murakkablik algoritmga kirish ma'lumotlarining hajmiga qarab vazifani bajarish uchun qancha xotira kerakligini ko'rsatadi. bu quyidagilarga bog'liq bo'lishi mumkin: - ** qarshilik qiluvchi xotira: ** kirish ma'lumotlarining hajmidan qat'i nazar, xotira band bo'ladi. - **bog'liq xotira:** kirish ma'lumotlarining hajmiga bevosita bog'liq bo'lgan xotira. misollar: ikki tartibli massivni birlashtirish uchun odatda ularning umumiy hajmiga mutanosib qo'shimcha xotira kerak $o(n+m)$. #### amaliy samaradorlik amaliy samaradorlik quyidagi omillar tufayli nazariy samaradorlikdan farq qilishi mumkin: - **protsessor optimallashtirish** va **keshdan foydalanish:** ba'zi algoritmlar keshdan samarali foydalanadi, bu esa ularning bajarilishini tezlashtiradi. - **paralellik:** ko'p bosqichli hisoblash uchun optimallashtirilgan algoritmlar ko'p protsessorli tizimlarda bajarish vaqtini sezilarli darajada qisqartirishi mumkin. #### taqqoslash misollari 1. **saralash**: - **bubble sort:** vaqt murakkabligi $ o(n^2) $, oddiy amalga oshirish. - **birlashtirish saralash:** vaqt murakkabligi $ o(n \log n) $, …$

5 / 15

$murakkabligi $ o(v \times e) $, manfiy og'irlik qirralari bo'lgan muammolarni echishga qodir. #### xulosa algoritmlarni qiyosiy tahlil qilish muammoning cheklovlari va mavjud resurslarni hisobga olgan holda optimal yechim usulini tanlash imkonini beradi. algoritmni tanlashda vaqt va makon murakkabligining nazariy baholarini ham, maqsadli arxitekturaning amaliy samaradorligini ham hisobga olish kerak. 3. chiziqli qidiruv chiziqli qidiruv, shuningdek ketma-ket qidiruv deb ham ataladi, bu oddiy qidiruv usuli bo'lib, unda ro'yxatdagi elementlar qidirilayotgan element topilgunga qadar yoki butun to'plam qidirilguncha ketma-ket tekshiriladi. ushbu qidiruv algoritmi tartiblangan va tartibsiz ma'lumotlar tuzilmalariga taalluqlidir va uning eng yomon va o'rtacha murakkabligi o(n), bu erda n - ro'yxatdagi elementlar soni. chiziqli qidiruv har bir elementni qidirish qiymati bilan taqqoslab, massiv yoki ro'yxatdagi har bir yozuvdan o'tadi. agar qidirilayotgan element topilsa, algoritm topilgan elementning indeksini qaytaradi. agar u topilmasa, odatda element yo'qligini ko'rsatadigan indikator qaytariladi, masalan -1. chiziqli qidiruvning asosiy xususiyatlari: 1. amalga oshirish oson. 2. elementlarni dastlabki …$

6 / 15

nishni talab qilmaydi. - moslashuvchanlik: buyurtma qilib bo'lmaydigan ma'lumotlar tuzilmalarini qidirish uchun ishlatilishi mumkin. chiziqli qidiruvning kamchiliklari: - katta ma'lumotlar to'plamlari uchun past samaradorlik: ro'yxatning o'rtasida yoki oxirida elementni topish juda ko'p taqqoslashni talab qiladi. - o'rtacha va eng yomon holatda izchil bajarilish vaqti. chiziqli qidiruvning murakkabligiga misol: agar siz bir million elementdan iborat massivdagi elementni topmoqchi bo'lsangiz, o'rtacha 500 000 ta taqqoslash kerak bo'ladi. eng yomon holat: 1 000 000 taqqoslash. mumkin yaxshilanishlar: - chiziqli qidiruvga asoslangan usullarda siz operatsiyalar sonini biroz kamaytiradigan qo'riqchilardan foydalanishingiz mumkin, ammo bu yordamchi optimallashtirish usulidir. chiziqli qidiruvdan foydalanish ma'lumotlar to'plami kichik bo'lgan yoki ma'lumotlar strukturasi dinamik ravishda o'zgarib turadigan va saralash mumkin bo'lmagan holatlarda oqlanishi mumkin. misol uchun, chiziqli qidiruv ko'pincha kichik matnli fayllarda yoki elementlar faol qo'shilgan va o'chirilgan va saralash mazmunli bo'lmagan tuzilgan hujjatlarda qidirishda qo'llaniladi. ba'zi hollarda chiziqli qidiruv afzalroq bo'lishi mumkin, chunki boshqa murakkab algoritmlar ma'lumotlar strukturasini boshqarish uchun …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qidirish algaritmlarini qiyosi tahlili.docx"

oâzbekiston respublikasi oliy taâlim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent axborot texnalogiyalari unversiteti nukus filiali mustaqil ish mavzu: qidirish algaritmlarini qiyosi tahlili oâquvchi: ozim 2024-2025 kirish: qidiruv algoritmlarining ahamiyati va qoâllanilish sohalari qidiruv masalalarining asosiy turlari asosiy qism i bob. qidiruv algoritmlari haqida umumiy maâlumot 1 qidiruv algoritmlari tushunchasi va ularning tasnifi: chiziqli qidiruv ikkilik qidiruv hashlash asosida qidiruv 2 qidiruv algoritmlarining ishlash mexanizmlari ii bob. algoritmlarni taqqoslash tahlili 1 qidiruv algoritmlarining asosiy tahlil mezonlari: vaqt murakkabligi xotira murakkabligi maâlumotlar tuzilmasi bilan mosligi xulosa: qidiruv algoritmlarining tahlili asosida yakuniy xulosalar chiziqli q...

This file contains 15 pages in DOCX format (36.2 KB). To download "qidirish algaritmlarini qiyosi tahlili.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: qidirish algaritmlarini qiyosi … DOCX 15 pages Free download Telegram