fobiyalarning yuzaga kelishi, fobiya turlari.docx

DOCX 13 pages 33.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oâzbekiston respublikasi oliy taâlim fan va innovatsiya vazirligi o'zbekiston davlat jahon tillari universiteti xorijiy til va adabiyoti ingliz tili 3-fakulteti mustaqil ish mavzu: fobiyalarning yuzaga kelishi, fobiya turlari o'quvchi: shaxrizoda ibodullayeva 2024-2025-o'quv yili reja: 1. fobiyalar ta'rifi 2. fobiyalarning paydo bo'lish sabablari 3. genetik omillar va fobiyalar 1. fobiyalar ta'rifi fobiyalar inson psixologiyasida keng tarqalgan hodisalardan biri boâlib, ular odatda noaniq qoârquvlar sifatida tushuniladi. fobi - bu ma'lum bir vaziyat, ob'ekt yoki hodisaga nisbatan haddan tashqari qoârquv yoki xavotir his qilinishidir. ushbu qoârquvlar odatda mantiqan asoslanmagan boâladi va insonning kundalik hayotiga jiddiy ta'sir koârsatishi mumkin. fobiyalarning rasmiy tasnifi aqshning diagnostic and statistical manual of mental disorders (dsm) va xalqaro kasalliklar tasnifi (icd) kabi diagnostik qoâllanmalarda keltirilgan. dsm-v boâyicha fobiyalar uch asosiy turga boâlinadi: 1. **spesifik fobiyalar**: bu koâpchilik fobiyalarning eng keng tarqalgan turidir. ular aniq ob'ektlar yoki vaziyatlarga nisbatan qoârquvni oâz ichiga oladi. masalan, bu yerda yuqorilikdan qoârquv (akrofobiya), ilonlarga …

2 / 13

n 5-12% fobiyalar bilan duch kelishi mumkin. ayrim tadqiqotlar shuni koârsatadiki, ayollar erkaklarga nisbatan fobiyalarga koâproq moyil boâlishadi. maktabgacha yoshdagi bolalarda spesifik fobiyalar boshlashi mumkin va bu odatda ergenlikdan oâtish bilan kamayadi. biroq, agar davolanmasa, fobiyalar kattalar yoshida davom etishi va hatto kuchayishi mumkin. fobiyalar asosan genetik va atrof-muhit omillarining oâzaro ta'siri natijasida yuzaga kelishi mumkin. baâzi tadqiqotlar fobiyalarning oâtkir stress yoki travmatik tajribalar bilan bogâliqligini koârsatgan. misol uchun, it tomonidan tishlangan bolada keyinchalik kinologiya (psixiatrik nuqtai nazardan itlardan qoârqish) rivojlanishi mumkin. bundan tashqari, oilaviy anamnezda fobiya mavjudligi ham insonning fobiyaga moyilligini oshirishi mumkin. davolash usullari turlicha va individuallikka qarab belgilanadi. koâpincha davolashda kognitiv-behavioral terapiya (kbt) juda samarali hisoblanadi. ushbu yondashuv insonning vosita va maslahatlar orqali oâz qoârquvini boshqarishni oârgatadi. ekspozitsion terapiya ham keng qoâllaniladi, bunda bemor asta-sekin qoârqitadigan ob'ekt yoki vaziyatga duch keltiriladi, bu orqali qoârquvni sustlashtirishga harakat qilinadi. yana bir davolash usuli sifatida dorivor terapiya mavjud boâlib, unda …

3 / 13

ezovtalikning irratsional va haddan tashqari shaklidagi hissiy holat bo'lib, ko'pincha odamlarning kundalik hayotiga salbiy ta'sir qiladi. fobiyalarning paydo bo'lish sabablari murakkab jarayon bo'lib, biologik, psixologik va ijtimoiy omillarni o'z ichiga olishi mumkin. quyida fobiyalarning paydo bo'lish sabablariga oid ma'lumotlar keltiriladi: 1. **genetik omillar**: tadqiqotlar genetik oârinli boâlib, ma'lum fobiyalar oilalarda nasldan-naslga oâtishi mumkinligini ko'rsatadi. masalan, agar ota-ona yoki farzandlar oilada fobiya bilan yuzma-yuz kelgan bo'lsa, uning bolalarida ham ushbu turdagi qo'rquv paydo bo'lish ehtimoli oshishi mumkin. 2. **nevrobiologik omillar**: beyindagi kimyoviy moddalar va miya tuzilmalarining o'ziga xosligi fobiyalarning rivojlanishiga ta'sir qilishi mumkin. masalan, amigdala, miyaning qo'rquv va emotsional reaktsiyalarni boshqaradigan qismi, fobik reaktsiyalarda faol ishtirok etadi. dopamin va serotonin kabi neyrotransmitterlarning disbalansi ham fobiya bilan bogâliq boâlishi mumkin. 3. **holatga bogâliq oârganish (pavlov refleksi)**: fobiyalar, ayniqsa, qo'rquv hosil qiluvchi hodisalardan yoki travmatik tajribalardan keyin rivojlanishi mumkin. masalan, kimdir it tomonidan tishlangan bo'lsa, u keyinchalik barcha itlardan qo'rqishi mumkin. bu mexanizm …

4 / 13

q. 6. **stress va travma**: yosh bolalarda va hatto kattalarda ham kuchli stress yoki travmatik tajribalar fobiyalarni keltirib chiqarishi mumkin. hayotdagi muhim o'zgarishlar, masalan, ish o'rnini yo'qotish yoki yaqin kishining o'limi, ayrim odamlarda qo'rquvning oliy darajada sezilishi bilan bog'liq fobiyalarni yuzaga keltirishi mumkin. 7. **ma'lumot va media**: media orqali eshitilgan yoki ko'rilgan qo'rqinchli hikoyalar va kinolar oâta ta'sirlanishga moyil odamlarda fobiya hosil bo'lishiga olib kelishi mumkin. masalan, dahshatli filmlar koârish natijasida qorong'u joylardan qoârqish (niktofobiya) paydo boâlishi ehtimoli ortadi. 8. **biologik va psixofiziologik javoblar**: ayrim odamlar biologik jihatdan salomatlik muammolariga nisbatan koâproq reaktiv boâlishadi. ular atrofdagi vaziyatlarga nisbatan ortiqcha reaksiya berib, bu qo'rquvni yuzaga keltirishi mumkin. fobiyaning har bir holati alohida boâlib, uning paydo boâlishiga turli omillar birgalikda loyiha qiladi. qayfiyat sharoitlarida va individual biologik joylashuvlarda ham katta rol oâynaydi. kpli himoyachi, ilmiy tadqiqotlar davomida bu omillarni chuqur oârganish, fobiyalarni davolashda yanada samarali yondashuvlar ishlab chiqishga yordam beradi. 3. genetik …

5 / 13

adqiqotlar insonning fobiyalarga moyilligi qisman irsiy ekanligini tasdiqlaydi. genomning ayrim qismlaridagi o'zgarishlar va mutatsiyalar odamning qo'rquv va xavotir reaksiyalariga qarshi sezgirligini oshirishi mumkin. masalan, 2008-yilda o'tkazilgan tadqiqotda amerika olimlari tomonidan asostilgan geokt (genni eksperimentlar orqali oliy kognitiv tajriba) dasturi turli xil fobiyalarga ega bo'lgan 5,000 dan ortiq odamning genlari ustida tekshirish olib bordi. ushbu tadqiqotning natijalari shuni ko'rsatadiki, 30-40% hollarda fobiyalarni boshdan kechirish omillari genetik komponentlar bilan bog'liq bo'lishi mumkin. bu degani, agar bir oila a'zolarida fobiya bo'lsa, boshqa a'zolari orasida ham uning rivojlanish ehtimoli ortishi mumkin. bundan tashqari, boshqa tadqiqotlarda aniqlangan "fobt1" geni qo'rquv va xavotir holatlari bilan bog'liq bo'ladi. xususan, bu genning bir variantiga ega bo'lgan odamlarda qo'rquvga qarshi kuchli javob berish ehtimoli yuqori hisoblanadi. ushbu gen asosan amigdala deb ataladigan miya maydonida faol bo'lib, bu joy xavf va tahdidni qayta ishlashda ishtirok etadi. shuningdek, 2015-yilda o'tkazilgan boshqa tadqiqot 6000 dan ortiq insonga asoslangan bo'lib, unda turli fobiya …

6 / 13

ning fobiyalarga qanday ta'sir ko'rsatishi o'rganilgan. ushbu tadqiqot shuni tasdiqladi: aholining irsiy xossalari fobiyalarni bora-bora shakllantirishi yoki ularni yanada kuchaytirishi mumkin. natijada, genetik omillar va fobiyalar o'rtasidagi bog'liqlik murakkab va ko'p qirrali bo'lib, genetik omillar, atrof-muhit va psixologik tajribalarning hammasi birgalikda insonning fobiyalarga moyillik darajasini belgilaydi. shu sababli, fobiyalarning davolashida ham biologik, ham psixoterapevtik yondashuvlarni qo'llash tavsiya etiladi. 4. stress va fobiyalar stress va fobiyalar insonlarning ruhiy va jismoniy salomatligiga katta ta'sir ko'rsatadigan muhim psixologik hodisalardir. stress - bu organizmni tashqi omillarga nisbatan javob berishga tayyorlaydigan holatdir, bu vaqtinchalik yoki surunkali bo'lishi mumkin. fobiya esa muayyan vaziyatlar, ob'ektlar yoki faoliyatlarga nisbatan noma'lum yoki haddan tashqari qo'rquv hissini bildiradi. statistik ma'lumotlar boâyicha, aholining ko'p qismi hayotining turli bosqichlarida stress darajasining oshganini sezadi. jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ma'lumotlariga ko'ra, depressiya va stress bilan bog'liq kasalliklar yildan yilga ko'paymoqda. masalan, 2020 yilda dunyo bo'ylab depressiya bilan kasallangan odamlar soni 264 milliondan ortiq bo'lgan. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fobiyalarning yuzaga kelishi, fobiya turlari.docx"

oâzbekiston respublikasi oliy taâlim fan va innovatsiya vazirligi o'zbekiston davlat jahon tillari universiteti xorijiy til va adabiyoti ingliz tili 3-fakulteti mustaqil ish mavzu: fobiyalarning yuzaga kelishi, fobiya turlari o'quvchi: shaxrizoda ibodullayeva 2024-2025-o'quv yili reja: 1. fobiyalar ta'rifi 2. fobiyalarning paydo bo'lish sabablari 3. genetik omillar va fobiyalar 1. fobiyalar ta'rifi fobiyalar inson psixologiyasida keng tarqalgan hodisalardan biri boâlib, ular odatda noaniq qoârquvlar sifatida tushuniladi. fobi - bu ma'lum bir vaziyat, ob'ekt yoki hodisaga nisbatan haddan tashqari qoârquv yoki xavotir his qilinishidir. ushbu qoârquvlar odatda mantiqan asoslanmagan boâladi va insonning kundalik hayotiga jiddiy ta'sir koârsatishi mumkin. fobiyalarning rasmiy ta...

This file contains 13 pages in DOCX format (33.4 KB). To download "fobiyalarning yuzaga kelishi, fobiya turlari.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: fobiyalarning yuzaga kelishi, f… DOCX 13 pages Free download Telegram