magik marosimlar folklori.docx

DOCX 34.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o'zbek tili va adabiyot universiteti mustaqil ish mavzu: magik marosimlar folklori o'quvchi: jumaboyeva dildora 2024-2025-o'quv yili reja: 1. magik marosimlarning kelib chiqishi 2. o‘zbekiston xalqining an’anaviy magik marosimlari 3. marosimlarda ishlatiladigan magik diniy atributlar 1. magik marosimlarning kelib chiqishi magik marosimlarning kelib chiqishi insoniyat tarixining qadimiy davrlariga borib taqaladi. ushbu marosimlar odatda diniy, madaniy yoki ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lib, turli xalqlar va millatlar orasida turlicha shakllanadi. magik amaliyotlar inson hayotida muhim rol o‘ynagan, chunki ular orqali odamlar tabiat hodisalari, xastaliklar, qiyinchiliklar va boshqa hodisalarni tushuntirgan yoki ulardan qutulishga uringanlar. magik marosimlar ibtidoiy jamiyatlarda paydo bo‘lgan. arxeologik qazishmalar natijasida topilgan ashyolar, masalan, qadimgi ibodatxona qoldiqlari, qora rasm va haykalchalar orqali 35 000 yildan ortiq davom etib kelayotgan magik marosimlar mavjudligi aniqlangan. qadimgi xitoy, misr, mesopotamiya, hind vodiysi, gretsiya va rimda magik marosimlar jamiyatning ajralmas qismi bo'lgan. ular orqali …
2
hlarni ijtimoiy va tabiat hodisalariga bog‘laganlar. rim imperiyasida esa magik amaliyotlar odatda davlat va harbiy sohalarda keng qo‘llanilgan. ko‘plab diniy kitoblar va matnlar magik marosimlarni tasvirlab bergan. misol uchun, talmud, injil va qur'onda sehrgarlikka oid ogohlantirishlar berilgan bo‘lsa-da, ayrim ma'lumotlarida magik elementlar mavjud. islom dinida esa sehrgarlik va afsun qattiq qoralangan bo‘lib, islomshunoslar tomonidan bu holat fitna va shaytoniy amallarga bog‘langan. qadimgi osiyo xalqlari, ayniqsa tibet buddizmi va hinduizmda, magik amaliyotlar kundalik hayotning muhim qismi bo‘lib, ular turli ibodatlar, mantralar va meditatsiya shakllarida namoyon bo‘lgan. hindistonda yashovchi ajdodlar 4 000 yil oldin rigveda kabi qadimiy diniy matnlar orqali tabiat hodisalarini magik usullar orqali tushunishga harakat qilar edi. afrikada magik marosimlar ko‘pincha an'anaviy dinlar kontekstida amalga oshiriladi. ushbu marosimlar orqali ruhiy davolash, tabiatni nazorat qilish va ajdodlar bilan aloqa o‘rnatish imkoniyati taqdim etiladi. afrika xalqlari ko‘p asrlar davomida yer va tabiat bilan chuqur bog‘langanliklarini namoyon etadigan rang-barang magik ritvallarga ega bo‘lib …
3
a yechim topishga intilganlar. ushbu marosimlarning ba’zilari bugungi kungacha saqlanib qolgan va xalqaro etnografiya sohasida qiziqish uyg‘otib keladi. o‘zbekistonda magik marosimlar asosan tabiatni anglash, mo‘l-ko‘lchilikka erishish, himoya qilish, shifo topish va omad keltirish maqsadida amalga oshirilgan. bu marosimlar ko‘pincha qadimgi xalq e’tiqodlari, islomgacha bo‘lgan urf-odatlar va islom festivallari bilan uyg‘unlashgan. marosimlarda turli xil obyektlar, masalan, suv, olov, tuproq va havodan foydalanilgan. birinchidan, "navro‘z" bayramini alohida ta'kidlash lozim. bu bayram asosida xalq e’tiqodida yangi yilning boshlanishi sifatida qabul qilingan kunlarning bir qismi oilaviy va mahalliy bayramlar bilan nishonlanadi. ushbu kunlarda turli xil magik amallar, masalan, suv, yong‘in va o‘simliklardan foydalanib o‘tkazilgan marosimlar amalga oshiriladi. marosimlar jarayonida xalq "bahor otalarini uyg‘otish" va "er yuzini yangilash" maqsadida qilinadigan turli qilingan urf-odatlar, masalan, soyasiga suv sepish va gul ekish bilan shug‘ullanadi. ikkinchidan, she’rlarni o‘qish va fol ochish kabi an’analar ham qadimgi turkiston hududida keng tarqalgan edi. misol tariqasida, “yor-yor” marosimi o‘zbek xalqining taniqli amallaridan …
4
amalga oshirilgan. ishonishadiki, bu singari marosimlar tabiat bilan uyg‘unlikda yashash, muqaddaslikka erishish, inson hayotini yanada mazmunli qilish, tabiat hodisalarini anglash kabi chuqur maqsadlarni o‘z ichiga oladi. ushbu marosimlar tomonidan nafaqat diniy va e'tiqodiy ehtiyojlar qondirilgan, balki ular kishilarning jamiyatdagi o‘rnini, ularning axloqiy-me'yoriy kurashlarini ham ifodalaydi. bu esa o‘z navbatida xalqning ruhiy va madaniy hayotida sezilarli iz qoldiradi. bu magik marosimlar o‘zbekiston xalqining madaniy merosining ajralmas qismi sifatida muntazam ravishda o‘rganilib, tadqiq etilib kelinmoqda. har bir viloyat, har bir xalq guruhining o‘ziga xos marosimlari mavjud bo‘lib, ular xalqning boy tarixiy va madaniy xotirasi haqida ko‘plab ma'lumotlarni saqlab qolishga yordam beradi. 3. marosimlarda ishlatiladigan magik diniy atributlar marosimlarda ishlatiladigan magik diniy atributlar ko'plab madaniyatlar va dinlarda muhim o'rin tutadi. ular turli marosimlarni o'tkazishda qo'llaniladi va ko'pincha diniy, ruhiy hamda madaniy ahamiyatga ega. quyida turli madaniyatlarda ishlatiladigan ba'zi diniy atributlarning umumiy ma'lumotlari keltiriladi. 1. **budda dinida ishlatiladigan atributlar:** - **lotus guli:** budda dinida …
5
**islom dinidagi atributlar:** - **tasbeh:** sanoqli boncuklar zanjiri bo'lib, zikr uchun ishlatiladi. ular odatda 33, 66 yoki 99 ta boncuklardan iborat bo'lib, islomiy zikrlar, masalan, "subhanallah", "alhamdulillah", "allahu akbar" kabi iboralarni takrorlash uchun ishlatiladi. - **misvak:** tish tozalash uchun ishlatiladigan tabiiy cho’tka bo’lib, islomda sunnat deb hisoblanadi va bu marosimiy poklik uchun yuqori qiymatga ega. 4. **yahudiy dinidagi atributlar:** - **menorah:** yetti yoki to’qqiz shamli ibodat shamdan iborat bo’lib, yahudiy marosimlarida, xususan xonuka bayramida ishlatiladi. - **tallit:** ibog'liq vaqt ibodatida kiyiniladigan zam shag'ap bo’lib, ibodatchiga diniy majburiyatini eslatib, 'to'rt burchi' bo’ylab iplar ishlatiladi. 5. **xristian dinidagi atributlar:** - **xoch:** xristian dinidagi eng muhim diniy ramz xilma-xil marosimlarda, jumladan suvga cho'mish va ibodatlarda ishlatiladi. - **muqaddas suv:** kalit xristian marosimlarida, xususan, suvga cho’pon va xochga tortib olishda ruhiy poklik va muborak bo’lish uchun foydalaniladi. 6. **zarathustra dinidagi atributlar:** - **atash:** olov diniy poklik va yuksaklik ramzi bo’lib, marosimlarda ishlatiladi. - **fravashi:** …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "magik marosimlar folklori.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o'zbek tili va adabiyot universiteti mustaqil ish mavzu: magik marosimlar folklori o'quvchi: jumaboyeva dildora 2024-2025-o'quv yili reja: 1. magik marosimlarning kelib chiqishi 2. o‘zbekiston xalqining an’anaviy magik marosimlari 3. marosimlarda ishlatiladigan magik diniy atributlar 1. magik marosimlarning kelib chiqishi magik marosimlarning kelib chiqishi insoniyat tarixining qadimiy davrlariga borib taqaladi. ushbu marosimlar odatda diniy, madaniy yoki ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lib, turli xalqlar va millatlar orasida turlicha shakllanadi. magik amaliyotlar inson hayotida muhim rol o‘ynagan, chunki ular orqali odamlar tabiat hodisalari, xastaliklar, qiyinchiliklar va boshqa hodisala...

DOCX format, 34.0 KB. To download "magik marosimlar folklori.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: magik marosimlar folklori.docx DOCX Free download Telegram