mumtoz_adabiyotning_shakllanishidagi_asosiy_omillar_mifologiya_.docx

DOCX 33 pages 69.5 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 33
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi nukus davlat pedagogika instituti [image: ó˜ð¶ð¸ð½ð¸ñð· ð°ñ‚ñ‹ð½ð´ð°ò“ñ‹ ððœðŸð˜ - ðð¶ð¸ð½ð¸ñ‘ð· ð½ð¾ð¼ð¸ð´ð°ð³ð¸ ðð”ðŸð˜] "oê»zbek tili va adabiyoti" yoê»nalishi talabalasi abduraxmonova zuniraning “mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar :mifologiya , xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy rahbar: ______________________ 2024-2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob mumtoz adabiyotning shakllanishida mifologiyaning o‘rni……………………………… 5 1.1. mifologiya tushunchasi va uning badiiy tafakkurga ta’siri….. 5 1.2. sharq mifologiyasi va mumtoz adabiyotda ifodasi………….. 8 1.3. mifologik obrazlarning adabiy timsollarga aylanishi……….. 11 1.4. mifologik manbalarning yozma adabiyotga ta’siri…………. 14 ii-bob xalq og‘zaki ijodi va tarjima asarlarning mumtoz adabiyotga ta’siri…………………….. 17 2.1. xalq og‘zaki ijodining turlari va adabiyotdagi in’ikosi………. 17 2.2. doston, afsona, rivoyatlar orqali shakllangan obrazlar………. 20 2.3. tarjima asarlar: o‘zlashuv va ijodiy talqin masalalari……….. 24 2.4. sharq adabiyoti namunalarining tarjimalari va ularning ta’siri... 27 xulosa ……………………………………………………………….. 32 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 33 kirish mavzuning dolzarbligi: adabiyot har bir …
2 / 33
. aynan shu jarayonda mifologik tushunchalar, xalq og‘zaki ijodi namunalari va tarjima asarlarning o‘rni beqiyos bo‘lgan. mumtoz adabiyotda obrazlar va timsollar o‘ziga xos falsafiy mazmun bilan uyg‘unlashgan holda adabiy asarlarning ichki tuzilishiga singib ketgan. ular orqali xalqning qadimiy qarashlari, hayot haqidagi tasavvurlari va insoniy fazilatlarga bo‘lgan munosabati ifodalangan. xalq og‘zaki ijodi esa — o‘zining she’riyati, ertak, afsona, doston, maqol va matallari bilan adabiyotimizning tub ildizini tashkil etadi. aynan shu og‘zaki meros mumtoz adabiyotda xalqning ruhi, tili va hayotiy tajribasini saqlab qolgan. bu meros ijodkorlarga tayanch bo‘lib xizmat qilgan, ularni milliy ruhda ilhomlantirgan, mavzu va g‘oya tanlashda yo‘naltirgan. shu boisdan xalq og‘zaki ijodining mumtoz adabiyotdagi ta’sirini chuqur o‘rganish nafaqat adabiy rivojlanish qonuniyatlarini tushunish, balki xalq ruhiyatini anglashga ham xizmat qiladi. kurs ishining maqsadi: mazkur kurs ishining asosiy maqsadi – mumtoz adabiyotning shakllanish jarayonida asosiy rol o‘ynagan, xalq og‘zaki ijodi namunalarining badiiy va estetik ahamiyatini ochib berish, shuningdek, tarjima asarlarning adabiy taraqqiyotga …
3 / 33
y-tahliliy va madaniyatshunoslik yondashuvlariga asoslanadi. xalq og‘zaki ijodi namunalarini baholashda estetik tahlil, tarjima asarlarning o‘rganilishida esa qiyosiy adabiyotshunoslik metodlaridan foydalaniladi. shu bilan birga, adabiy jarayonlarning shakllanishidagi sotsiokultural omillar ham e’tiborga olinadi. kurs ishining amaliy ahamiyati: ushbu kurs ishi mumtoz adabiyotning shakllanishida asosiy omillar bo‘lgan, xalq og‘zaki ijodi va tarjima asarlarning o‘rnini tahlil qilish orqali adabiy jarayonlarning chuqur ildizlariga nazar tashlash imkonini beradi. mavzuni o‘rganish adabiyotshunos talabalar uchun badiiy tafakkur, obrazlar tizimi, uslubiy xususiyatlar va an’anaviy davomiylikni anglashda muhim o‘rin tutadi. ayniqsa, mumtoz adabiyotdagi aksini o‘rganish, xalq og‘zaki ijodining janr va shakl jihatdan ta’sirini aniqlash, shuningdek, sharq va g‘arb adabiy maktablari o‘rtasidagi aloqadorlikni tarjima asarlar orqali tahlil qilish adabiy-estetik dunyoqarashni kengaytiradi. bu esa, o‘z navbatida, nafaqat nazariy bilimlarni boyitadi, balki amaliy tahlil ko‘nikmalarini shakllantirib, mustaqil tadqiqot olib borish salohiyatini oshiradi. kurs ishi ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: mazkur kurs ishi kirish, ikki bob, sakkiz bo'lim, xulosalar, foydalanilgan adabiyotlar ro'yxatidan tashkil topgan. …
4 / 33
ashlarini mujassam etgan badiiy-falsafiy sistemadir. mifologiya orqali insoniyat o‘zining hayotiy savollariga javob izlagan, o‘zligini tushunishga harakat qilgan. mifologik tafakkurda inson, tabiat va olam o‘rtasidagi bog‘liqlik ramziy timsollar orqali ifoda etiladi. quyosh, oy, yulduzlar, tog‘lar, daryolar, daraxtlar, yovuz va ezgu kuchlar – bularning barchasi mifologik obrazlar orqali jonlantirilgan va muayyan ma’nolar bilan boyitilgan. har bir mif o‘z zamonasi uchun muhim bo‘lgan axloqiy, tarbiyaviy, diniy yoki ijtimoiy vazifani bajargan. shu boisdan mifologik obrazlar badiiy tafakkurning shakllanishiga asos bo‘lib xizmat qilgan. badiiy adabiyotda mifologiya ko‘p hollarda obraz yaratishda, voqealar rivojini tashkil qilishda, muallif g‘oyasini ifodalashda qudratli vosita sifatida namoyon bo‘ladi. qahramonlarning siymosi, ularning harakatlari, boshidan kechirgan sinovlari ko‘pincha mifologik asoslarga ega bo‘ladi. bu esa adabiy asarni yanada chuqur, ramziy va falsafiy ma’nolarga boy qiladi. ayniqsa, mumtoz adabiyotda bu holat yaqqol ko‘zga tashlanadi. o‘zbek mumtoz adabiyotida ham mifologik tushunchalar keng qo‘llanilgan. xususan, alisher navoiyning asarlarida parilar, devlar, g‘ayritabiiy kuchlar, afsonaviy shohlar va qudratli qahramonlar …
5 / 33
fodalanadi. bu esa adabiy asarni yanada ta’sirchan, o‘quvchi ruhiyatiga yaqinlashtiradigan vositaga aylantiradi. mifologik fikrlash tarzi san’at va adabiyotda abstrakt g‘oyalarni obrazli shaklda ifodalash imkonini beradi, bu esa badiiy tafakkurning rivojida muhim o‘rin tutadi. mifologiya insoniyat madaniy taraqqiyotining ilk bosqichlarida vujudga kelgan va ming yillar davomida avloddan-avlodga og‘zaki shaklda yetkazib kelingan qadimiy bilimlar tizimidir. bu bilimlar orqali odamzod o‘zining borliqdagi o‘rnini aniqlashga, tabiat hodisalari va jamiyatdagi muammolarga izoh topishga uringan. shu sababli, miflar oddiy xayol mahsuli emas, balki ularning zamirida chuqur falsafiy, diniy va axloqiy qatlamlar yashiringan bo‘ladi. mifologik obrazlar badiiy tafakkurning shakllanishida vositachi rolini o‘ynaydi. ular orqali inson hissiyotlari, ichki kechinmalari, orzu-umidlari, g‘am-tashvishlari va ezgulik bilan yovuzlik o‘rtasidagi kurash badiiy tarzda ifodalanadi. bu obrazlar o‘zida ramziy ma’nolarni mujassam etganligi sababli, ular har doim yangi zamon talqinida o‘z ahamiyatini saqlab qoladi. shuning uchun ham mifologik obrazlar adabiy asarlarda ko‘p uchraydi va ular har doim o‘quvchi tafakkurini uyg‘otuvchi kuchli vosita bo‘lib xizmat …
6 / 33
ir mif — bu bir vaqtning o‘zida voqelikning timsoli, hayotiy haqiqatlarning badiiy ko‘rinishi, insoniy tajribaning umumlashtirilgan ifodasidir. shu bois, mifologik motivlar zamonaviy adabiyotda ham dolzarb. bugungi kunda yozilayotgan ko‘plab asarlarda qadimgi mifologik obrazlar yangi kontekstda, yangi mazmun bilan paydo bo‘lib, o‘quvchini o‘tmish va bugun o‘rtasida fikrlashga undaydi. mifologiya va adabiyot o‘rtasidagi bog‘liqlik shunchalik mustahkamki, ba’zida ularni bir-biridan ajratib bo‘lmaydi. har bir buyuk adabiy maktab, har bir madaniy uyg‘onish davri o‘z mifologiyasiga murojaat qilgan, undan kuch olgan. chunki mifologiya o‘z mohiyatiga ko‘ra zamonlar va chegaralardan mustasnodir — u har qanday davrda insoniyat ruhiyatiga ta’sir ko‘rsata oladigan kuchli badiiy manbaga aylana oladi. shunday qilib, mifologiya faqat tarixiy bilim emas, balki badiiy tafakkur uchun tuganmas ilhom manbai, ramzlar xazinasi, falsafiy ifoda vositasi bo‘lib qolmoqda. u orqali adabiyot o‘zining chuqurligini, obrazlarining rang-barangligini, g‘oyaviy boyligini ta’minlaydi. shu sababdan, adabiy tafakkurni, ayniqsa mumtoz adabiyotning ildizlarini anglash uchun mifologiyani o‘rganish nihoyatda muhim hisoblanadi. mifologiya — insoniyat tarixining …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mumtoz_adabiyotning_shakllanishidagi_asosiy_omillar_mifologiya_.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi nukus davlat pedagogika instituti [image: ó˜ð¶ð¸ð½ð¸ñð· ð°ñ‚ñ‹ð½ð´ð°ò“ñ‹ ððœðŸð˜ - ðð¶ð¸ð½ð¸ñ‘ð· ð½ð¾ð¼ð¸ð´ð°ð³ð¸ ðð”ðŸð˜] "oê»zbek tili va adabiyoti" yoê»nalishi talabalasi abduraxmonova zuniraning “mumtoz adabiyotning shakllanishidagi asosiy omillar :mifologiya , xalq og'zaki ijodi va tarjima asarlar” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy rahbar: ______________________ 2024-2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob mumtoz adabiyotning shakllanishida mifologiyaning o‘rni……………………………… 5 1.1. mifologiya tushunchasi va uning badiiy tafakkurga ta’siri….. 5 1.2. sharq mifologiyasi va mumtoz adabiyotda ifodasi………….. 8 1...

This file contains 33 pages in DOCX format (69.5 KB). To download "mumtoz_adabiyotning_shakllanishidagi_asosiy_omillar_mifologiya_.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: mumtoz_adabiyotning_shakllanish… DOCX 33 pages Free download Telegram