iqlim o.docx

DOCX 7 sahifa 55,1 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 55,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Iyn 2026

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

iqlim o'zgarishlari va uning atrof-muhitga ta'siri rayimjonov eldorbek xaydarjon ogli annotasiya: mazkur maqola iqlim o'zgarishlari va uning atrof-muhitga ta'siri haqida so'nggi ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil olib boradi. ushbu o'zgarishlar, tabiatning barcha tizimlariga ta'sir ko'rsatishi, ekologik va iqtisodiy holatni o'zgartirishi hamda jahon miqyosida xalqaro miqyosda qabul qilingan strategiyalar bilan kurashish zarurligini ko'rsatadi. maqolada iqlim o'zgarishlarining sabablari, uning oqibatlari va atrof-muhitga ta'siri, shuningdek, iqlimni muhofaza qilish uchun amalga oshirilgan strategiyalar va tadbirlar muhokama qilinadi. kalit soê»zlar: iqlim o'zgarishlari, atrof-muhit, issiqxona gazlari, global isitish, ekologik ta'sir, barqaror rivojlanish kirish: oâzbekistonda iqlim oâzgarishining oqibatlarini baholashning birinchi tajribasi "oâzbekiston â mamlakatni iqlim oâzgarishi boâyicha oârganish" loyihalari ustidagi ish natijasida olingan. baholash turli xil usullar qoâllaniladigan regional iqlim stsenariyalariga asoslangan (modellashtirish, empirik-statistik tekshirishlar, ekspertlarning baho berishi). issiqlashuv natijasida quruq tropik va moâtadil iqlim mintaqalari orasidagi chegara shimol tomon 150-200 kmga suriladi, yuqori iqlim zonalari esa yuqoriga 150-200 mga suriladi. sovuqsiz davrning davomligi 8-15 kunga ortadi. turli …

2 / 7

aroit shu darajada qulay boâlarmikin? qayerdan sugâorish ishlari uchun yetarli suvni olishimiz mumkin? hozirgi paytdayoq suv taqchiligi kuzatilyapti-ku. iqlim isishining natijasi boâlgan namlikning yetishmasligida va yuqori haroratlarning taâsiridaâ qishloq xoâjaligi ekinlari va oâtloq oâsimliklari oâz hosildorliklarini yuqotishlari mumkin boâlgan oshish darajasidan ancha koâp va bu atmosferada karbonat angidrid konsentrasiyasi oâsishi natijasida sodir boâladi. sahro oâtloqlarining hosildorigining kamayishi va yuqori haroratli kunlar sonining ortishi tekisliklarda mol boqish sharoitlarini ogâirlashtiradi, sababi â hayvonlar mahsuldorligini kamaytiruvchi issiqlik darajasi ortadi. iqlim oâzgarishi respublikamiz aholisining salomatligiga qay tarzda taâsir koârsatadi? nafaqat bevosita taâsir - termik stressning oshishi va u bilan bogâliq kasalliklar (yurakning ishemiya kasalligi, nafas olish organlari, nerv sistemasi, buyrak kasalliklari va h.k)lar sonining koâpayishi, balki bilvosita taâsir ham boâlishi mumkin. bunga tabiiy manbali infeksiya areallarining oâzgarishi natijasida yuqumli kasalliklar soning ortishi, ichimlik suvi sifatining yomonlashishi va suvning ekologik taqchilikka uchragan hududlarda yetishmasligi natijasida infeksiyalar sonining ortishi misol boâla oladi. yer hosildorligini yuqotish va …

3 / 7

arajada, sirdaryo suv yigâilishi esa beshdan bir qismiga qisqarish ehtimoli bor. adabiyotlar tahlili. sternning âthe economics of climate changeâ asari, iqlim o'zgarishlarining iqtisodiy jihatlarini tahlil qiluvchi birinchi keng qamrovli hisobotlardan biridir. u iqlim o'zgarishlarining iqtisodiy salbiy ta'sirlarini va unga qarshi kurashish uchun zarur bo'lgan investitsiyalarni muhokama qiladi. stern, iqlim o'zgarishlarining oldini olish uchun hozirgi davrda zarur bo'lgan iqtisodiy va siyosiy harakatlar haqida fikr yuritadi. uning tadqiqoti iqlim o'zgarishlariga qarshi kurashishda iqtisodiy jihatdan samarali va barqaror yechimlarni ishlab chiqishda yordam beradi. sternning tahlili iqlim o'zgarishlarining global darajadagi ta'sirini ko'rsatish bilan birga, unga qarshi kurashish uchun kerak bo'ladigan global hamkorlikni ta'kidlaydi. ipccning 2021-yilgi hisobotida iqlim o'zgarishlari jismoniy asoslari keltirilgan bo'lib, bu asar ilmiy tadqiqotlar va iqlim o'zgarishlarini tahlil qilishda eng ishonchli manba hisoblanadi. hisobotda, atmosferadagi issiqxona gazlarining ortishi va ularning yerning o'ziga ta'sirini o'rganish natijalariga asoslangan jiddiy tahlil mavjud. ipccning ma'lumotlari iqlim o'zgarishlarini kuzatish va bashorat qilishning eng so'nggi usullarini taqdim etadi. …

4 / 7

. tahlil va natijalar. bugungi kunda amudaryo sugâoriladigan haydalgan yerlar uchun suv kelishining yil fasllari boâyicha taqsimlanishi jihatidan ideal daryodir, suv toshqinlarining choâqqisi iyul oyiga toâgâri keladi. issiqlashuv sharoitida amudaryoning qishki suv kelishining oshishi va yozgi suv kelishining qiqarishi kutilmoqda. suv kelishining bu yangi taqsimlanishi togâ muzliklarining erishi va yogâingarchiliklar miqdorining ortishi natijasidir. orol dengizi daryolari deltasiga taalluqli muzliklar 1957-1980 yillar davomida muz zahiralarining deyarli 20 %ni yoqotib boâldilar, 2000 yilga kelib yuqotishlar yana 14%ni tashkil etdi. vegetasion davr davomida kutilayotgan suv yigâilishining qisqarishi ayniqsa sugâoriladigan yer xoâjaligi va alohida ekosistemalarga (qirgâoq boâyi, delta va h.k.) salbiy taâsir koârsatadi. yogâingarchiliklar miqdorining oshishi bilan bir qatorda yogâingarchilik intensivligining umumiy ortishi kuzatilishi kutilmoqda va bu oâz navbatida yomgâir toshqinlarini, tuproq eroziyasi va suv kelishining loyqalanish darajasining oshishini keltirib chiqaradi. togâ oldi hududlari sel harakatlarining intensiv rivojlanish joyiga aylanishi mumkin. arid oâlkamizda suv juda qadrlidir. yaqin kelajakdaâ suvning qadri yanada ortadi.â qurgâoqchilik tez-tez …

5 / 7

ning oâz ulushiga afgâoniston ham davogar. sugâoriladigan yerlarning miqdori ortadi. shu sababdan iqlim oâzgarishi oqibatlarini baholash masalasi va oâzgarishlarga koânikish yollarini izlash murakkabdir va buning uchun turli xil faktorlarni hisobga olmoq zarur. hozirga qadar yer iqlimi oâzgarishlari asosiy faktorlar taâsiri oqibatida tabiiy holda boâlib oâtgan, bu faktorlar quyidagilardir: materik va okeanlarning kattaligi va ularning bir-biriga nisbatan boâlgan joylashishining oâzgarishi, quyosh nur sochishining oâzgarishi, yer oâzgarishlari koâp faktorlarning taâsiri natijasida sodir boâlganligining ehtimoli bor. atmosfera shaffofligiâ vulqondan lava otilib chiqish paytida keskin oâzgaradi. atmosferaga aerosol tashlashlar yer usti qoplamining tez soyalanishi natijasida haroratning pasayishiga olib kelishi mumkin. harorat oâzgarishi vulqon aktivligi oâzgarishi bilan ancha mos keladi, bu haqida kislotalarning muzda choâkishi boâyicha hulosa chiqarish mumkin. sovuq tushgan davrda kislotalarning choâkishi kuchayadi. [image: http://www.climate.uz/repository/images/4305/4412] 1-rasm. issiqlikning atmosferaga taâsiri atmosfera tarkibining oâzgarishiâ yerning radiatsion balansiga qattiq taâsir koârsatish imkoniga ega, bundan chiqdi, iqlim oâzgarishining sababi ham boâla oladi. bu taâsirning asosiy mexanizmi issiqxona …

6 / 7

asida saqlanib kelgan. atmosferada issiqxona gazlari boâlmaganligida, yer sathi harorati hozirgidan tahminan 30-330c past boâlgan boâlardi. sanoat davrining boshlanishidan avval uglerod dioksidining atmosferada konsentrasiyasi 280 millionga zarraga teng boâlgan, hozir esa bu daraja 30% oshib 368 millionga zarrani tashkil etadi. tabiiy issiqxona effekti yer atmosferasini hayvonlar va oâsimliklarning mavjudligiga qulay boâlgan issiqlik balansi holida saqlab kelgan boâlsa, issiqxona gazlarining atmosferada antropogen koâpayishi issiqxona effektining kuchayishi hisobiga sayyoraning tabiiy issiqlik balansining buzilishiga olib keladi, bu esa natijada global issiqlashuvga olib keladi. xulosa iqlim o'zgarishlari bugungi kunda insoniyatning eng katta va dolzarb muammolaridan biri bo'lib, uning atrof-muhitga ta'siri keng va jiddiy. atmosferada issiqxona gazlarining ortishi natijasida yer yuzasining harorati ko'tarilmoqda, bu esa o'z navbatida, global isish, muzliklarning erishi, dengiz darajasining ko'tarilishi va tabiiy ofatlarning ortishi kabi salbiy oqibatlarga olib kelmoqda. ushbu o'zgarishlar ekosistemalar, biologik xilma-xillik va iqtisodiy barqarorlik uchun katta xavf soladi. iqlim o'zgarishlariga qarshi kurashish uchun xalqaro hamkorlik va samarali siyosat …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"iqlim o.docx" haqida

iqlim o'zgarishlari va uning atrof-muhitga ta'siri rayimjonov eldorbek xaydarjon ogli annotasiya: mazkur maqola iqlim o'zgarishlari va uning atrof-muhitga ta'siri haqida so'nggi ilmiy tadqiqotlar asosida tahlil olib boradi. ushbu o'zgarishlar, tabiatning barcha tizimlariga ta'sir ko'rsatishi, ekologik va iqtisodiy holatni o'zgartirishi hamda jahon miqyosida xalqaro miqyosda qabul qilingan strategiyalar bilan kurashish zarurligini ko'rsatadi. maqolada iqlim o'zgarishlarining sabablari, uning oqibatlari va atrof-muhitga ta'siri, shuningdek, iqlimni muhofaza qilish uchun amalga oshirilgan strategiyalar va tadbirlar muhokama qilinadi. kalit soê»zlar: iqlim o'zgarishlari, atrof-muhit, issiqxona gazlari, global isitish, ekologik ta'sir, barqaror rivojlanish kirish: oâzbekistonda iqlim oâzgar...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (55,1 KB). "iqlim o.docx"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: iqlim o.docx DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram