Back

biologik obyektlarda alkagollarni aniqlash usullari.docx

DOCX 26 pages 65.4 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 26
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti [image: namangan davlat universiteti] abduraximova xadichabonuning “biologik obyektlarda alkagollarni aniqlash usullari” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ 2024 - 2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob biologik obyektlarda alkagollar: tasnifi va xossalari…………………………………. 5 1.1. alkogollarning umumiy kimyoviy tuzilishi va klassifikatsiyasi……………………………………………… 5 1.2. alkogollarning fizik-kimyoviy xossalari va ularning biologik ahamiyati…………………………………………………….. 7 1.3. biologik tizimlardagi alkogollar: paydo bo‘lishi va metabolik yo‘llari……………………………………………………….. 9 1.4. alkogollar miqdorining organizmga ta’siri va uning toksikologik ahamiyati………………………………………. 11 ii-bob biologik obyektlarda alkagollarni aniqlash usullari…………………………………… 13 2.1. xromatografik usullar: gaz xromatografiyasi va yuqori samarali suyuqlik xromatografiyasi (hplc)………………… 13 2.2. spektroskopik usullar: uv, ir va massa-spektroskopik tahlillar……………………………………………………….. 16 2.3. biologik namunalarni tayyorlash va ekstraktsiyalash bosqichlari……………………………………………………. 19 2.4. amaliy misollar: qon, siydik va to‘qima namunalarida alkogollarni aniqlash natijalarini solishtirish…………………. 22 xulosa ……………………………………………………………….. 25 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 26 kirish mavzuning dolzarbligi: biologik obyektlarda (qon, siydik, to‘qimalar va boshqa …
2 / 26
kriminalistika, toksikologiya va ekologiya sohalarida dolzarb hisoblanadi. ayniqsa, etanol, metanol va boshqa past molekulali alkogollar inson organizmiga kuchli ta’sir ko‘rsatishi, intoksikatsiya holatlari va zaharlanishlarga sabab bo‘lishi mumkin. shu sababli, biologik namunalar tarkibidagi alkogollarni tez, aniq va sezgir usullar bilan aniqlash, ularning miqdoriy ko‘rsatkichlarini belgilash zamonaviy tahlil texnologiyalarini qo‘llashni talab etadi. bugungi kunda gaz xromatografiyasi, spektral usullar, fermentativ analiz va elektrokimyoviy tahlillar kabi metodlar biologik obyektlarda alkogollarni aniqlashda keng qo‘llanilmoqda. mazkur masalaning tibbiy, huquqiy va ekologik nuqtayi nazardan ahamiyati uni chuqur o‘rganishni taqozo etadi. kurs ishining maqsadi: kurs ishining asosiy maqsadi — biologik obyektlarda uchraydigan alkogollarni aniqlash usullarini o‘rganish, ularning taqqoslanishi, aniqlik va sezuvchanlik darajasini baholash, shuningdek zamonaviy analitik metodlarning afzalliklarini tahlil qilishdan iborat. kurs ishining vazifalari: 1. biologik obyektlarda uchraydigan asosiy alkogollarni tavsiflash (etanol, metanol va boshqalar); 2. alkogollarni aniqlashda qo‘llaniladigan klassik va zamonaviy analitik usullarni o‘rganish; 3. gaz xromatografiyasi va gaz-kromatograf mass-spektrometriya asoslarini tahlil qilish; 4. spektral usullar (ir, …
3 / 26
: kurs ishining metodologiyasi zamonaviy analitik kimyo, toksikologik analiz va biokimyo fanlariga asoslanadi. gaz xromatografiyasi, spektroskopiya, fermentativ tahlil va boshqa ilg‘or metodlar asosiy usullar sifatida tanlanadi. tahlillarda aniqlik, takroriylik, sezuvchanlik mezonlari asosida baholashlar olib boriladi. kurs ishining amaliy ahamiyati: mazkur kurs ishi orqali talabalar biologik obyektlarda alkogollarni aniqlash bo‘yicha zamonaviy laboratoriya usullari bilan tanishadilar. bu bilimlar sud-tibbiy ekspertiza, toksikologik tekshiruv, ichki kasalliklar diagnostikasi hamda ekologik monitoring sohalarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, talabalarning amaliy ko‘nikmalarini rivojlantiradi. kurs ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: mazkur kurs ishi kirish, ikki bob, sakkiz bo‘lim, xulosalar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan tashkil topgan. i-bob biologik obyektlarda alkagollar: tasnifi va xossalari. 1.1. alkogollarning umumiy kimyoviy tuzilishi va klassifikatsiyasi. alkogollar kislorodli organik birikmalar bo‘lib, ularning tarkibida gidroksil guruhi ya’ni –oh guruhi mavjud. ular eng ko‘p uchraydigan va keng o‘rganilgan organik moddalar sinfiga kiradi. alkogollar murakkab organik moddalar bo‘lishiga qaramay, ularning kimyoviy tuzilishi ancha sodda: ular uglevodorod radikaliga biriktirilgan bitta yoki …
4 / 26
kilamchi alkogollarda esa –oh guruhi birikkan uglerod atomi ikki boshqa uglerod atomi bilan bog‘langan bo‘ladi. propanolning ba’zi izomerlari ikkilamchi spirt hisoblanadi. uchlamchi alkogollarda esa –oh guruhi joylashgan uglerod atomi uchta boshqa uglerod atomi bilan bog‘langan bo‘ladi. bu turdagi spirtlar tarkiban murakkab bo‘lib, ularning xossalari ham boshqa spirtlarnikiga nisbatan farq qiladi. shuningdek, alkogollar molekulasida nechta gidroksil guruhi mavjudligiga qarab bir atomli, ikki atomli va ko‘p atomli alkogollarga bo‘linadi. bir atomli alkogollar tarkibida faqat bitta –oh guruhi bo‘ladi. bunday alkogollarga metanol, etanol, propanol kabi moddalar kiradi. ikki atomli alkogollar esa ikki dona –oh guruhiga ega bo‘lib, ular orasida eng mashhuri glikol hisoblanadi. ko‘p atomli alkogollar esa uch va undan ortiq gidroksil guruhiga ega bo‘lgan spirtlardir. ularning eng mashhurlaridan biri – glitserin bo‘lib, u uch dona –oh guruhi bilan ajralib turadi. alkogollarni yana boshqa usullar asosida ham tasniflash mumkin. masalan, ularning uglerod skeleti tuzilishiga qarab to‘yingan va to‘yinmagan alkogollar mavjud. to‘yingan alkogollar tarkibida …
5 / 26
oh guruhi to‘g‘ridan-to‘g‘ri benzol halqasiga birikkan bo‘ladi, bu esa ularning xossalarini tubdan o‘zgartiradi. alkogollar fizik xossalari jihatidan ham turlicha bo‘ladi. ularning molekulasida vodorod bog‘lari hosil bo‘lishi tufayli alkogollar suvda yaxshi eriydi, ayniqsa, molekula hajmi kichik bo‘lgan spirtlar. molekula og‘irligi oshgani sari ularning suvdagi eruvchanligi kamayadi, lekin yog‘larda eruvchanligi ortadi. alkogollar o‘ziga xos hidga ega va ko‘pchilik alkogollar rangsiz suyuqlik holida bo‘ladi. ularning qaynash harorati uglevodorodlarnikiga nisbatan yuqori, chunki ular o‘zaro kuchli vodorod bog‘lari hosil qiladi. alkogollar kimyoviy faol moddalar hisoblanadi. ular oksidlanish, gidroksidlanish, degidratatsiya, galogenlanish va boshqa ko‘plab reaksiyalarda ishtirok etadi. masalan, birlamchi spirtlar oksidlanganda avval aldehid, keyin esa kislota hosil bo‘ladi. ikkilamchi spirtlar oksidlanganda ketonlar hosil qiladi, uchlamchi spirtlar esa odatda oddiy oksidlanish sharoitida oksidlanmaydi, balki parchalanadi. bu ularning tuzilmasi va –oh guruhi joylashgan joyi bilan bog‘liq. alkogollar insoniyat hayotida keng qo‘llaniladi. ular farmatsevtika, kosmetika, oziq-ovqat sanoati, yonilg‘i, kimyo sanoati va boshqa ko‘plab sohalarda ishlatiladi. masalan, etanol dezinfektsiyalovchi vosita, …
6 / 26
gini anglashga, balki ularning tabiatdagi va inson salomatligidagi o‘rnini tushunishga ham xizmat qiladi. alkogollarning fizik xossalari ularning molekulyar tuzilishiga va molekulalararo ta’sirlarga bog‘liq. ularda mavjud bo‘lgan gidroksil guruhi molekulalararo vodorod bog‘larini hosil qilish xususiyatiga ega. aynan mana shu vodorod bog‘lari sababli alkogollar nisbatan yuqori qaynash haroratiga ega. masalan, etanolning qaynash harorati suvnikiga yaqin, holbuki unga teng molekulyar massaga ega bo‘lgan uglevodorodlarning qaynash harorati past bo‘ladi. alkogollar suyuqlik holida bo‘lib, ko‘pincha rangsiz, o‘ziga xos hidli moddalar hisoblanadi. ularning zichligi, qaynash va erish harorati molekula uzunligiga va gidroksil guruhlari soniga bog‘liq ravishda o‘zgaradi. molekulasida bir yoki bir nechta gidroksil guruhi bo‘lgan alkogollar polar moddalar hisoblanadi, ya’ni ular suvda eriy oladi. suvda eruvchanlik ayniqsa bir atomli alkogollarda yuqori bo‘ladi, chunki ular suv molekulalari bilan vodorod bog‘i hosil qilishi mumkin. ammo uglevodorod zanjiri uzunlashgan sari, ya’ni alkogol molekulasi kattalashgani sari, ularning suvdagi eruvchanligi kamayadi. poliatomik alkogollar, ayniqsa glitserin kabi moddalar esa suvda juda yaxshi …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik obyektlarda alkagollarni aniqlash usullari.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti [image: namangan davlat universiteti] abduraximova xadichabonuning “biologik obyektlarda alkagollarni aniqlash usullari” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ 2024 - 2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob biologik obyektlarda alkagollar: tasnifi va xossalari…………………………………. 5 1.1. alkogollarning umumiy kimyoviy tuzilishi va klassifikatsiyasi……………………………………………… 5 1.2. alkogollarning fizik-kimyoviy xossalari va ularning biologik ahamiyati…………………………………………………….. 7 1.3. biologi...

This file contains 26 pages in DOCX format (65.4 KB). To download "biologik obyektlarda alkagollarni aniqlash usullari.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik obyektlarda alkagollar… DOCX 26 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
biologik suyuqliklarning qovushoqligini aniqlash usullari — PPTX PPTX
biologik suyuqliklarning qovushoqligini aniqlash usullari
23 pages 1.6 MB
biologik jarayonda fermentlar ahamiyatini aniqlash — PPTX PPTX
biologik jarayonda fermentlar ahamiyatini aniqlash
13 pages 228.6 KB
qonni biologik mosligini aniqlash texnikasi — DOCX DOCX
qonni biologik mosligini aniqlash texnikasi
5 pages 17.5 KB
oqava suvlarni tozalash usullari.docx — DOCX DOCX
oqava suvlarni tozalash usullari.docx
30 pages 73.0 KB
elektr yuklamalarni hisoblash usullari.docx — DOCX DOCX
elektr yuklamalarni hisoblash usullari.docx
11 pages 24.0 KB
tenglamalar ildizlarini hisoblashning taqribiy usullari.docx — DOCX DOCX
tenglamalar ildizlarini hisoblashning taqribiy usullari.docx
22 pages 40.8 KB
raqobat kurashining shakllari va usullari.docx — DOCX DOCX
raqobat kurashining shakllari va usullari.docx
17 pages 36.1 KB
talabalarda tanqidiy tafakkurni rivojlantirish usullari.docx — DOCX DOCX
talabalarda tanqidiy tafakkurni rivojlantirish usullari.docx
11 pages 24.5 KB
biologik ashyoni bakterial kontaminatsiyasini biokimyo usulda aniqlash — PPTX PPTX
biologik ashyoni bakterial kontaminatsiyasini biokimyo usulda aniqlash
8 pages 983.5 KB
qattiq jismlarning va biologik to’qimalarning yung modulini aniqlash — PPTX PPTX
qattiq jismlarning va biologik to’qimalarning yung modulini aniqlash
— 1.4 MB
parametrga bog’liq integrallarni asimptotik hisoblash usullari.docx — DOCX DOCX
parametrga bog’liq integrallarni asimptotik hisoblash usullari.docx
27 pages 81.0 KB
tibbiy-biologik tadqiqotlarda biologik signallar — PPTX PPTX
tibbiy-biologik tadqiqotlarda biologik signallar
9 pages 649.3 KB