Back

neft_tarkibidagi_uglevodorodlarning_analitik_tahlili_va_ularni_aniqlash.docx

DOCX 23 pages 62.6 KB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 23
o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti [image: namangan davlat universiteti] kimyo yo‘nalishi 23-guruh talabasi xasanboyeva zulfizarning “neft tarkibidagi uglevodorodlarning analitik tahlili va ularni aniqlash usullari” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ 2024 - 2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob neft tarkibidagi uglevodorodlar: tasnifi va ularning xossalari…………………………….. 5 1.1. neftning kimyoviy tarkibi va asosiy uglevodorod sinflari….. 5 1.2. alkanlar, alkenlar, aromatik va tsiklik uglevodorodlarning xossalari……………………………………………………… 7 1.3. neft tarkibidagi uglevodorodlarning fizik-kimyoviy tavsifi…. 9 1.4. uglevodorodlar tarkibining ekologik va sanoat ahamiyati…… 11 ii-bob neft uglevodorodlarini aniqlash va tahlil qilish usullari……………………………… 13 2.1. xromatografik usullar: gaz va suyuqlik xromatografiyasi……. 13 2.2. spektroskopik usullar: ir, uv va nmr tahlil usullari……….. 15 2.3. neft namunalarini tayyorlash va ularni tahlilga tayyorlash bosqichlari…………………………………………………….. 18 2.4. amaliy misollar: turli neft namunalarining tahlili va natijalarni solishtirish…………………………………………………….. 20 xulosa ……………………………………………………………….. 22 foydalanilgan adabiyotlar ………………………….…... 23 kirish mavzuning dolzarbligi: neft — eng …
2 / 23
yniqsa, uglevodorodlar — alkanlar, alkenlar, aromatik birikmalar va boshqa murakkab komponentlarning miqdoriy va sifat jihatdan aniqlanishi tahlil jarayonlarining ajralmas qismiga aylangan. neft tarkibidagi ushbu komponentlarning xossalari, ularning termik va kimyoviy barqarorligi, qayta ishlash darajasi va atrof-muhitga ta’siri ularga xos bo‘lgan analitik ko‘rsatkichlar orqali baholanadi. zamonaviy analitik kimyo fanida xromatografiya, spektroskopiya, massaspektrometriya kabi ilg‘or usullar neft tarkibini aniqlashda keng qo‘llanilmoqda. shu bois, neft tarkibidagi uglevodorodlarni aniqlash usullarini chuqur o‘rganish — nafaqat ilmiy, balki sanoat va ekologik nuqtayi nazardan ham dolzarb masalalardan biridir. kurs ishining maqsadi: kurs ishining asosiy maqsadi — neft tarkibidagi asosiy uglevodorodlar guruhlarini aniqlash, ularni ajratish va tahlil qilish usullarini o‘rganish, zamonaviy analitik texnologiyalarning qo‘llanilishi va ularning samaradorligini baholashdan iborat. kurs ishining vazifalari: 1. neft tarkibidagi uglevodorodlar sinflarini tavsiflash (alkanlar, alkenlar, aromatiklar va b.); 2. uglevodorodlarni ajratish va identifikatsiya qilishning klassik va zamonaviy usullarini o‘rganish; 3. gaz va suyuqlik xromatografiyasi asoslarini bayon qilish; 4. infraqizil (ir) va ultrabinafsha (uv) …
3 / 23
metodologiyasi zamonaviy analitik kimyo, fizik kimyo va ekologik kimyo sohalaridagi nazariy bilimlar hamda amaliy yondashuvlarga tayangan. xromatografik ajratish, spektroskopik tahlil va massa-spektrometriya asosida neft tarkibidagi uglevodorodlarni o‘rganish asosiy metodlar sifatida qo‘llaniladi. analitik tahlilning aniqlik, sezuvchanlik va takroriylik mezonlari doirasida baholash amalga oshiriladi. kurs ishining amaliy ahamiyati: mazkur kurs ishi orqali talabalar neft tarkibini aniqlash va tahlil qilishda qo‘llaniladigan zamonaviy analitik usullar bilan tanishadilar. ular neftni qayta ishlash, mahsulotlarni ajratish, sifat nazorati va ekologik monitoring sohalarida qo‘llaniladigan tahlil metodikalarini o‘zlashtiradilar. bu esa, neft kimyosi sohasida ilmiy izlanishlar olib borish, zamonaviy laboratoriya texnologiyalarini qo‘llash hamda ekologik xavfsizlikni ta’minlashda muhim bilim va ko‘nikmalarni shakllantiradi. kurs ishining tarkibiy tuzilishi va hajmi: mazkur kurs ishi kirish, ikki bob, sakkiz bo‘lim, xulosalar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan tashkil topgan. i-bob neft tarkibidagi uglevodorodlar: tasnifi va ularning xossalari. 1.1. neftning kimyoviy tarkibi va asosiy uglevodorod sinflari. neft — tabiatda mavjud bo‘lgan murakkab kimyoviy moddalarning aralashmasidan iborat bo‘lib, u asosan …
4 / 23
arning neft tarkibidagi miqdori 1-10 foiz atrofida bo‘lishi mumkin, biroq ba’zi holatlarda oltingugurtning miqdori bundan ko‘proq bo‘lishi ham mumkin. neftning tarkibidagi bu elementlar ularning fizik-kimyoviy xossalariga va qayta ishlash jarayonlariga sezilarli darajada ta’sir ko‘rsatadi. uglevodorodlar neftning asosiy tarkibiy qismini tashkil etadi. ular molekulalaridagi atomlar soni, strukturasi, bog‘lanish shakli va izomeriyasi jihatidan bir-biridan farqlanadi. neft tarkibidagi uglevodorodlar uchta asosiy sinfga bo‘linadi: parafinlar (alkanlar), olefinlar (alkenlar) va aromatik uglevodorodlar. bundan tashqari, naftenlar deb ataluvchi tsiklik uglevodorodlar ham neftda keng tarqalgan. parafinlar, ya’ni alkanlar, to‘yingan uglevodorodlar hisoblanadi. ular faqat bitta bog‘lanishli uglerod atomlaridan tashkil topgan bo‘lib, umumiy formulasi cₙh₂ₙ₊₂ ga ega. parafinlar neftning eng ko‘p tarqalgan komponentlaridan biri bo‘lib, ular to‘g‘ri zanjirli (normal) yoki tarmoqlangan zanjirli (izoparafinlar) shaklida uchraydi. parafinlar eng barqaror uglevodorodlar bo‘lib, kimyoviy reaksiyalarda kamroq ishtirok etadi. ular yoqilg‘i sifatida, ayniqsa, benzin va dizel yoqilg‘isi tarkibida keng qo‘llaniladi. naftenlar — bu tsiklik (halqali) tuzilishga ega bo‘lgan to‘yingan uglevodorodlardir. ular cₙh₂ₙ formulasi …
5 / 23
sababli benzin ishlab chiqarishda muhim rol o‘ynaydi. shuningdek, ular kimyo sanoatida, plastmassa, bo‘yoqlar, erituvchilar va dori vositalarini ishlab chiqarishda keng qo‘llaniladi. aromatiklar tarkibidagi bog‘lanishlar rezonansta bo‘lgani sababli ularning kimyoviy xossalari o‘ziga xos barqarorlik kasb etadi. olefinglar, ya’ni alkenlar, to‘yinmagan uglevodorodlar hisoblanib, ular kamroq miqdorda neft tarkibida mavjud bo‘ladi. ular bitta yoki bir nechta ikki bog‘ga ega bo‘lib, umumiy formulasi cₙh₂ₙ bilan ifodalanadi. neftda tabiiy ravishda oz miqdorda uchrasa-da, olefinlar termal kraking, piroliz va katalitik qayta ishlash jarayonlari natijasida hosil bo‘ladi. olefinlar reaktivligi yuqori bo‘lib, ular ko‘plab kimyoviy sintezlar uchun asosiy xom ashyo hisoblanadi. neftning tarkibida shuningdek, gumus birikmalari, metall tuzlar, suv va boshqa aralashmalar ham bo‘lishi mumkin. bu komponentlar, ayniqsa, qayta ishlash jarayonlarida ko‘plab texnologik muammolarni keltirib chiqaradi. shu sababli neft qayta ishlanishidan oldin tozalanadi va undan zarur bo‘lgan fraksiyalar ajratib olinadi. neft tarkibining murakkabligi va uning uglevodorod sinflari xilma-xilligi uni ko‘plab sanoat sohalarida muhim energiya va xom ashyo manbaiga …
6 / 23
siyaga kirishish faolligi va qo‘llanilish sohalari ularning molekulyar tuzilishiga bevosita bog‘liq. neft va gaz tarkibida keng tarqalgan asosiy uglevodorod sinflari alkanlar, alkenlar, aromatik uglevodorodlar va tsiklik uglevodorodlardir. alkanlar — to‘yingan uglevodorodlar bo‘lib, ularning molekulasidagi uglerod atomlari birinchi tartibli kovalent bog‘lar orqali bog‘langan bo‘ladi. alkanlar faqat bitta oddiy bog‘lanishlarga ega bo‘lgan molekulalardan iborat. ular to‘g‘ri yoki tarmoqlangan zanjirli shakllarda mavjud bo‘lib, kimyoviy reaksiyalarga nisbatan inert hisoblanadi. alkanlarning past molekulali vakillari gaz holatida, o‘rta molekulalari suyuqlik, yirik molekulalari esa qattiq modda shaklida bo‘ladi. alkanlar suvda erimaydi, lekin organik erituvchilarda yaxshi eriydi. yonuvchanligi yuqori bo‘lib, yonganda issiqlik ajratadi, shu bois energiya manbasi sifatida keng qo‘llaniladi. ular faqat kuchli oksidlovchilar, halogenlar yoki yuqori harorat sharoitida reaksiyaga kirishadi. ko‘pincha alkil radikallar hosil qilish orqali reaksiyalarda ishtirok etadi. alkenlar — to‘yinmagan uglevodorodlar bo‘lib, ular molekulasida kamida bitta ikki bog‘ mavjud bo‘ladi. bu uglevodorodlar yuqori reaktivlikka ega bo‘lib, ayniqsa qo‘sh bog‘ joylashgan joyda kimyoviy reaksiyalarga oson kirishadi. …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neft_tarkibidagi_uglevodorodlarning_analitik_tahlili_va_ularni_aniqlash.docx"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti [image: namangan davlat universiteti] kimyo yo‘nalishi 23-guruh talabasi xasanboyeva zulfizarning “neft tarkibidagi uglevodorodlarning analitik tahlili va ularni aniqlash usullari” mavzusida yozgan kurs ishi ilmiy raxbar: ______________________ 2024 - 2025 mundarija kirish ………………………………………………………………… 3 i-bob neft tarkibidagi uglevodorodlar: tasnifi va ularning xossalari…………………………….. 5 1.1. neftning kimyoviy tarkibi va asosiy uglevodorod sinflari….. 5 1.2. alkanlar, alkenlar, aromatik va tsiklik uglevodorodlarning xossalari……………………………………………………… 7 1...

This file contains 23 pages in DOCX format (62.6 KB). To download "neft_tarkibidagi_uglevodorodlarning_analitik_tahlili_va_ularni_aniqlash.docx", click the Telegram button on the left.

Tags: neft_tarkibidagi_uglevodorodlar… DOCX 23 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
v3 00436594 bronze045 — PPTX PPTX
v3 00436594 bronze045
25 pages 245.1 KB
v3 00617606 gold056 — PPTX PPTX
v3 00617606 gold056
25 pages 261.3 KB
v3 00480897 gold008 — PPTX PPTX
v3 00480897 gold008
25 pages 247.3 KB
v3 00618511 coral065 — PPTX PPTX
v3 00618511 coral065
25 pages 238.7 KB
v3 00328574 bronze045 — PPTX PPTX
v3 00328574 bronze045
25 pages 245.1 KB
v3 00147377 lime033 — PPTX PPTX
v3 00147377 lime033
25 pages 259.8 KB
v3 00318243 slate062 — PPTX PPTX
v3 00318243 slate062
25 pages 210.6 KB
v3 00413962 teal059 — PPTX PPTX
v3 00413962 teal059
25 pages 246.8 KB
v3 00265695 magenta016 — PPTX PPTX
v3 00265695 magenta016
25 pages 225.6 KB
v3 00500170 lime081 — PPTX PPTX
v3 00500170 lime081
25 pages 254.5 KB
v3 00296602 slate086 — PPTX PPTX
v3 00296602 slate086
25 pages 220.8 KB
v3 00089278 rose052 — PPTX PPTX
v3 00089278 rose052
25 pages 230.0 KB