iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari

DOC 10 pages 159.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 159.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari mavzu: iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari reja: 1. o’zbekiston va iqlim o’zgarish muammosi 2. iqlimning global o’zgarishi: bu fakt yoki mif? 3. iqlim o'zgaryapti, bizni kelajakda nima kutmoqda? o’zbekiston va iqlim o’zgarish muammosi o’zbekistonda iqlim o’zgarishining oqibatlarini baholashning birinchi tajribasi "o’zbekiston – mamlakatni iqlim o’zgarishi bo’yicha o’rganish" loyihalari ustidagi ish natijasida olingan. baholash turli xil usullar qo’llaniladigan regional iqlim stsenariyalariga asoslangan (modellashtirish, empirik-statistik tekshirishlar, ekspertlarning baho berishi). kutilayotgan o’zgarishlar issiqlashuv natijasida quruq tropik va mo’tadil iqlim mintaqalari orasidagi chegara shimol tomon 150-200 kmga suriladi, yuqori iqlim zonalari esa yuqoriga 150-200 mga suriladi. sovuqsiz davrning davomligi 8-15 kunga ortadi. turli xil ekinlarning aktiv havo haroratlarning summalari 5-10%ga ortadi. o’zbekistonning ko’p hududlarida bo’lib o’tadigan havo haroratining 1,5-2,00cga oshishi qish rejimining o’zgaruvchan "vegetasion" qish rejimiga almashishiga olib keladi, bu esa o’z navbatida sahro o’tloqlarining hosildorligini qisqartirishi mumkin. umuman, karbonat angidrid konsentrasiyasining qulay sharoitlarda oshishi o’simliklarning …

2 / 10

ining hosildorigining kamayishi va yuqori haroratli kunlar sonining ortishi tekisliklarda mol boqish sharoitlarini og’irlashtiradi, sababi – hayvonlar mahsuldorligini kamaytiruvchi issiqlik darajasi ortadi. iqlim o’zgarishi respublikamiz aholisining salomatligiga qay tarzda ta’sir ko’rsatadi?bu savolga javob topish vazifasi turibdi. nafaqat bevosita ta’sir - termik stressning oshishi va u bilan bog’liq kasalliklar (yurakning ishemiya kasalligi, nafas olish organlari, nerv sistemasi, buyrak kasalliklari va h.k)lar sonining ko’payishi, balki bilvosita ta’sir ham bo’lishi mumkin. bunga tabiiy manbali infeksiya areallarining o’zgarishi natijasida yuqumli kasalliklar soning ortishi, ichimlik suvi sifatining yomonlashishi va suvning ekologik taqchilikka uchragan hududlarda yetishmasligi natijasida infeksiyalar sonining ortishi misol bo’la oladi. yer hosildorligini yuqotish va suv taqchiligi natijasida aholini oziq-ovqat bilan to’la ta’minlash ham muammo bo’lib qoladi. issiqlashuv sharoitidagi bug’lanishning oshishi sug’oriladigan zonalarda suv yuqotishning oshishiga olib keladi. amalga oshirilgan suv manbalarini tekshirish jarayoni nimalarni namoyon qildi? iqlim stsenariyalarning deyarli barchasiga asosan, bizning suv manbalarimiz kelajakda bugungi darajada qolaveradi. ammo ekstremal stsenariy amalga oshsa, …

3 / 10

ryo sug’oriladigan haydalgan yerlar uchun suv kelishining yil fasllari bo’yicha taqsimlanishi jihatidan ideal daryodir, suv toshqinlarining cho’qqisi iyul oyiga to’g’ri keladi. issiqlashuv sharoitida amudaryoning qishki suv kelishining oshishi va yozgi suv kelishining qiqarishi kutilmoqda. suv kelishining bu yangi taqsimlanishi tog’ muzliklarining erishi va yog’ingarchiliklar miqdorining ortishi natijasidir. orol dengizi daryolari deltasiga taalluqli muzliklar 1957-1980 yillar davomida muz zahiralarining deyarli 20 %ni yoqotib bo’ldilar, 2000 yilga kelib yuqotishlar yana 14%ni tashkil etdi. vegetasion davr davomida kutilayotgan suv yig’ilishining qisqarishi ayniqsa sug’oriladigan yer xo’jaligi va alohida ekosistemalarga (qirg’oq bo’yi, delta va h.k.) salbiy ta’sir ko’rsatadi. yog’ingarchiliklar miqdorining oshishi bilan bir qatorda yog’ingarchilik intensivligining umumiy ortishi kuzatilishi kutilmoqda va bu o’z navbatida yomg’ir toshqinlarini, tuproq eroziyasi va suv kelishining loyqalanish darajasining oshishini keltirib chiqaradi. tog’ oldi hududlari sel harakatlarining intensiv rivojlanish joyiga aylanishi mumkin. arid o’lkamizda suv juda qadrlidir. yaqin kelajakda suvning qadri yanada ortadi. qurg’oqchilik tez-tez yuz berishining ehtimoli katta. u qay …

4 / 10

oqibatlarini baholash masalasi va o’zgarishlarga ko’nikish yollarini izlash murakkabdir va buning uchun turli xil faktorlarni hisobga olmoq zarur. iqlimning global o’zgarishi: bu fakt yoki mif? yer iqlimi quyosh, okeanlar, yer usti qoplami va biosferaning murakkab bir-biriga bo’lgan ta’siriga bog’liq. ob-havo va iqlim uchun bosh harakat kuch bu quyoshdir. yer usti qoplamining noteng isitilishi (ekvatorga yaqinlashish bilan isitilish kuchayadi) shamollar va okean oqimlarining asosiy sababidir. hozirga qadar yer iqlimi o’zgarishlari asosiy faktorlar ta’siri oqibatida tabiiy holda bo’lib o’tgan, bu faktorlar quyidagilardir: materik va okeanlarning kattaligi va ularning bir-biriga nisbatan bo’lgan joylashishining o’zgarishi, quyosh nur sochishining o’zgarishi, yer o’zgarishlari ko’p faktorlarning ta’siri natijasida sodir bo’lganligining ehtimoli bor. atmosfera shaffofligi vulqondan lava otilib chiqish paytida keskin o’zgaradi. atmosferaga aerosol tashlashlar yer usti qoplamining tez soyalanishi natijasida haroratning pasayishiga olib kelishi mumkin. harorat o’zgarishi vulqon aktivligi o’zgarishi bilan ancha mos keladi, bu haqida kislotalarning muzda cho’kishi bo’yicha hulosa chiqarish mumkin. sovuq tushgan davrda kislotalarning …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari"

mavzu: iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari mavzu: iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari reja: 1. o’zbekiston va iqlim o’zgarish muammosi 2. iqlimning global o’zgarishi: bu fakt yoki mif? 3. iqlim o'zgaryapti, bizni kelajakda nima kutmoqda? o’zbekiston va iqlim o’zgarish muammosi o’zbekistonda iqlim o’zgarishining oqibatlarini baholashning birinchi tajribasi "o’zbekiston – mamlakatni iqlim o’zgarishi bo’yicha o’rganish" loyihalari ustidagi ish natijasida olingan. baholash turli xil usullar qo’llaniladigan regional iqlim stsenariyalariga asoslangan (modellashtirish, empirik-statistik tekshirishlar, ekspertlarning baho berishi). kutilayotgan o’zgarishlar issiqlashuv natijasida quruq tropik va mo’tadil iqlim mintaqalari orasidagi chegara shimol tomon 150-200 kmga ...

This file contains 10 pages in DOC format (159.5 KB). To download "iqlim mintaqalari va iqlimning o`zgarish muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqlim mintaqalari va iqlimning … DOC 10 pages Free download Telegram