qoraxoniylar davlati va uning ijtimoiy siyosiy hayoti

DOC 7 sahifa 215,5 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 215,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (4 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

[www.178maktab.ucoz.net] qoraxoniylar davlati va uning ijtimoiy siyosiy hayoti x asrda turkiy qabilalar milodning dastlabki asrlaridayoq sirdaryo va amudaryo oralig‘idagi yerlarda turkiy qabilalar yashaganlar. mazkur daryolar o‘rta asrlarda sayxun va jayxun deb atalgan. viii-ix asrlarda turklarning ko‘pchiligi, ayniqsa, farg‘ona va shoshda yashashgan. bular qarluq va o‘g‘uz qabilalardir. ular movarounnahrda o‘troqlashib, islomni qabul qilganlar. viii asrdan boshlab qarluqlar yettisuv yerlarini egallaydilar, o‘g‘uzlar esa sirdaryoning quyi oqimidagi hududlarga siljiydilar. issiqko‘lning shimoli sharqida chigil qabilalari yashardi, issiqko‘l va sharqiy turkiston oralig‘idagi yerlarga esa yag‘mo qabilalari joylashgan edi. qabilalar orasida qarluqlar ancha badavlat va kuchli hisoblanardilar. ular taroz, qulon va merke kavu shaharlar bunyod etishgan. tog‘ oldi tumanlarida ko‘chmanchilar kigiz o‘tlovlarda yashardilar. ular ko‘plab chorva podalariga ega edilar. x asrdan boshlab ko‘plab ko‘chmanchilar o‘troqlashib, ziroatchilik bilan shug‘ullana boshlaydilar. shaharlarda hunarmandchilik va savdo rivojlanadi. shu davrda movarounnahr aholisi bilan savdo va madaniy aloqalar kuchayadi. somoniy hukmdorlar bir necha bor yettisuvga yurish qilishga harakat qiladilar. ismoil somoniy …

2 / 7

lib chiqqan. turkiylarda hukmdorlarning unvoni odatda qabilaning totemi bilan bog‘liq bo‘lgan. masalan yag‘molarning totemi tuya - «bug‘ro» bo‘lgan va hukmdor bug‘roxon unvoniga ega bo‘lgan. sher - «arslon» chigillarning totemi hisoblangan, shu boisdan ularda eng oliy unvon «arslonxon» deb atalgan. qoraxoniylar shosh va farg‘onaga bostirib kiradilar. bu paytda somoniylar davlati og‘ir tanglikni boshidan kechirayotgan edi. inqiroz o‘zaro ichki urushlar tufayli kelib chiqqan edi. movarounnahr viloyatlarining hukmdorlari markaziy hokimiyatga qarshi chiqadilar. hatto mashhur turk g‘ulomlari gvardiyasi ham davlatni qutqara olmaydi. movarounnahrning bosib olinishi somomniylar hukmdori nuh ii (976-997-yillar) bug‘roxonga qarshi shoshilinch qo‘shin jo‘natadi. lekin u yengiladi. qoraxoniylar buxoroga qarab yuradilar. shaharga kiraverishda ular somoniylar qo‘shinini tor-mor qiladilar. nuh mamlakat poytaxti buxoroni tashlab chiqadi va shahar 992-yili bug‘roxon tomonidan jangsiz egallanadi. oradan ko‘p vaqt o‘tmasdan bug‘roxon og‘ir kasallika chalinadi. u qoshg‘arga qaytishiga majbur bo‘ladi va yo‘lda vafot etadi. nuh yuzaga kelgan vaziyatdan foydalana olmaydi. 996-yili qoraxoniylar hukmdori buxoroga hujum boshlaydi. nuh ii somoniylarning …

3 / 7

i bo‘yidagi bolasog‘un shahrida edi. davlat alohida uluslarga bo‘lingan bo‘lib, ularning boshliqlari eloqxon deb yuritilardi. samarqand movarounnahrning poytaxtiga aylanadi. qoraxoniylar movarounnahrning ilgarigi boshqaruv tizimini amalda to‘laligicha saqlab qoldilar. somoniylar devonlarining ko‘plab amaldorlari: vazirlar, hokimlar, raislar va muxtasiblar eloqxonlar xizmatiga o‘tadilar. somoniylar davlati o‘rnida ikkita yangi davlat - qoraxoniylar va g‘aznaviylar davlatli tashkil topadi. g‘aznaviylar davlatiga sabuktekinning o‘g‘li mahmud g‘aznaviy (998-1030-yillar) asos soladi. afg‘onistondagi g‘azna shahri mazkur mamlakatning poytaxti edi. qoraxoniylar g‘aznaviylarga qarshi ikki bor harbiy yurish qildilar. 1006-yili bo‘lgan dastlabki yurish muvaffiqiyatli yakunlanadi va qoraxoniylar qo‘shinlari raqibning ba’zi shaharlarini egallashga muvaffaq bo‘ladilar. 1008-yilda bo‘lgan ikkinchi yurish qoraxoniylarning mag‘lubiyati bilan tugaydi. mahmud g‘aznaviy ularning qo‘shinini tor-mor keltiradi. g‘aznaviylar qo‘shinida 500 ta jangovar fil ham bor edi. 1040-yilgi dandanakon (janubiy turkmaniston) yonida bo‘lgan jangda g‘aznaviylar saljuqiylar sulolasi qo‘shinlari tomonidan tor-mor qilinadi. saljuqiylar turkmaniston hududida o‘z davlatlariga asos soladilar. saljuqiylarning birinchi hukmdori to‘g‘rulbek bo‘ldi. ular eron, ozarbayjon va iroqni bosib oladilar. yangi davlat …

4 / 7

ning sharqdagi mulklarini qoraxitoylar bosib oladilar. ular enasoydan yettisuvgacha bo‘lgan hududlarni o‘z ichiga olgan ulkan davlat tuzadilar. uning poytaxti bolasog‘un shahri edi. 1141-yili samarqand yaqinidagi katvon dashtida bo‘lgan jangda qoraxitoylar saljuqiylar va qoraxoniylarning birlashgan qo‘shinini tor-mor keltiradilar. mag‘lub tomon qoraxitoylar hukmdori gurxonga tovon to‘lashga majbur bo‘ladi. xii asrning ikkinchi yarmida farg‘ona, samarqand va buxorodagi qoraxoniylar o‘rtasida o‘zaro ichki kurashlar avj oladi. bu hol davlatni sezilarli darajada zaiflashtiradi. 10-asr oxirida yettisuv va sharqiy turkiston hududlarida "podshoh yag`ma" yoki "elikxon" boshchiligidagi qoraxoniylar davlati tashkil topadi. bu davlat tarkibiga turli turkiy millatlar - qorluqlar, chigillar, arg`ular, yag`malar va boshqa xalqlar kirgan bo`lib, ular 960 yilga qadar islom dinini qabul qilganlar. 992 yili elikxon bug`ra boshchiligidagi qoraxoniylar qo`shini movarounnahr hududiga bostirib kiradi. qoraxoniylar g`alabasiga bug`raxon bilan xurosonning somoniy hokimi abuali simjur o`rtasida tuzilgan hufyona ittifoq hamda lashkarboshi foiqning sotqinligi sabab bo`lgan. natijada qoraxoniylar buxoroni jangsiz ishg`ol etadilar, amir nuh esa chorjo`yga qochishga majbur bo`ladi. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qoraxoniylar davlati va uning ijtimoiy siyosiy hayoti" haqida

[www.178maktab.ucoz.net] qoraxoniylar davlati va uning ijtimoiy siyosiy hayoti x asrda turkiy qabilalar milodning dastlabki asrlaridayoq sirdaryo va amudaryo oralig‘idagi yerlarda turkiy qabilalar yashaganlar. mazkur daryolar o‘rta asrlarda sayxun va jayxun deb atalgan. viii-ix asrlarda turklarning ko‘pchiligi, ayniqsa, farg‘ona va shoshda yashashgan. bular qarluq va o‘g‘uz qabilalardir. ular movarounnahrda o‘troqlashib, islomni qabul qilganlar. viii asrdan boshlab qarluqlar yettisuv yerlarini egallaydilar, o‘g‘uzlar esa sirdaryoning quyi oqimidagi hududlarga siljiydilar. issiqko‘lning shimoli sharqida chigil qabilalari yashardi, issiqko‘l va sharqiy turkiston oralig‘idagi yerlarga esa yag‘mo qabilalari joylashgan edi. qabilalar orasida qarluqlar ancha badavlat va kuchli hisoblanardilar. u...

Bu fayl DOC formatida 7 sahifadan iborat (215,5 KB). "qoraxoniylar davlati va uning ijtimoiy siyosiy hayoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qoraxoniylar davlati va uning i… DOC 7 sahifa Bepul yuklash Telegram