qurish o‘yinlari asosida mehnat sevarlik tarbiyasi

DOCX 57 pages 538.4 KB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 538.4 KB

File type DOCX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (10 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti maktabgacha ta’lim va tabiiy fanlar kafedrasi “maktabgacha ta’lim” yo‘nalishi ______-guruh talabasi _____________________________________________ning ______________________________________ fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: qurish o‘yinlari asosida mehnat sevarlik tarbiyasi bajardi: __________ qabul qildi: __________ bahosi: ___________ urganch-2025 mundarija kirish………...……………………………………………………..……………3 i bob. maktabgacha ta'lim tashkilotlarida bolalarni qurish-yasashga o‘rgatishning nazariy asoslari. 1.1. qurish-yasash va uning bolalar tarbiyasida tutgan o‘rni………………….….6 1.2. birinchi va ikkinchi kichik guruhlarda qurish-yasashga o‘rgatishning mazmuni…………………………………………………………………………..12 ii bob. qog‘oz va tabiat materiallaridan qurish-yasash faoliyatini loyihalashtirishning shakllari, usullari va vositalari 2.1. katta va maktabga tayyorlov guruhlarida qurish-yasashga o‘rgatishning vazifalari va metodlari…………………………………………………………….21 2.2. turli guruhlarda tabiiy material va qog‘ozdan qurish - yasashga o‘rgatish usullari……………………………………………………………………………26 xulosa ………………………………………………………………..……….37 foydalanilgan adabiyotlar…………………………….………….39 ilovalar………………………………………………………………………40 kirish mavzuning dolzarbligi. maktabgacha ta’lim tashkilotida turli yosh guruhlarida qurish-yasashga o‘rgatish metodlari, turlari. qog‘ozdan qurish-yasashga o‘rgatish, ishlarini tahlil qilish, turli yosh guruhlari uchun qurish-yasash mashg‘ulotlarining interfaol ishlanmalarini ishlab chiqish. qurish-yasash lotin tilidan olingan bo‘lib, …

2 / 57

konstruktorlar, qog‘ozdan, tabiat, tashlandiq materiallaridan foydalaniladi. tarbiyachi rahbarligi ostida bolalar yangi birlashtirish yo‘llarini va turli xil xarakterdagi konstruksiyalarni rasmga, chizmaga qarab yaratishga o‘rganadilar. bu ishlarni bolalarga taklif etishdan oldin, tarbiyachining o‘zi bu konstruktorlar, ularga berilgan metodik ko‘rsatmalar bilan yaxshilab tanishib, o‘rganib chiqishi zarur. bolalarga qurilish materiallari va konstruktorlar to‘plami hammasi birdaniga berilmaydi, balki asta-sekin, ketma-ket bolalarning o‘zlashtirishlariga qarab beriladi. maktabgacha ta'lim tashkilotidada bolalar bilan qurilish materiallari yordamida o‘yin va mashg‘ulotlar o‘tkazishning ahamiyati katta. yosh avlodni har tomonlama tarbiyalashda maktabgacha ta'lim muassasasida qurilish materiallari yordamida o‘tkaziladigan o‘yin va mashg‘ulotlar katta o‘rin egallaydi. bolalarning qurilish o‘yinlari rollarga bo‘linib o‘ynaladigan o‘yinlarning ajralmas bir qismi hisoblanadi. qurilish o‘yinlarida ham bolalar tevarak-atrofdagi narsalarni, kattalarning faoliyatlarini aks ettiradilar. qurilish o‘yinlarining mazmunini bolalarning o‘zlari yaratadilar. bolalar ko‘pincha kattalarning qurilishdagi faoliyatlariga taqlid qilib, «quruvchi ishchi» rolini bajaradilar. bolalarning qurilish o‘yinlari qiziqarli ijodiy faoliyatdir. ular o‘z o‘yinlarida qurilishlarni transport harakati, kattalarning mehnati haqidagi taassurotlarini aks ettiradilar. bunday o‘yinlar bolalarda …

3 / 57

i, ya'ni ma'lum miqdorda jismoniy kuch sarflaydi. mayda qurilish materiallari bilan o‘ynaganda qo‘lning mayda muskullari yaxshi rivojlanadi. qurilish o‘yinlarini o‘ynash natijasida bolalarning kuzatuvchanligi ortadi, texnikaga bo‘lgan qiziqishlari o‘sib boradi. bundan tashqari, ular o‘yin jarayonida oddiy geometrik shakllarning tuzilishi bilan ham tanishadilar. qurilish o‘yinlarining tarbiyaviy ta'siri shundaki, bunda bolalar aks ettiradigan hodisa va narsalarning g‘oyaviy mazmuni o‘z aksini topadi. kurs ishining o‘rganilganlik darajasi. tasviriy faoliyatga hissa qo'shgan olimlar ko‘plab turli sohalarda ilmiy izlanishlar olib borgan va san’atning rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan. quyidagi olimlar tasviriy san’atni chuqur o‘rganib, uning nazariyasiga va metodologiyasiga o‘z hissalarini qo‘shgan: leonardo da vinci – u san’at va fan o‘rtasidagi chegaralarni yo‘q qilgan buyuk olim va rassom bo‘lib, san’atda proporsiya, anatomiya va geometrik shakllarni o‘rgandi. “vitruvian odam” asari, inson tanasining mukammal proporsiyalarini ifodalovchi mashhur ilmiy va san’at asari bo‘ldi. johann wolfgang von goethe – nemis yozuvchisi va olimi bo‘lib, u san’at va rangshunoslik haqidagi fikrlari bilan mashhur. goethe …

4 / 57

ruskinning ta’kidlashicha, san’at tabiiy dunyo va insoniyatning his-tuyg‘ularini aks ettirishi kerak. wassily kandinsky – abstrakt san’atning asoschisi bo‘lgan rus rassomi, u ranglar va shakllarning ichki ma’nolarini o‘rganishga katta e’tibor bergan. kandinskyning fikricha, ranglar va shakllar o‘zlarining estetik ma’nolarini yaratadi, va san’at ko‘rgan ko‘zdan tashqaridagi ruhiy holatlarni ifodalash imkonini beradi. erwin panofsky – germaniyalik san’atshunos, u san’at tarixini va uning ikonografiyasini o‘rgandi. panofsky san’at asarlarini nafaqat estetik, balki tarixiy va madaniy kontekstda ham tahlil qilish zarurligini ta’kidlagan. bu olimlar san’atning nafaqat amaliy tomonlarini, balki uning nazariy asoslarini o‘rganib, tasviriy faoliyatning rivojlanishiga katta hissa qo‘shganlar. ularning izlanishlari san'atning ko‘p qirraliligini va uning insoniyat hayotidagi ahamiyatini chuqurroq anglashga yordam beradi. kurs ishi obekti: maktabgacha talim yoshidagi bolalarning talim sohasidagi bilimlarni o‘rganish jarayoni. kurs ishi pedmeti: : kichik yoshdagi bolalar guruhida qurish yasash shakllari, usullari va vositalari. kurs ishi maqsadi: kichik yoshdagi bolalar guruhida qurish yasashni o‘rganish. kurs ishi vazifalari: kurs ishimizda quyidagi vazifalarni …

5 / 57

lim tashkilotlarida bolalarni qurish-yasashga o‘rgatishning nazariy asoslari. 1.1. qurish-yasash va uning bolalar tarbiyasida tutgan o‘rni. maktabgacha ta'lim tashkilotida bolalar bilan qurilish materiallari yordamida o‘yin va mashg‘ulotlar o‘tkazishning ahamiyati katta. yosh avlodni har tomonlama tarbiyalashda maktabgacha ta'lim muassasasida qurilish materiallari yordamida o‘tkaziladigan o‘yin va mashg‘ulotlar katta o‘rin egallaydi. bolalarning qurilish o‘yinlari rollarga bo‘linib o‘ynaladigan o‘yinlarning ajralmas bir qismi hisoblanadi. qurilish o‘yinlarida ham bolalar tevarak-atrofdagi narsalarni, kattalarning faoliyatlarini aks ettiradilar. qurilish o‘yinlarining mazmunini bolalarning o‘zlari yaratadilar. bolalar ko‘pincha kattalarning qurilishdagi faoliyatlariga taqlid qilib, «quruvchi ishchi» rolini bajaradilar. bolalarning qurilish o‘yinlari qiziqarli ijodiy faoliyatdir. ular o‘z o‘yinlarida qurilishlarni transport harakati, kattalarning mehnati haqidagi taassurotlarini aks ettiradilar. bunday o‘yinlar bolalarda tashabbuskorlikni uyg‘otishga, ularni fikr yuritish va harakat faoliyatlarini faollashtirishga keng imkon yaratadi. mashg‘ulot va o‘yin vaqtida bolalar bir-birlari bilan turlicha munosabatda bo‘ladilar. ular rollarni o‘zaro bo‘lishib oladilar, ishlarni bajarishda bir-birlariga yordam beradilar va maslahatlashadilar. qurilish o‘yinlarida harakat elementlari ko‘p bo‘lib, u bolalarning harakat qilishga …

6 / 57

llarning tuzilishi bilan ham tanishadilar. qurilish o‘yinlarining tarbiyaviy ta'siri shundaki, bunda bolalar aks ettiradigan hodisa va narsalarning g‘oyaviy mazmuni o‘z aksini topadi. maktabgacha tarbiya yoshdagi bolalarda tafakkurning tahlil va sintez, taqqoslay bilish kabi uquvlari hali sust rivojlangan bo‘ladi. qurilish materialari yordamida o‘tkaziladigan o‘yinlar esa bolalarning tafakkurini, ijodiy qobiliyatini o‘stiradi. tarbiyachining ko‘rsatgan narsasini esda saqlab qolish va uni qayta esga solish bolalarni narsalarni bir-biriga solishtirishga, tahlil va sintez qilishga, o‘xshashini topib qo‘yishga va farqini ajrata bilishga majbur qiladi va qurilishdagi vazifalarni pala-partish bajarmaslikka, tasodifiy xulosa bilan qoniqib qolmay, balki maqsadga muvofiq yo‘l tutishga o‘rgatadi. bolalar bilimini sistemali ravishda qurilish o‘yinlari faqat tevarak-atrofni bilib olish vositasigina bo‘lib qolmay, balki axloqiy sifatlarni tarbiyalovchi vosita hamdir. bolalar doimo atrofda qurilayotgan yangi turar joylarni, maktablar, bolalar bog‘chalari, do‘konlarni kuzatib boradilar va tarbiyachidan hukumatimizning xalqlarga qilayotgan g‘amxo‘rligini eshitadilar. bolalar bevosita kuzatayotgan qurilishdagi aniq misollar bolalarning o‘zbek xalqi o‘z mehnatini qanchalik sevishini tushunishlariga yordam beradi. qurilish o‘yinlari …

7 / 57

ar qurish-yasash mashg‘ulotida egallaydilar. ana shu mashg‘ulotlarda ular narsalarning elementar ko‘rinishlarini, qurilish detallaridan maqsadga muvofiq foydalana olishni o‘rganadilar va qurilishni badiiy jihatdan bezashning oddiy usullarini o‘zlashtirib oladilar. maktabgacha tarbiya yoshidagi kichik bolalar qurish-yasashga bir necha bor urinadilar, ular faqat qurilish to‘plamlaridagi materiallarni yapaloq tomoni bilan qo‘yib, terib chiqadilar yoki bk-birining ustiga qo‘yadilar. tarbiyachi bolalarni har xil narsalar qurishga o‘rgatgan bo‘lsa, kichik yoshdagi bolalarning qurilish o‘yinlarida u o‘z aksini topadi. qurilish materiallari bilan o‘tkaziladigan o‘yin va mashg‘ulotlar uchun zaruriy sharoitlar. bolalar qurish texnikasini yaxshi o‘zlashtirib olishlari uchun guruhlarda zarur shart-sharoitlarni yaratish lozim. buning uchun, avvalo, guruhda yetarli miqdorda qurilish materiallari bo‘lishi, ya'ni hamma bolalar bir vaqtda yoki hech bo‘lmaganda yarim guruh bolalar mashg‘ul bo‘la oladigan darajada material bo‘lishi zarur. namunaga qarab qurish mashg‘ulotida ham bolalarni materialdan cheklab qo‘ymay, balki har kimga keragini taqsimlab berish lozim. bolalar har doim zarur bo‘lgan materialni olib ishlata bilishni o‘rgansinlar. bolalar qurish-yasash malakalarini endigina egallay boshlaganlarida, …

8 / 57

rsalar, 2-3 stolni birlashtirib, qator qilib qo‘yish kerak. mashg‘ulot vaqtida bolalarga qurilishning eng zarur usullari ko‘rsatiladi, shuning uchun mashg‘ulot uzoq cho‘zilmasligi (10-12 daqiqadan oshmasligi) kerak. qurish-yasash mashg‘ulotlarini o‘quv yilining birinchi yarmida o‘tkazish maqsadga muvofiqdir, ikkinchi yarmida esa o‘yinlar bilan chegaralansa ham bo‘ladi. mashg‘ulotning maqsadi qurish-yasashning hamma usullarini ko‘rsatishdan iborat: qurilishni qurishda qurish-yasashning hamma usullari ko‘rsatishni va harakat bilan tushuntirish, tayyor qurilgan namunani ko‘rsatish va unga kirgan elementlarni tahlil qilish. namuna sifatida qurilish materiallaridan nimalar yasash mumkinligini ko‘rsatuvchi tayyor qurilishdan foydalanish. bolalar bino, inshootni qurishni bilib olishlari uchun (baland poydevorning ustini qanday bekitish, bir detalni qanday qilib boshqasi bilan almashtirish, tekislikni qanday kengaytirish va shu kabilar) qurilishning ayrim detallarini ko‘rsatish. tarbiyachi tomonidan bajarilayotgan qurilishning ayrim qismini davom ettirishni bolalarga taklif qilish. quriladigan obyekt haqida tushuncha berish, masalan, qurilishning hajmini (katta-kichikligini) aniqlash, bunda qurilishning o‘yinchoqlarga mos bo‘lishini aytish. bolalarni o‘zlari ijod qilib qurishga o‘rgatish uchun zarur sharoitlar va ashyolar bilan ta'minlangan bo‘lishi …

9 / 57

adga qaratilgan real voqelikdir. qurish-yasash faoliyatiga o‘rgatish jarayonida bolalarda aqliy, axloqiy, estetik va mehnat tarbiyasi yanada shakllanib boradi hamda ularda tevarak-atrofdagi predmetlarni tahlil qilish ko‘nikmasi, mustaqil fikrlash, badiiy did, shaxsning irodaviy sifatlaridan (maqsadga intilish, qat'iylik va hokazo) tarkib topa boshlaydi, bularning barchasi bolalarni maktabda o‘qishga tayyorlaydi. qurish-yasash materiallarining turlari. maktabgacha tarbiya muassasalarida bolalarga qurish-yasash faoliyatini o‘rgatishda qurilish materiali, konstruktor, qog‘ozdan, tabiatdagi, tashlandiq materiallardan va boshqalardan foydalaniladi. materialning turi qurish-yasash turini aniqlab beradi. qurilish materiali mayda va yirik geometrik figuralardan (kub, silindr, prizma va hokazo) iborat. mashg‘ulotlarda qurilish materiallaridan, turli xil mayda to‘plamlardan foydalaniladi. masalan, m.p. agapovning № 2, 3, 4, 5, 6, 7 mazmunli to‘plamlar: “kosmod-rom”, “temir yo‘l vokzali” va boshqalar. mashg‘ulot paytida materiallar ko‘p bo‘lishi kerak. tarbiyachi qurilish materiallaridan qurish-yasash faoliyatini tashkil etayotgan odam, hayvon; o‘simlik va transportni ifodalovchi mayda o‘yinchoqlarni tanlashi maqsadga muvofiqdir. maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar tevarak-atrofdagi ayrim narsalarni, ya'ni quyon uchun uy, mashinalar va yo‘lovchilar uchun …

10 / 57

qaratiladi. bunda bolalar qo‘llarining muskullari ishtirok etadi, bu yoshda qo‘l muskullari hali yaxshi rivojlanmagan bo`ladi. tarbiyachi avval konstruktor yig‘ishning metodik ko‘rsatmalarini o‘rganadi. tarbiyachi rahbarligida qurilish materiali va konstruktorlar bolalarga ketma-ket beriladi. katta maktabgacha yoshdagi bolalar mashg‘ulotdan tashqari vaqtda turli xil konstruktorlardan: yog‘ochli, platmassali va metalldan tayyorlangan konstruktorlardan foydalanadilar. bolalar bu to`plamlar yordamida detallarning joylashtirilishi ancha murakkab bo`lgan qurilmalar yasaydilar. tarbiyachi rahbarligi ostida bolalar yangi birlashtirish yo‘llarini va turli xil xarakterdagi konstruksiyalarni rasmga chizmaga qarab yaratishga o‘rganadilar. bu ishlarni bolalarga taklil etishdan oldin, tarbiyachining o‘zi bu konstruktorlar, ularga berilgan metodik ko‘rsatmalar bilan yaxshilab tanishib, o‘rganib chiqishi zarur. bolalarga qurilish materiallari va konstruktorlar to‘plarni hammasi birdaniga berilmaydi, balki asta-sekin, ketma-ket bolalarning o‘zlashtirishlariga qarab beriladi. birinchi va ikkinchi kichik guruhlarda qurish-yasashga orgatishning vazifalari. i kichik guruh. bolalarga qurilish materiali-kubik, g`ishtcha, turli xil shakldagi shakllar bilan, ularning qanday holatda joylashganligi (g‘ishtcha yotibdi, turibdi) bilan tanishtiriladi. bundan tashqari, kubiklarni gorizontal holda joylashtirish, bir-birining ustiga qo …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qurish o‘yinlari asosida mehnat sevarlik tarbiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi urganch davlat pedagogika instituti pedagogika fakulteti maktabgacha ta’lim va tabiiy fanlar kafedrasi “maktabgacha ta’lim” yo‘nalishi ______-guruh talabasi _____________________________________________ning ______________________________________ fanidan tayyorlagan kurs ishi mavzu: qurish o‘yinlari asosida mehnat sevarlik tarbiyasi bajardi: __________ qabul qildi: __________ bahosi: ___________ urganch-2025 mundarija kirish………...……………………………………………………..……………3 i bob. maktabgacha ta'lim tashkilotlarida bolalarni qurish-yasashga o‘rgatishning nazariy asoslari. 1.1. qurish-yasash va uning bolalar tarbiyasida tutgan o‘rni………………….….6 1.2. birinchi va ikkinchi kichik guruhlarda qurish-yasashga o‘rgatishning mazmuni………………………………………...

This file contains 57 pages in DOCX format (538.4 KB). To download "qurish o‘yinlari asosida mehnat sevarlik tarbiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qurish o‘yinlari asosida mehnat… DOCX 57 pages Free download Telegram