inson oʻsishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari

DOCX 10 pages 27.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 27.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

referat inson oʻsishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari organizmlarning o’sish va rivojlanishini boshqarish organizmlar rivojlanishining xususiyatlari. ma’lumki bir organizmning o’sishi va rivojlanishi shu organizm dnksida joylashgan irsiy axborotga bog’liq. biroq, o’sishni boshqarishda axborotdan tashqari uni o’rab to’rgan tashqi muhit omillari ham muhim ahamiyatga ega. ana shunday omillarga oziqa (ovqat), yorug’lik, issiqlik va suv kiradi. genlarning faoliyatiga ta’sir etuvchi ichki omillarga garmonlar va sitoplazma oqsillari kiradi. tashqi muhit omillari ichki muhitga ham o’z ta’sirini ko’rsatishi mumkin. masalan, ovqat tarkibida yod boimasa odam organizmi tiraksin garmonini ishlab chiqara olmaydi va natijada o’sish sekinlashadi. har xil tipda o’suvchi to’qimalarni qayta o’tkazish tajribasi shuni ko’rsatdiki, to’qimalar bir-biriga ta’sir ko’rsatib ular o’sishni boshqaradi. bundan shunday xulosa qilish mumkinki, bir to’qima ikkinchi to’qimaning o’sish tezligiga ta’sir qilib turadi. ontogenez davrida har bir organizm o’sadi. o’sish va rivojlanish bir-biriga o’xshash emas. o’sish - bu organizm hajmi va og’irligining ortishi hisoblanadi, ya’ni organizmlar bo’yiga, eniga kengayadi va uzayadi. organizmning …

2 / 10

lar tashqi muhit bilan uzviy bogiangan bo’ladi. o’sish va rivojlanish uzviy bogiangan va biri ikkinchisisiz bo’lmaydi. yuksak o’simliklarning har bir hujayrasi o’zining rivojlanish davrida bir qancha fazalarni o’taydi. dastavval embrional o’sish fazasi kuzatiladi, keyin cho’zilish fazasi va oxirida ichki differensiatsiyalanish fazalari bo’ladi. birinchi fazada hamma hujayralar yadrosi sitoplazmaga to’lgan bo’ladi. ikkinchi cho’zilish fazasida esa, hujayrada vakuola paydo bo’ladi, hujayra po’sti tortilib kengayadi va hujayralar cho’ziladi. keyin uchinchi faza differensiatsiyalanish boshlanib, bunda hujayralar ixtisoslashib doimiy to’qimalar hosil qiladi, shu bilan o’sish to’xtaydi. ko’p hujayrali o’simliklar hajmining ortishi asosan cho’zilish fazasidagi hujayralarning o’sishi hisobiga yuz beradi. hujayralarning o’sishi auksin va geteroauksin -v-indoluksus kislotasi hisobiga tezlashadi. meristematik hujayralarning differensiatsiyalanishi natijasida undan, asosiy parenxima hujayralari, elaksimon naylar, traxeya va traxeidlar, sklerenxima tolalari va boshqa to’qimalar hosil bo’ladi. ko’p yillik o’simliklarning poya va ildizlari cheksiz o’sish xususiyatiga ega. biroq barglarning o’sishi esa chegaralangan bo’ladi. awal barg hujayralarining hammasi o’sadi, keyinchalik esa ulaming o’sishi asosida (bazal …

3 / 10

ori chegarasi 30-35 °c hisoblanadi. ba’zi tuban o’simliklar harorati 70 °c bo’lgan suv havzalarida ham yashashi mumkin. yorug’liksiz o’simliklar o’sa olmaydi. chunki yorug’lik ta’sirida o’simliklarda fotosintez bo’ladi, natijada o’simlik va hayvonlar organizm in ing asosiy tashkil etuvchi biopolimerlar va shunga o’xshash organik molekulalar hosil bo’ladi. biopolimerlarsiz esa hujayralarda yangi tizim hosil bo’lmaydi va o’simliklar massasi ko’paymaydi. qorong’ilikda unib chiqqan urug’dan hosil boigan maysada organik moddalar to’planmaydi, transpiratsiya ham deyarli bo’lmaydi. bunday vaqtda gidroliz holati kuchayadi va turga xos bo’lgan modda almashinish jarayoni buziladi. qizil nur ta’sirida o’simliklar gullab meva hosil qilsada, ular rangsiz bo’lib o’sadi. organlarning shakllanishi faqatgina ko’k va binafsha liurlari ta’sirida bo’ladi. bu jarayonda ayniqsa ul’trabinafsha nurlarining ahamiyati katta. quyosh nuri ko’p tushib turadigan joyda o’suvchi o’simliklar kseromorf tuzilishga ega bo’ladilar. havo namligining ortishi o’simliklarning o’sishiga ijobiy ta’sir qiladi. o’simliklarning normal rivojlanishi uchun sitoplazma yuqori darajada suvga to’yingan bo’lishi kerak. shunday boigandagina hujayradagi tirik va zahira organik moddalaming …

4 / 10

davri - gullarning paydo boiishi, reproduktiv organlarning shakllanishi; 4. ko’payish davri (meva hosil bo’lish) - bir marta yoki ko’p marta meva berish; 5. qarilik davri - parchalanish jarayonining ustunligi. o’simliklarning individual taraqqiyot davri ontogenezini bilish va o’rganish fan va amaliyot uchun muhim ahamiyat kasb etadi. ontogenez deb o’simliklarning tuxum hujayrasining urug’lanishidan tabiiy nobud boiishgacha (qurishigacha) bo’lgan davriga aytiladi. o’sish xarakteriga qarab, o’simliklar bir yillik, ikki yillik va ko’p yillik bo’lib, ularning ontogenezi ham har xil bo’ladi. o’z hayoti davrida bir marta gullab meva hosil qiladigan o’simliklarni monokarpiklar deyiladi. bularga hamma bir yillik o’simliklar, ko’p yillik o’simliklardan, bambuk, kovrak (ferula), agava, sabzi, lavlagi va karamlar kiradi. hayot davrida bir necha marta gul va meva hosil qiluvchi o’simliklarga polikarpiklar deyiladi. bularga hamma ko’p yillik mevali daraxtlar, xonada o’stiriladigan o’simliklardan geran, begoniya, primula va shu kabilar kiradi. polikarpiklar meva hosil qilgandan so’ng nobud bo’lmaydilar. shuni ham aytish lozimki, ba’zan monokarpik va polikarpik tushunchalari …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "inson oʻsishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari"

referat inson oʻsishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari organizmlarning o’sish va rivojlanishini boshqarish organizmlar rivojlanishining xususiyatlari. ma’lumki bir organizmning o’sishi va rivojlanishi shu organizm dnksida joylashgan irsiy axborotga bog’liq. biroq, o’sishni boshqarishda axborotdan tashqari uni o’rab to’rgan tashqi muhit omillari ham muhim ahamiyatga ega. ana shunday omillarga oziqa (ovqat), yorug’lik, issiqlik va suv kiradi. genlarning faoliyatiga ta’sir etuvchi ichki omillarga garmonlar va sitoplazma oqsillari kiradi. tashqi muhit omillari ichki muhitga ham o’z ta’sirini ko’rsatishi mumkin. masalan, ovqat tarkibida yod boimasa odam organizmi tiraksin garmonini ishlab chiqara olmaydi va natijada o’sish sekinlashadi. har xil tipda o’suvchi to’qimalarni qayta o’tkazis...

This file contains 10 pages in DOCX format (27.3 KB). To download "inson oʻsishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: inson oʻsishi va rivojlanishini… DOCX 10 pages Free download Telegram