natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi

PDF 27 pages 429.7 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 429.7 KB

File type PDF

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint reja. 1. natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi 2. bozor iqtisodiyotining mohiyati va asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotida resurslar, mahsulotlar va daromadlarning aylanishi. 3. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va kamchiliklari. bozor tushunchasi, uning vazifalari va turlari. 4. bozor infrastrukturasi va tarkibi. 4 mavzu. tovar-pul munosabatlari rivojlanishi, bozor iqtisodiyotining shakllanishi va amal qilishi natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishii kishilik jamiyatining rivojlanishida ijtimoiy xo‘jalikni tashkil etishning ikkita umumiy iqtisodiy shakli ajralib turadi. umumiy iqtisodiy shakllarning tarixan birinchisi natural ishlab chiqarish hisoblanadi. ijtimoiy xo‘jalikning bu shaklida yaratilgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchining o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun, xo‘jalik ichki ehtiyojlari uchun mo‘ljallangan. demak, o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun ishlab chiqarish – natural ishlab chiqarish, bunday ishlab chiqarishga asoslangan xo‘jalik esa – natural xo‘jalik deb ataladi. natural va tovar xo'jaligining asosiy farqlari asosiy jihatlar natural xo'jalik tovar xo'jaligi 1. ne'matlarni ishlab chiqarishning asosiy maqsadi shaxsiy ehtiyojlarni qondirishda foydalanish boshqa …

2 / 27

tlarni o‘z ehtiyojini qondirish uchun emas, balki bozorda ayirboshlash uchun ishlab chiqarish tovar ishlab chiqarish, bunday ishlab chiqarishga asoslangan xo‘jalik esa – tovar xo‘jaligi deyiladi. 2. tovar xo‘jaligida kishilar o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar buyum orqali, ular mehnati mahsulini oldi-sotdi qilish orqali namoyon bo‘ladi. 3. tovar ishlab chiqarish natural xo‘jalikning rivojlanishi, mahsulotlar turi va miqdorining o‘sishi natijasida paydo bo‘ladi. tovar xo‘jaligining vujudga kelishi va amal qilinishining ijtimoiy-iqtisodiy asoslari hamda shart-sharoitlari quyidagilardan iborat: 1) ijtimoiy mehnat taqsimotining ro‘y berishi. bunda ishlab chiqaruvchilar u yoki bu aniq mahsulotni ishlab chiqarishga ixtisoslashadi. ixtisoslashuv, o‘z navbatida, qiyosiy ustunlik tamoyili bo‘yicha, ya’ni mahsulotni nisbatan kam muqobil qiymatda ishlab chiqarish layoqati bilan aniqlanadi; 2) shaxsiy va xususiy mulkchilikning shakllanishi, ishlab chiqaruvchilarning iqtisodiy jihatdan alohidalashuvi. bunda ular o‘z mulklari hamda mehnat natijalarini o‘zlari tasarruf qiladilar. iqtisodiy alohidalik xo‘jalik faoliyatiga oid barcha qarorlarni ishlab chiqaruvchining o‘zi hal qilishini bildiradi. xuddi shu ikki holat tovar ishlab chiqarishni zarur qilib qo‘yadi va …

3 / 27

ing miqdori tovar qiymatining miqdori ijtimoiy-zaruriy ish vaqti orqali hisoblanadi. ijtimoiy zaruriy ish vaqti muayyan ijtimoiy normal ishlab chiqarish sharoitida va muayyan jamiyatdagi mehnat malakasi va jadalligi darajasi o‘rtacha bo‘lgan sharoitda biron bir tovarni ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan ish vaqtidir. pulning vujudga kelishi va mohiyatining turli ilmiy konsepsiyalari mavjud bo‘lib, ular orasida ratsionalistik va evolyusion konsepsiyalar muhim o‘rin tutadi. ratsionalistik konsepsiya pulning kelib chiqishini kishilar o‘rtasidagi bitim, kelishuv natijasi sifatida izohlaydi. pulning mohiyatini to‘laroq tushunish uchun uning quyidagi asosiy vazifalarini ko‘rib chiqamiz: 1) qiymat o‘lchovi; 2) muomala vositasi; 3) boylik to‘plash vositasi; 4) to‘lov vositasi. bozor iqtisodiyotining mohiyati va asosiy belgilari, bozor iqtisodiyoti – bu iqtisodiy munosabatlarning umumiyligi bo‘lib, ular yordamida jamiyat mahsuloti tovar-pul shakliga aylantiriladi. bozor iqtisodiyotining vujudga kelishiga tovar ishlab chiqarilishi sabab bo‘lgan. tarixan bozor iqtisodiyoti rivojlanishining bir necha bosqichlari farqlanadi. 1. kapital to‘planishning birlamchi bosqichi (18 asr oxiri – 19 asr boshlarida iti natijasidagi sanoat to‘ntarishi …

4 / 27

tovar ishlab chiqaruvchilar o'rtasidagi raqobat; 6. davlatning cheklangan xo'jalik faoliyatida to'g'ridan-to'g'ri ishtirok etishi. bozor iqtisodiyotining asosiy belgilari: bozor munosabatlari – bu birinchi navbatda pul shaklida namoyon bo'lgan almashish munosabatlaridir. bozor munosabatlarning sub'ektlari bo'lib mulkka va professional ko'nikmalarga ega bo'lgan jismoniy va yuridik shaxslar, shuningdek davlat bo'lishi mumkin. sotuvchi va xaridordan tashqari bozorda sotuvchi va xaridorni bir-birini topishga yordam beradigan vositachi ham bo'lishi mumkin. yuridik shaxslar ichida bozor sub'ektlari bo'lib uy xo'jaliigi, korxona (firma), bank va davlat hisoblanadi. bozor munosabatlari. bozor munosabatlarining ob'ekti. • bozor munosabatlarining ob'ekti bo'lib turli shakllarda mavjud bo'lgan tovar bo'lishi mumkin. • bozor iqtisodiyotining markaziy ob'ekti mehnat orqali yoki tabiatning o'zi tomonidan yaratilgan boylik hisoblanadi. insonga zarur bo'lgan boyliklar orasida alohida o'rinni xizmatlar egallaydi. • xizmatlar – bu insonning mafsadga muvofiq faoliyati bo'lib, uning natijasida foydali natijaga ega bo'linadi va insonning biror-bir ehtiyojlarini qondiradi. bozor iqtisodiyotining ob'ekti bo'lgan boyliklar moddiy va nomoddiy boyliklarga bo'linadi. • moddiy boyliklarga …

5 / 27

va savdogar)larning xarajatlarini qoplash va ular tomonidan foyda olish, shuningdek o'zaro erkin bitim, ekvivalentlik imkoniyatlari, raqobatlar asosida xaridorlarning to'lovga qodir talabini qondirishdan iborat. iqtisodiy nazariyada bozor iqtisodiyotining eng keng qo‘llaniladigan ta’riflaridan biri iqtisodiy aylanishni o‘rganishga asoslangan. iqtisodiy aylanish – bu daromadlar va xarajatlarning qarama-qarshi oqimlari bilan kechadigan haqiqiy boyliklarning aylanishidir. mazkur model o‘zidan iqtisodiyotda tovar va pul oqimlarining aylanishi deb atalgan bozor ishtirokchilari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarning umumiyligini ifodalaydi. uning asosiy farazi shundan iboratki, iqtisodiyotda qarorlarni qabul qiluvchi ikkita sub’ekt mavjud – uy xo‘jaliklari va korxonalar (firmalar). firmalar mehnat, er va kapital, ya’ni ishlab chiqarish omillardan foydalangan holda tovar va xizmatlar ishlab chiqarishadi. uy xo‘jaliklari ishlab chiqarish omillariga ega bo‘lib, firmalar tomonidan ishlab chiqarilgan barcha tovar va xizmatlarni iste’mol qilishadi. 2.bozor iqtisodiyotida resurslar, mahsulotlar va daromadlarning aylanishi. 1. bozor ishlab chiqarishni resursdan mumkin qadar ko‘proq foyda olishga qaratgan holda, resursni tejamlifoydalanishni rag‘batlantiradi; 2. bozor talabga tez moslashishga, assortimentni o‘zgartirishga va chiqarilayotgan …

6 / 27

h uchun zarur miqdordagi pullarni ta’minlay olmaydi; 3. aholining to‘liq bandligini ta’minlay olmaydi; 4. jamoa foydalanadigan tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish uchun rag‘batlarni yaratmaydi; 5. fundamental ilmiy tadqiqotlar uchun motivatsiyalamaydi (rag‘batlantirmaydi); 6. inson yashash muhitini ifloslanishdan himoyalamaydi. bozor tushunchasi, uning vazifalari va turlari. bozor –pul yordamida ishlab chiqarish va tovar almashinuvi o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar umumiyligidir. bozor iqtisodiy tushuncha sifatida – xaridorlar va sotuvchilar o‘rtasidagi, shuningdek savdo vositachilari shrtasidagi tovar va pullarning harakati borasidagi aniq iqtisodiy munosabatlarning umumiyligi bo‘lib, bozor munosabatlari sub’ektlarining iqtisodiy manfaatlarini aks ettiradi va mehnat mahsulotlarining almashinuvini ta’minlaydi. bozor mexanizmi. bozor mexanizmi – bu narxlarning shakllanishi va resurslarning taqsimlanishi, sotuvchilar va tovar xaridorlari o‘rtasidagi bozorning uchta asosiy elementlari: taklif, talab va narxning raqobat sharoitida o‘zaro aloqasi va o‘zaro ta’siri asosidagi mexanizmini anglatadi. bozor iqtisodiyotida narxlar tizimi asosiy tashkillashtiruvchi kuch rolini bajaradi. narx – bu sotuvchi (ishlab chiqaruvchi) va xaridor (ist’emolchi) uchun mo‘ljaldir. agar narx o‘sgan taqdirda – bu …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi"

prezentatsiya powerpoint reja. 1. natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi 2. bozor iqtisodiyotining mohiyati va asosiy belgilari. bozor iqtisodiyotida resurslar, mahsulotlar va daromadlarning aylanishi. 3. bozor iqtisodiyotining afzalliklari va kamchiliklari. bozor tushunchasi, uning vazifalari va turlari. 4. bozor infrastrukturasi va tarkibi. 4 mavzu. tovar-pul munosabatlari rivojlanishi, bozor iqtisodiyotining shakllanishi va amal qilishi natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishii kishilik jamiyatining rivojlanishida ijtimoiy xo‘jalikni tashkil etishning ikkita umumiy iqtisodiy shakli ajralib turadi. umumiy iqtisodiy shakllarning tarixan birinchisi natural ishlab chiqarish hisoblanadi. ijtimoiy xo‘jalikning...

This file contains 27 pages in PDF format (429.7 KB). To download "natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: natural ishlab chiqarishdan tov… PDF 27 pages Free download Telegram

natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi

Page preview (6 pages)

Want to read more?

About "natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o‘tish va uning rivojlanishi"

Similar files