natutal tovar ishlab chikarish va uning rivojlanishi

DOC 132 стр. 585,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 132
iv bob. tovar-pul munosabatlari rivojlanishi bozor iktisodiyoti shakllanishi va amal kilinishining asosidir insoniyat tarixiy tarakkiyotning kupgina boskichlarida iktisodiy shakllarning ayrim turlari uzok vakt mavjud bulib turishi mumkin. masalan, ibtidoiy jamoa tuzimi emirilayotgan sharoitdayok vujudga kelgan tovar ayirboshlash bir ishlab chikarish usulidan boshtsasiga utib, bir necha ming yillardan beri mavjud bulib, rivojlanib kelmovda. shu bilan birga biron-bir iktisodiy shaklningturli tarixiy davr sharoitidagi mazmuni, urni, roli va ijtimoiy okibatlari kup jixatdan turlicha buladi. lekin ularning umumiy, eng xususiyatli belgilari saklanib koladi. shu sababli mavzuni ijtimoiy xujalik, ya'ni ishlab chikarish shakllarini ta\lil kilishdan boshlaymiz. keyin tovar va uning xususiyatlari, tovar kiymatining mikdori, uni aniklashga bulgan yondashuvlar, pulning vujudga kelishi, mo^iyati va vazifalari yoritiladi. 1-§. natural ishlab chikarishdan tovar ishlab chikarishga utish va uning rivojlanishi natural ishlab chikarish. umumiy iktisodiy shakllarning ta- .ryxan birinchisi natural ishlab chikarish bulgan, bunda me\nat maxsulotlari ishlab chikaruvchining uz extiyojlarini kondirish uchun, ichki xujalik ex;tiyojlari uchun muljallangan. iste'mol kupincha …
2 / 132
y cheklab kuyadi, tashki al o tsal ar uchun yul ochilmaydi. ishchi kuchi muayyan xujalikda juda kattik biriktirib kuyiladi va kuchib yurish imkonydan mu\rum buladi. natural xujalik shakllarining xuddi shu kursatkichlari tsishlok xujalik jamoalari ming yillar davomida bartsaror yashovchi b^lib kolganligining «siri»ni ochib beradi. natural xujalik ishlab chikarish maksadlarini ni\oyat cheklab kuyadi, ishlab chikarish ^ajm ji^atidan juda oz va turi ji\atidan kam bulgan e\ti - yojlarini kondirishga buysungan. shuning uchun \am jamiyat astasekinlik bilan tovar ishlab chikarishga utadi. tovar ishlab chikarish natural xujalikning rivojlanishi, uning turi va mikdorining usishi natijasida paydo buldi. tovar ishlab chikarish, ya'ni tovar xujaligida kishilar urtasidagi iktisodiy munosabatlar buyum orkali, ular me\nati ma^sullarini oldi-sotdi kilish orkali namoyon buladi. tovar ishlab chikarishning natural ishlab chikarishdan farki shundaki, bunda tovar yoki xizmat uzining iste'moli uchun emas, balki bozorga sotish uchun yaratiladi. natural xujalikni sikib chikarish va tovar ayirboshlashning rivojlanish jarayoni mexnat taksimotining chukurlashuvi, ishlab chikarishning ixtisoslashuvi, xususiy mulkning …
3 / 132
di, bu birlik shu tarika rasmiy tan olinadi. dastlab pul birliklari va ularning nomlari kupincha muayyan ogirlikda nodir metallar bilan boglik bulgan, valyuta tizimlarining nomlari (funt sterling) \am shundan dalolat beradi. lekin vakt utishi bilan, «vazn» nomi pul birligidan nodir metallarning \akikiy vaznidan tobora kuprok far k kila boshlagan. buning bir kancha sabablari bor, bularning biri shu bilan boglikki, tarixan uncha nodir bulmagan, umumiy ekvivalent rolini uynagan metallar nodirrok, demak, kimmatrok metallar tomonidan sikib chikarilgan, bunda pul nomlari avvaligicha kolgan. masalan, funt 96 sterling dastlab bir funt kumushning pul bilan ifodalangan nomi bulgay. lekin oltin kiymat ulchovi sifatidagi kumushni sikib chikargach, avvalgi nom uz kiymati jixatidan bir funt kumushga teng bulgan oltin mivdoriga nisbatan ishlatila boshlagan. boshka sabab tangalarni soxtalashtirish bilan boglik bunda davlat pul zarb kilinayotganda tangaga talab kilingandan kura kamrok mikdorda pul materiallarini sarflaydi. 2. tovar muomalasi jarayonida natsd pul bulishi kerak, chunki tovarlarni oldi-sotdi kilish paytida ularning …
4 / 132
i. shu sababli muomalaga oltin urnini bosuvchi pul sifatida tula kiymatli bulmagan kiymat belgilari, ya'ni kogoz pullar chikarilgan. 3. pul muomaladan nitsarilganda boylik tuplash vazifasini bajara boshlaydi. xar bir tovar ishlab chikaruvchi uzini bozor tasodiflaridan extiyot kilish uchun va uz tovarini sota olish-olmasligidan kat'i nazar boshka tovarlarni sotib olish imkoniyatiga ega bulish uchun uzini ma'lum pul zaxirasi bilan ta'minlashi kerak. natural xujalik sharoitida boylik jamgarish maxsulot jamgarish shaklida amalga oshirilgan. tovar xujaligining rivojlanishi boylik jamgarishning pul jamgarish shaklini keltirib chikaradi. tovarlarni cheklanmagan mikdorda saklab bulmaydi, pul ni istagan mikdorda saklash mumkin. tovar xujalygi tarakkiyotining dastlabki davrlarida pul jamgarish uni muomaladan chikarib olish yuli bilan amalga oshirilgan. keyinchalik foyda ketidan kuvish xukmron axamiyat kasb etib, . ■ b u sh yot gan p ul f o y d a k el t i r m a sl i gi s a b a b l i p u l ega l …
5 / 132
olinadi. lekin dexkonga butun yil mobaynida tovar kerak buladi. sotishning kredit formasi keskin murakkablashib, sustlashib ketgan bulur edi. pulning tulov vositasi sifatidagi vazifasi bu xil kiyinchiliklarni bartaraf etishga va xujalik aylanmasini tezlashtirishga imkon beradi. shunday kilib, kofo3 pullar, veksel va banknotlar — pulning tulov vositasi sifatidagi vazifasidan kelib chikdi. veksel aylanmasi negizida (veksel — karz majburiyati degani) emissioner bank tomonidan chikariladigan va uning obrusi bilan kuvvatlanib turiladigan kredit pullar vujudga keladi. kredit pullar kogoz pullar bilan kushilib, tovar muomalasiga xizmat kila boshlaydi. bu bilan oltinni pul muomalasidan sikib chikarish yulida yana bir kadam kuyiladi. kreditning va kredit tizimi rivojlanishi bilan pulning tulov vositasi sifatida kullanish soxasi ancha kengaydi, kredit pullarning paydo bulishiga olib keladi. bir kishi tomonidan boshka kishiga beriladigan kredit karz majburiyatini, vekselni keltirib chikaradi. birok veksellar muomalasi cheklangan, chunki ularga xususiy shaxslar kafolat beradi. shu tufayli luxtarok kafolatga ob'ektiv zarurat kelib chikadi, buning orkasidan banknot paydo buladi. banknot …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 132 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "natutal tovar ishlab chikarish va uning rivojlanishi"

iv bob. tovar-pul munosabatlari rivojlanishi bozor iktisodiyoti shakllanishi va amal kilinishining asosidir insoniyat tarixiy tarakkiyotning kupgina boskichlarida iktisodiy shakllarning ayrim turlari uzok vakt mavjud bulib turishi mumkin. masalan, ibtidoiy jamoa tuzimi emirilayotgan sharoitdayok vujudga kelgan tovar ayirboshlash bir ishlab chikarish usulidan boshtsasiga utib, bir necha ming yillardan beri mavjud bulib, rivojlanib kelmovda. shu bilan birga biron-bir iktisodiy shaklningturli tarixiy davr sharoitidagi mazmuni, urni, roli va ijtimoiy okibatlari kup jixatdan turlicha buladi. lekin ularning umumiy, eng xususiyatli belgilari saklanib koladi. shu sababli mavzuni ijtimoiy xujalik, ya'ni ishlab chikarish shakllarini ta\lil kilishdan boshlaymiz. keyin tovar va uning xususiyatlari, to...

Этот файл содержит 132 стр. в формате DOC (585,5 КБ). Чтобы скачать "natutal tovar ishlab chikarish va uning rivojlanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: natutal tovar ishlab chikarish … DOC 132 стр. Бесплатная загрузка Telegram