o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari

DOCX 21 pages 742.3 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 742.3 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

andijon davlat universiteti iqtisod yo’nalishi talabalari nurmatov samandarning iqtisodiyot nazariyasi tarixi fanidan mustaqil ishlari reja 1.o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari 2 2.bozor iqtisodiyotiga o‘tishning nazariy asoslari va tamoyillari 5 3.iqtisodiy islohotlarning asosiy yo‘nalishlari va bosqichlari 12 4.bozor infratuzilmasini shakllantirish va tadbirkorlikni rivojlantirish 15 5.o‘zbekiston iqtisodiyotining hozirgi rivojlanish bosqichi va istiqbollari 17 xulosa 19 foydalanilgan adabiyotlar 20 1.o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari o‘zbekiston 1991-yilda mustaqillikka erishganidan so‘ng mamlakat o‘z oldiga siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda to‘liq mustaqillikka erishish maqsadini qo‘ydi. sobiq ittifoq davrida respublika markazlashgan xo‘jalik tizimiga bo‘ysungan holda faoliyat yuritgan edi. barcha iqtisodiy qarorlar, ishlab chiqarish hajmlari, narx siyosati va tashqi savdo aloqalari moskvada belgilanar, o‘zbekiston esa asosan xomashyo, ayniqsa paxta yetkazib beruvchi hudud sifatida qaralgan. bu holat iqtisodiyotning biryoqlama rivojlanishiga, sanoatning tayyor mahsulot ishlab chiqarishdan uzoq bo‘lishiga olib kelgan. mustaqillik e’lon qilingach, markazdan boshqariladigan iqtisodiy tizimning zaifliklari yaqqol ko‘rindi. o‘zbekiston iqtisodiy jihatdan mustaqil bo‘lmagan, o‘z pul birligi, moliya-kredit tizimi, …

2 / 21

a aholining real daromadlari kamaydi. shu bilan birga, valyuta tizimi yo‘qligi sababli tashqi savdoni amalga oshirish qiyinlashdi, moliyaviy barqarorlik izdan chiqdi. shunday murakkab sharoitda iqtisodiy mustaqillikni ta’minlash, xalq xo‘jaligini qayta tiklash va zamonaviy iqtisodiy tizimni shakllantirish davlat siyosatining eng muhim vazifasiga aylandi. prezident islom karimov rahbarligida iqtisodiy islohotlar bosqichma-bosqich, puxta o‘ylangan dastur asosida amalga oshirildi. bu yo‘lda bozor iqtisodiyotiga o‘tishning o‘ziga xos yo‘li tanlanib, xalq manfaatlari, ijtimoiy barqarorlik va adolat tamoyillari asosiy mezon sifatida belgilandi. o‘zbekistonning iqtisodiy islohotlar yo‘lidagi dastlabki bosqichida davlat bosh islohotchi sifatida maydonga chiqdi. xususiylashtirish, yer va mulk munosabatlarini o‘zgartirish, yangi bank tizimini yaratish, milliy valyutani joriy etish, tadbirkorlikni rivojlantirish kabi chora-tadbirlar iqtisodiy mustaqillikning poydevorini yaratdi. shu tariqa markazlashgan xo‘jalik tizimidan voz kechish, iqtisodiyotni bozor tamoyillariga moslashtirish, milliy manfaatlarga asoslangan siyosat yuritish mamlakatning kelgusi taraqqiyoti uchun zarur shart bo‘ldi. o‘zbekistonning mustaqillikka erishgan dastlabki yillaridagi asosiy vazifa — iqtisodiy suverenitetni ta’minlash, bozor iqtisodiyotiga o‘tishning milliy modelini ishlab chiqish …

3 / 21

isodiy biryoqlamalikni bartaraf etish asosiy vazifa sifatida belgilandi. prezident islom karimov tomonidan ishlab chiqilgan “o‘zbekistonning o‘ziga xos taraqqiyot yo‘li” modeli ana shu jarayonning nazariy asosini tashkil etdi. ushbu model besh asosiy tamoyilga tayangan: iqtisodiyot siyosatdan ustun bo‘lishi, davlat bosh islohotchi bo‘lishi, qonun ustuvorligi, kuchli ijtimoiy siyosat yuritish, islohotlarni bosqichma-bosqich amalga oshirish. bu tamoyillar mamlakatda keskin inqirozlarning oldini olish, aholining turmush darajasini saqlab qolish va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashga xizmat qildi. shuningdek, mustaqillikning dastlabki yillarida o‘zbekiston milliy valyuta – so‘mni joriy etish, soliq va bank tizimini yaratish, tashqi savdo siyosatini shakllantirish va milliy mulkchilikni rivojlantirish kabi tub islohotlarni amalga oshirdi. 1994-yilda milliy valyuta muomalaga kiritilgach, pul-kredit siyosati mustaqillikka erishdi. bu mamlakatning iqtisodiy suverenitetini mustahkamladi. bundan tashqari, xususiylashtirish dasturi orqali ko‘plab davlat korxonalari xususiy sektorga o‘tkazildi. bu esa kichik biznes va tadbirkorlikni rivojlantirish uchun sharoit yaratdi. shu bilan birga, agrar islohotlar o‘tkazilib, dehqon xo‘jaliklari tashkil etildi, yer munosabatlarida bozor mexanizmlari joriy qilindi. o‘zbekiston …

4 / 21

asayish to‘xtadi, yalpi ichki mahsulot hajmi ortdi, eksport salohiyati kengaydi. o‘zbekiston sobiq sovet respublikalari orasida eng barqaror o‘tish modelini amalga oshirgan davlat sifatida e’tirof etildi. 2.bozor iqtisodiyotiga o‘tishning nazariy asoslari va tamoyillari o‘zbekiston mustaqillikka erishganidan so‘ng mamlakat o‘z taraqqiyot yo‘lini tanlashda iqtisodiy sohada eng muhim masala — bozor iqtisodiyotiga o‘tish jarayonini to‘g‘ri tashkil etish edi. bozor iqtisodiyoti bu — tovar va xizmatlar ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash hamda iste’mol jarayonida talab va taklif asosida tartibga solinadigan, erkin raqobat va mulkchilikning xilma-xilligi mavjud bo‘lgan iqtisodiy tizimdir. unda iqtisodiy faoliyat markazlashgan buyruqlar asosida emas, balki iqtisodiy qonuniyatlar, jumladan, talab va taklif, raqobat, foyda, tovar-pul munosabatlari orqali boshqariladi. bozor iqtisodiyotining nazariy asoslari xviii–xix asrlarda g‘arb iqtisodiy maktablari, xususan, a. smit, d. rikardo, j. s. mill, va k. marks kabi iqtisodchilar tomonidan ishlab chiqilgan. ularning ta’kidlashicha, bozor tizimi iqtisodiy erkinlik, xususiy mulk, erkin raqobat, foyda olishga intilish kabi asosiy elementlarga tayanadi. bozor iqtisodiyotida davlatning roli …

5 / 21

ni saqlagan holda amalga oshirishga qaratilgan. islom karimov tomonidan ilgari surilgan bozor iqtisodiyotiga o‘tishning besh tamoyili mamlakat taraqqiyotining nazariy asosini tashkil etadi. birinchi tamoyil — iqtisodiyot siyosatdan ustun bo‘lishi. bu tamoyilga ko‘ra, iqtisodiy islohotlarni siyosiy manfaatlarga bo‘ysundirish mumkin emas. avvalo iqtisodiy barqarorlik, ishlab chiqarishning o‘sishi va xalq farovonligini ta’minlash siyosiy barqarorlikning kafolati sifatida qaraladi. o‘zbekiston mustaqillikning dastlabki yillarida aynan shu tamoyil asosida islohotlarni siyosiy maqsadlar uchun emas, balki iqtisodiy rivojlanish uchun amalga oshirdi. ikkinchi tamoyil — davlat bosh islohotchi sifatida harakat qilishi. bozor iqtisodiyotiga o‘tish jarayoni o‘z-o‘zidan tartibga tushmaydi, chunki iqtisodiy muhitda muvozanatni ta’minlash, infratuzilmani yaratish, ijtimoiy sohani himoya qilish uchun davlatning faol ishtiroki zarur. o‘zbekiston sharoitida davlat islohotlarni rejalashtirish, ularning huquqiy asosini yaratish va amalga oshirilishini boshqarish vazifasini zimmasiga oldi. natijada iqtisodiy o‘sish va barqarorlik davlat siyosati darajasida kafolatlandi. uchinchi tamoyil — qonun ustuvorligi va islohotlarni huquqiy asosda amalga oshirish. har qanday iqtisodiy o‘zgarishlar mustahkam qonunchilik bazasiga tayanmasa, u …

6 / 21

b qoldi. bu esa islohotlarning og‘ir oqibatlarini yumshatdi va aholi ishonchini mustahkamladi. beshinchi tamoyil — islohotlarni bosqichma-bosqich amalga oshirish. bozor iqtisodiyotiga o‘tish murakkab va uzoq muddatli jarayon bo‘lgani uchun keskin choralarga yo‘l qo‘yilmagan. islohotlarning har bir bosqichi puxta tayyorgarlik, tahlil va tajriba asosida amalga oshirildi. bu yondashuv tufayli o‘zbekiston boshqa postsovet mamlakatlarida kuzatilgan iqtisodiy inqirozlardan nisbatan himoyalandi. o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tishdagi bu modeli xalqaro miqyosda “o‘zbekiston yo‘li” sifatida tan olingan. uning mohiyati shundaki, mamlakat iqtisodiy mustaqillikni ta’minlash bilan birga, ijtimoiy adolat, barqarorlik va milliy manfaatlarni ustuvor qo‘ydi. bu yo‘l tezkor xususiylashtirish yoki “shok terapiyasi”dan farqli ravishda jamiyatda keskin silkinishlarga yo‘l qo‘ymadi. nazariy jihatdan bu model o‘zida bozor mexanizmlarini ijtimoiy himoya siyosati bilan uyg‘unlashtirgan holda, o‘tish davrining murakkab jarayonini yumshatdi. islohotlar iqtisodiyotning barcha sohalarini — qishloq xo‘jaligi, sanoat, bank tizimi, tashqi savdo, moliya siyosatini qamrab oldi. o‘zbekiston o‘zining tabiiy resurslariga, inson salohiyatiga, milliy qadriyatlariga tayanib, bozor iqtisodiyotining barqaror poydevorini yaratdi. bozor …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari"

andijon davlat universiteti iqtisod yo’nalishi talabalari nurmatov samandarning iqtisodiyot nazariyasi tarixi fanidan mustaqil ishlari reja 1.o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari 2 2.bozor iqtisodiyotiga o‘tishning nazariy asoslari va tamoyillari 5 3.iqtisodiy islohotlarning asosiy yo‘nalishlari va bosqichlari 12 4.bozor infratuzilmasini shakllantirish va tadbirkorlikni rivojlantirish 15 5.o‘zbekiston iqtisodiyotining hozirgi rivojlanish bosqichi va istiqbollari 17 xulosa 19 foydalanilgan adabiyotlar 20 1.o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari o‘zbekiston 1991-yilda mustaqillikka erishganidan so‘ng mamlakat o‘z oldiga siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy sohalarda to‘liq mustaqillikka erishish maqsadini qo‘ydi. sobiq ittifoq davrida respublika markazlashgan xo‘jalik...

This file contains 21 pages in DOCX format (742.3 KB). To download "o‘zbekistonning bozor iqtisodiyotiga o‘tish yo‘llari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonning bozor iqtisodiy… DOCX 21 pages Free download Telegram