davlatning tushunchasi va mohiyati

DOCX 9 pages 29.2 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.2 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

2-mavzu. davlat tushunchasi, belgilari, mohiyati va tiplari. 1. davlatning tushunchasi va mohiyati 2. davlatning mohiyati haqidagi turli nazariyalar 3. davlatning asosiy belgilari 4. davlat tipologiyasi 1.davlatning tushunchasi va mohiyati davlat masalasi eng murakkab, eng qiyin muammo bo‘lganligi bois insoniyatning aqlpeshalari bu to‘g‘rida xilma-xil va serqirra fikrlar bildirganlar. davlatshunos olimlardan biri a. parshin shunday deb yozgan edi: «davlatning tabiatini va mohiyatini teran va har tomonlama anglamay turib, davlatni oqilona va malakali boshqarib bo‘lmaydi»1. falsafa kategoriyalaridan biri bo‘lmish mohiyat – narsa, hodisa, buyum va jarayonlarning muhim, asosiy, zaruriy, barqaror jihatlarini, ichki aloqalarini, o‘zaro munosabatlarini, qonuniyatlarini ifodalovchi belgilarining yig‘indisidir. davlatning mohiyati borasida izlanganda, uning muhim belgilarini, barcha jihatlarini tavsiflovchi xususiyatlarini, faoliyati va namoyon bo‘lish qonuniyatlarini ochishga intilamiz. davlatning mohiyati uning ijtimoiy hayotda bajaradigan vazifasini (ijtimoiy munosabatlarni boshqarish, ularni tartibga solish va boshqa muhim vazifalarini) aniqlashni ham qamrab oladi. davlat murakkab ijtimoiy hodisa bo‘lganligi bois, uning mohiyati va ta’rifi xususida qadimdan turli-tuman mulohazalar bildirib …

2 / 9

emas, balki ko‘pchilik aholining huquq masalalaridagi o‘zaro kelishuvi va manfaatlar umumiyligi asosidagi birlashuvini tushungan1. uyg‘onish davrining buyuk donishmandi n. makiavelli davlat timsolida jamiyatning siyosiy holatini ko‘rgan. u o‘zining «hukmdor» nomli asarida «insonlar ustidan hukmronlik qilgan va hukmronlik qiluvchi barcha davlatlar mohiyatan yo respublika, yoki tanho boshqariluvchi tuzilmalar bo‘lgan», – deb yozgan edi. bu o‘rinda davlat hokimiyatni amalga oshirish vositasi ekanligiga urg‘u berilgan. davlatning mohiyatini anglashda «hokimiyat», aniqrog‘i «siyosiy hokimiyat» hodisasi alohida ahamiyat kasb etadi. ma’lumki, siyosiy yoki davlat hokimiyati ijtimoiy hokimiyatning yagona turi emas. hokimiyat kishilarning muayyan maqsad yo‘lida uyushgan va barqaror xususiyatga ega bo‘lgan jamoasiga xosdir. hokimiyat – kishilik jamiyati paydo bo‘lganidan buyon mavjud va hozirgacha o‘zining qudratli «joziba»si bilan insonlar aqlini tortib kelayotgan nihoyatda murakkab ijtimoiy hodisadir. bugungi kunda aksariyat olimlar e’tirof etgan nuqtayi nazarga ko‘ra, hokimiyat – muayyan shaxs (guruh)ning u yoki bu kishi (guruh) ustidan boshqaruvni amalga oshirish (hukmronlik qilish), u yoki bu narsaning taqdirini hal …

3 / 9

tilishini nazarda tutadi4. hukmronlikka erishishda majburlash, zo‘rlik ishlatish, ishontirish, rag‘batlantirish, tarbiya kabi turli usul va vositalardan foydalaniladi. hokimiyatning alohida ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega bo‘lgan turi davlat hokimiyatidir. davlat hokimiyati ommaviy-siyosiy xususiyatga ega bo‘lib, asosiy ijtimoiy vazifasi jamiyatni uyushtirish va boshqarishdan iborat. hozirgi zamon demokratik jamiyatlarida davlat hokimiyati huquq vositasida, konstitutsiya tarzidagi qonunlarda institutsional ko‘rinishda rasmiylashtiriladi. hokimiyat har qanday ijtimoiy birlikning faoliyat ko‘rsatish sharti (vositasi)dir. bunda hokimiyat ushbu hamjamiyatga mansub shaxslarning undagi yagona rahbariy irodaga bo‘ysinuvi munosabatlari tarzida namoyon bo‘ladi. bayon qilingan mulohazalar asosida hokimiyatning quyidagi ta’rifini taklif etish mumkin. hokimiyat – ijtimoiy hayotning tegishli darajasi va tabiatiga mutanosib bo‘lgan har qanday ijtimoiy jamoaning faoliyat ko‘rsatish usuli (vositasi) bo‘lib, u ayrim shaxslar va ular birlashmasining hamjamiyatdagi yagona rahbariy irodaga itoat etishi munosabatlari tarzida ifodalanadi. adabiyotlarda siyosiy hokimiyat bilan davlat hokimiyatining bir-biridan farq qilishini isbotlovchi fikrlar mavjud. ushbu bahsga berilmagan holda quyidagi umumiy ta’rifni bayon etamiz. demak, siyosiy yoki davlat hokimiyati – ijtimoiy …

4 / 9

jtimoiy harakatlar, uyushmalar va h.k.) dan to‘la mustaqildir; beshinchidan, butun jamiyat nomidan ish yuritadi va boshqaradi. davlat va huquq tarix sahnasiga kelgan davrdan boshlab, davlatning mohiyati haqidagi g‘oyalar vujudga keldi. xo‘sh, davlat nima degani? maxsus ijtimoiy-gumanitar, siyosiy, falsafiy, yuridik bilimga ega bo‘lmagan odam «davlat» deganda alohida davlat organlarining nomini, «parlament», «hukumat», «prezident» kabilarni tasavvur etadi. yana savol tug‘iladi: davlat o‘zi nima uchun zarur? juda ko‘p sonli davlat organlari, mansabdor shaxslardan iborat ulkan apparat davlat tuzilmasi bo‘lib, nihoyatda murakkab tashkiliy birlik – kishilik jamiyatini boshqarish uchun zarurdir. sanoat kapitalizmi davrida «davlat – kishilar ittifoqi, hudud va hokimiyat kabi uch tarkibning uyg‘unlashuvi mahsuli», degan ta’riflar keng tarqaldi. xu susan, nemis faylasufi va huquqshunosi l. dyugi davlatni quyidagi to‘rtta elementdan iborat deydi. uning fikricha davlat: 1) insonlar (individlar) jamoasi; 2) muayyan hudud; 3) suveren hokimiyat; 4) hukumatdan tashkil topgan1. g.f. shershenevich muayyan hududda o‘troq hayot kechiruvchi va yagona hokimiyatga itoat etuvchi kishilar ittifoqini …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlatning tushunchasi va mohiyati"

2-mavzu. davlat tushunchasi, belgilari, mohiyati va tiplari. 1. davlatning tushunchasi va mohiyati 2. davlatning mohiyati haqidagi turli nazariyalar 3. davlatning asosiy belgilari 4. davlat tipologiyasi 1.davlatning tushunchasi va mohiyati davlat masalasi eng murakkab, eng qiyin muammo bo‘lganligi bois insoniyatning aqlpeshalari bu to‘g‘rida xilma-xil va serqirra fikrlar bildirganlar. davlatshunos olimlardan biri a. parshin shunday deb yozgan edi: «davlatning tabiatini va mohiyatini teran va har tomonlama anglamay turib, davlatni oqilona va malakali boshqarib bo‘lmaydi»1. falsafa kategoriyalaridan biri bo‘lmish mohiyat – narsa, hodisa, buyum va jarayonlarning muhim, asosiy, zaruriy, barqaror jihatlarini, ichki aloqalarini, o‘zaro munosabatlarini, qonuniyatlarini ifodalovchi belgilarining y...

This file contains 9 pages in DOCX format (29.2 KB). To download "davlatning tushunchasi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: davlatning tushunchasi va mohiy… DOCX 9 pages Free download Telegram