qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar

PPTX 19 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

19 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 19

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 19

mavzu: qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar mavzu: qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar kirish qadimgi yozma manbalar — bu tarixiy-etnografik bilimlarning eng muhim manbalaridan biridir. oʻzbekiston hududida yashagan qadimiy xalqlar — saklar, soʻgʻdiylar, xorazmiylar, baqtriyaliklar, turkiy qabilalar — haqida yunon, fors, xitoy, arab, turkiy manbalarda muhim ma’lumotlar keltirilgan. bu manbalarda xalqning kiyim-kechaklari, urf-odatlari, diniy e’tiqodi, mehnat faoliyati, marosimlari, ijtimoiy tuzumi, ayollar va bolalar tarbiyasi, hunarmandchiligi, savdo aloqalari haqida etnografik tafsilotlar mavjud. qadimgi manbalar etnografik tadqiqotlar uchun asosiy dalillarni taqdim etadi. saklar haqida qadimgi manbalardagi ma’lumotlar saklar — miloddan avvalgi i ming yillikda oʻrta osiyoda yashagan ko‘chmanchi qabilalar bo‘lib, gerodot ularni “skiflar” deb atagan. fors manbalarida “saka” nomi bilan tilga olinadi. ular jangovar xalq bo‘lib, kamon, qilich, nayza, qalqon kabi qurollardan foydalangan. saklar o‘ziga xos kiyim-kechak — teridan tikilgan shortik, uzun yengli ko‘ylak, bosh kiyim — kiygan. ularning diniy e’tiqodi tabiat kuchlariga sig‘inish, ajdodlarga hurmat, olov va suvni muqaddas deb bilish asosida shakllangan. saklar …

2 / 19

yozuvi — so‘g‘d alifbosi — va adabiyoti, teatr, musiqa, raqs san’atiga ega bo‘lgan manba: “qadimgi so‘g‘d sivilizatsiyasi”, samarqand davlat universiteti, tarix fakulteti kurs ishi, 2022. – 5–9-betlar xorazmiylar haqida qadimgi arab va fors manbalari xorazmiylar — amudaryo bo‘yida yashagan qadimiy xalq bo‘lib, ularning hayoti arab tarixchilarining asarlarida keng yoritilgan. ibn xurdodbeh, istaxriy, al-muqaddasiy xorazmda sug‘orish tizimi, paxta yetishtirish, g‘alla ekish, hunarmandchilik — temirchilik, kulolchilik — haqida yozgan. fors manbalarida xorazmda zardushtiylik, keyinchalik islom dini tarqalganligi qayd etiladi. xorazmiylar o‘z yozuvi — xorazm alifbosi — va me’morchilik an’analari, kiyim-kechak uslublariga ega bo‘lgan. ularning marosimlari — nikoh, chilla, dafn — diniy va etnografik jihatdan boy bo‘lgan manba: nabiyev m. “oʻzbek xalqining etnogenezi va etnik tarixiga oid eng muhim manbalar”, jdpi, 2021. – 6–10-betlar. ko‘chmanchi turkiy qabilalar haqida manbalar milodiy v–viii asrlarda oʻzbekiston hududiga turkiy qabilalar — qarluq, chig‘il, uyghur, qipchoq, nayman, mang‘it — kirib kelgan. xitoy manbalarida ularning harbiy tuzumi, otliq qo‘shinlari, …

3 / 19

t tayyorlash, uy-joy bezagi bilan bog‘liq faoliyatda muhim rol o‘ynagan. nikoh marosimlari, chilla, tug‘ilish bilan bog‘liq urf-odatlar qadimdan mavjud bo‘lgan. oilaviy hayotda erkaklar boshliq bo‘lsa-da, ayollar ma’naviy tarbiya va uy ichki muhitini boshqargan. manba: “qadimgi so‘g‘d sivilizatsiyasi”, samarqand davlat universiteti, tarix fakulteti kurs ishi, 2022. – 9–12-betlar. diniy e’tiqod va marosimlar qadimgi manbalarda oʻzbekiston hududida zardushtiylik, buddaviylik, xristianlik va islom dini tarqalganligi qayd etiladi. zardushtiylikda olov, suv, yer muqaddas sanalgan. so‘g‘diylar va xorazmiylar zardushtiylikka e’tiqod qilgan, marosimlarda olovga sig‘inish, ajdodlarga hurmat, duo qilish muhim o‘rin tutgan. buddaviylik asosan baqtriya va surxondaryo hududlarida tarqalgan. islom dini vii–viii asrlarda arab istilolari bilan kirib kelgan. arab manbalarida yangi diniy marosimlar — janoza, hayit, juma namozi — paydo bo‘lganligi tasvirlanadi. diniy e’tiqod xalq urf-odatlari bilan uyg‘unlashgan. manba: sapayev x.sh. “qadimgi yozma manbalarda saklarga oid ma’lumotlar”, qo‘qon dpi ilmiy xabarlar, 2025. – 5–8-betlar. hunarmandchilik va mehnat faoliyati qadimgi manbalarda kulolchilik, zargarlik, ipakchilik, temirchilik, dehqonchilik faoliyatlari …

4 / 19

g‘d, xorazm — turli etnik guruhlar yashagan mintaqa sifatida tasvirlanadi. forsiyzabon ajdodlar, turkiy qabilalar, arab istilochilari, xitoy savdogarlari bu hududda o‘zaro muloqotda bo‘lgan. ipak yo‘li orqali savdo, madaniy almashinuv, diniy ta’sirlar sodir bo‘lgan. xitoy manbalarida samarqand va buxoro savdo markazi sifatida tilga olinadi. arab manbalarida movarounnahr ilm-fan, madaniyat, hunarmandchilik markazi sifatida tasvirlanadi. bu muloqotlar etnik tarkibni boyitgan, urf-odatlar va marosimlarni shakllantirgan. manba: nabiyev m. “oʻzbek xalqining etnogenezi va etnik tarixiga oid eng muhim manbalar”, jdpi, 2021. – 15–18-betlar ipak yo‘li va madaniy almashinuv ipak yo‘li — qadimda sharq va g‘arbni bog‘lagan savdo va madaniy almashinuv yo‘nalishi bo‘lib, oʻzbekiston hududi uning markaziy qismida joylashgan. samarqand, buxoro, termiz, toshkent kabi shaharlar savdo karvonlari to‘xtaydigan, hunarmandchilik mahsulotlari almashiladigan, diniy va madaniy g‘oyalar tarqaladigan markazlar bo‘lgan. xitoy yilnomalarida so‘g‘diy savdogarlar haqida, arab manbalarida movarounnahr ilm-fan va hunar markazi sifatida tilga olinadi. bu yo‘l orqali turli xalqlar urf-odatlari, kiyim-kechaklari, diniy e’tiqodlari bir-biriga ta’sir ko‘rsatgan. ipak …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 19 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar"

mavzu: qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar mavzu: qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar kirish qadimgi yozma manbalar — bu tarixiy-etnografik bilimlarning eng muhim manbalaridan biridir. oʻzbekiston hududida yashagan qadimiy xalqlar — saklar, soʻgʻdiylar, xorazmiylar, baqtriyaliklar, turkiy qabilalar — haqida yunon, fors, xitoy, arab, turkiy manbalarda muhim ma’lumotlar keltirilgan. bu manbalarda xalqning kiyim-kechaklari, urf-odatlari, diniy e’tiqodi, mehnat faoliyati, marosimlari, ijtimoiy tuzumi, ayollar va bolalar tarbiyasi, hunarmandchiligi, savdo aloqalari haqida etnografik tafsilotlar mavjud. qadimgi manbalar etnografik tadqiqotlar uchun asosiy dalillarni taqdim etadi. saklar haqida qadimgi manbalardagi ma’lumotlar saklar — miloddan avvalgi i ming yillikda oʻrta osiyoda ya...

Этот файл содержит 19 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "qadimgi manbalarda etnografik ma’lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qadimgi manbalarda etnografik m… PPTX 19 стр. Бесплатная загрузка Telegram